TIÊU ĐIỂM: World Cup 2026 và chuyện bản quyền

Thái Lan là một trong những quốc gia có sức hút bóng đá lớn nhất Đông Nam Á, sở hữu ngành quảng cáo và truyền thông phát triển hơn nhiều nước trong khu vực. Nhưng họ vẫn đang gặp khó trong việc tiếp cận World Cup 2026.

1. Nguyên nhân đầu tiên nằm ở mức giá bản quyền ngày càng leo thang. FIFA hiểu rất rõ giá trị thương mại của World Cup lớn đến đâu. Đây là "con gà đẻ trứng vàng" của bóng đá thế giới, nơi doanh thu bản quyền truyền hình luôn chiếm tỷ trọng cực lớn. Và khi World Cup 2026 mở rộng lên 48 đội, số trận đấu tăng mạnh, giá trị thương mại cũng lập tức được đẩy lên một mặt bằng mới.

Quan trọng hơn, FIFA giờ không còn bán một gói truyền hình theo kiểu truyền thống. Thứ họ bán là cả hệ sinh thái nội dung: truyền hình, OTT, highlight, clip số, mạng xã hội, nền tảng di động… Trong thời đại mà mỗi bàn thắng đều có thể trở thành "viral clip", giá trị bản quyền không còn nằm riêng ở sóng TV nữa.

Vấn đề nằm ở chỗ doanh thu của các nhà đài không tăng theo cùng tốc độ. Hơn chục năm trước, mua World Cup gần như là "thương vụ chắc thắng". Người xem tập trung vào truyền hình, quảng cáo truyền thống cực kỳ hiệu quả và các doanh nghiệp sẵn sàng chi mạnh cho những khung giờ vàng. Nhưng hiện nay, khán giả đã bị phân mảnh trên vô số nền tảng. Người trẻ xem highlight trên TikTok, theo dõi clip trên YouTube, cập nhật tỷ số qua mạng xã hội thay vì ngồi trước TV hàng giờ đồng hồ.

Điều đó khiến bài toán kinh doanh trở nên khó hơn rất nhiều. Lượng người xem World Cup có thể vẫn khổng lồ, nhưng khả năng chuyển đổi thành doanh thu không còn dễ như trước. Một đài truyền hình có thể đạt rating cao kỷ lục nhưng vẫn đứng trước nguy cơ lỗ nặng nếu giá bản quyền vượt quá sức chịu đựng của thị trường quảng cáo.

2. Đông Nam Á có một nghịch lý đặc biệt: đam mê bóng đá thuộc hàng lớn nhất thế giới, nhưng sức mua lại chưa tương xứng. Đông Nam Á có hàng trăm triệu người xem World Cup, song mức chi tiêu quảng cáo, doanh thu thuê bao hay khả năng thương mại hóa vẫn thấp hơn đáng kể so với châu Âu hoặc Đông Bắc Á. Khoảng cách ấy khiến mỗi kỳ World Cup đều trở thành một cuộc mặc cả căng thẳng.

Câu chuyện còn phức tạp hơn bởi tâm lý "World Cup phải miễn phí" vẫn tồn tại rất mạnh ở khu vực này. Người hâm mộ đã quen với việc bật TV là có thể xem World Cup. Nếu giải đấu bị đưa hoàn toàn lên nền tảng trả phí, phản ứng xã hội gần như chắc chắn sẽ xuất hiện. Đó là lý do nhiều chính phủ hoặc doanh nghiệp lớn từng phải tham gia "giải cứu" bản quyền World Cup. Nhưng trong bối cảnh kinh tế khó khăn, không phải quốc gia nào cũng sẵn sàng bỏ ra hàng chục triệu USD chỉ để người dân được xem bóng đá miễn phí.

Thái Lan hiện là ví dụ rõ nhất cho thế khó ấy. Nếu mua với giá quá cao, các đài truyền hình có nguy cơ thua lỗ nặng. Nhưng nếu không mua được, họ sẽ đối mặt với áp lực khổng lồ từ dư luận và nguy cơ mất thị phần vào tay các nền tảng xuyên biên giới hoặc các nguồn phát lậu.

3. Ở góc độ rộng hơn, câu chuyện này phản ánh sự thay đổi của toàn bộ ngành công nghiệp thể thao hiện đại. Bóng đá ngày nay là một ngành kinh doanh toàn cầu trị giá hàng chục tỷ USD. Các giải đấu lớn ngày càng được thương mại hóa mạnh mẽ, còn bản quyền truyền hình trở thành chiến trường khốc liệt nhất.

Premier League, Champions League hay F1 đều đã chứng kiến xu hướng dịch chuyển sang các nền tảng trả phí. World Cup vốn là biểu tượng đại chúng cuối cùng của bóng đá toàn cầu, nhưng ngay cả giải đấu này cũng đang đứng trước áp lực thương mại hóa ngày càng lớn. FIFA luôn nói về khẩu hiệu "football for all", nhưng nếu giá bản quyền tiếp tục leo thang, rất nhiều người hâm mộ phổ thông có thể bị đẩy ra ngoài cuộc chơi. Khi ấy, World Cup vẫn sẽ là sự kiện thể thao lớn nhất hành tinh, nhưng không còn là lễ hội mà bất kỳ ai cũng dễ dàng tiếp cận.

Xem tin tức mới nhất World Cup 2026

Xem lịch thi đấu World Cup 2026

Xem bảng xếp hạng World Cup 2026

Xem kết quả World Cup 2026

Xem dự đoán bóng đá World Cup 2026