Arsenal - Burnley: Sự thiệt thòi của David Raya

Nhìn vào hành trình của Arsenal mùa này, rất khó để phủ nhận David Raya chính là cái tên có ảnh hưởng lớn nhất tới cuộc đua vô địch của đội bóng thành London.

Thủ môn huyền thoại Peter Schmeichel thậm chí còn nhận định rằng Raya mới là cầu thủ hay nhất Premier League mùa này.

Đôi tay kỳ diệu níu giữ hy vọng

Chiến thắng 1-0 của Arsenal trước West Ham là ví dụ điển hình nhất cho tầm ảnh hưởng của Raya mùa này.

Người ghi bàn quyết định là Leandro Trossard, nhưng bước ngoặt thực sự của trận đấu lại đến trước đó ít phút, khi Raya cứu thua trong tình huống đối mặt với Mateus Fernandes.

Ở thời điểm ấy, tỷ số vẫn là 0-0. Arsenal bắt đầu đánh mất thế trận, còn West Ham tạo ra áp lực đủ lớn để khiến đội khách chệch choạc. Nếu Fernandes ghi bàn, Arsenal có thể đánh mất lợi thế trong cuộc đua với Man City.

Raya đã thay đổi tất cả chỉ bằng một tình huống phản xạ. Thủ thành người Tây Ban Nha lao ra cực nhanh, thu hẹp góc sút và cản phá ở cự ly gần trong khoảnh khắc mà Arsenal cần anh nhất. Chỉ vài phút sau, Trossard ghi bàn thắng duy nhất của trận đấu.

Sự khác biệt nằm ở chỗ bàn thắng của Trossard sẽ được nhắc lại nhiều lần, còn pha cứu thua của Raya chủ yếu xuất hiện như phần "bối cảnh".

Đây không phải lần đầu Raya cứu Arsenal theo cách như vậy mùa này. Điều đáng nói là anh liên tục tạo ra những pha cứu thua trong các thời điểm có tính quyết định: Khi đội bóng mất kiểm soát, khi thế trận đảo chiều hoặc khi áp lực tâm lý lên cao nhất.

Đó là lý do Schmeichel cho rằng sức mạnh phòng ngự của Arsenal không chỉ đến từ hệ thống chiến thuật của Mikel Arteta. Theo huyền thoại người Đan Mạch, Raya mới là nhân tố giúp Arsenal duy trì vị thế trong cuộc đua vô địch.

Arsenal hiện là đội giữ sạch lưới nhiều nhất Premier League mùa này với 18 trận. Cá nhân Raya giành Găng tay vàng mùa thứ 3 liên tiếp, thành tích trước đây chỉ Pepe Reina, Joe Hart và Ederson từng đạt được. Trên mọi đấu trường, anh có 27 trận giữ sạch lưới sau 49 lần ra sân.

Mikel Arteta sau trận thắng West Ham thừa nhận ông không thể khẳng định đâu là pha cứu thua hay nhất mùa của Raya, đơn giản vì thủ môn này đã có quá nhiều tình huống xuất sắc. Trong khi đó, Trossard gọi đồng đội là "thủ môn hay nhất thế giới" dựa trên những gì anh thể hiện suốt mùa giải.

Sự thiệt thòi của Raya

Vấn đề nằm ở chỗ bóng đá luôn ưu ái những khoảnh khắc tấn công hơn phòng ngự.

Khán giả đến sân để xem bàn thắng. Những tiếng reo hò lớn nhất xuất hiện khi bóng đi vào lưới, không phải khi một thủ môn ngăn điều đó xảy ra vài chục giây trước đó. Trong nhiều thập kỷ, các giải thưởng cá nhân cũng phản ánh tư duy ấy.

Lev Yashin vẫn là thủ môn duy nhất trong lịch sử giành Quả bóng Vàng, từ năm 1963. Tại Anh, Peter Shilton là thủ môn gần nhất được Hiệp hội cầu thủ chuyên nghiệp bầu là Cầu thủ hay nhất năm, vào năm 1978.

Một phần nguyên nhân nằm ở cách bóng đá được cảm nhận. Đóng góp của tiền đạo rất dễ nhìn thấy qua số bàn thắng hay kiến tạo. Trong khi đó, ảnh hưởng của thủ môn thường mang tính phòng ngừa, gián tiếp và khó định lượng hơn.

Tuy nhiên, giá trị lớn nhất của một thủ môn đẳng cấp lại thường nằm ngoài thống kê. Brian Clough từng giải thích tầm quan trọng của Peter Shilton tại Nottingham Forest bằng một chi tiết rất đơn giản: Khi có Shilton phía sau, toàn đội chơi tự tin hơn. Hậu vệ dám đẩy cao đội hình hơn, tiền vệ bớt lo lắng hơn và các tiền đạo tin rằng chỉ cần 1 bàn thắng là đủ để chiến thắng.

Raya đang mang lại chính cảm giác ấy cho Arsenal. Sự hiện diện của anh giúp các hậu vệ tự tin hơn trong việc kiểm soát không gian phía sau. Arsenal có thể pressing cao hơn vì tin rằng Raya đủ khả năng xử lý những tình huống phản công hoặc bóng dài vượt tuyến.

Vị trí thủ môn vốn luôn đặc biệt trong bóng đá. Đây là vai trò mang tính cá nhân nhất trong một môn thể thao tập thể. Một tiền vệ có thể mất bóng nhiều lần trong trận mà không bị chỉ trích quá mức. Một tiền đạo có thể chơi mờ nhạt suốt cả trận nhưng chỉ cần ghi bàn quyết định là trở thành người hùng.

Ngược lại, thủ môn sống trong thế giới nơi một sai lầm nhỏ có thể xóa sạch mọi đóng góp trước đó.

Chính vì thế, những thủ môn duy trì được sự ổn định ở đẳng cấp cao trong cả mùa giải luôn có giá trị rất lớn với đội bóng. Raya đang làm điều đó tại Arsenal. Dù vậy, khả năng anh giành danh hiệu cầu thủ hay nhất mùa giải vẫn không cao. Không phải vì Raya chơi kém hơn những ứng viên khác, mà bởi bóng đá từ lâu đã quen với việc tôn vinh những người tạo ra bàn thắng hơn những người ngăn bàn thua.

Vũ Mạnh