World Cup trong tôi: Mexico 86, tôi ngưỡng mộ Franz Beckenbauer từ đó

41 tuổi, chưa có nhiều kinh nghiệm cầm quân ở bóng đá đỉnh cao nhưng đã dẫn dắt tuyển Tây Đức vào chung kết World Cup 1986. Franz Beckenbauer là nhân vật bóng đá toàn tài.

Mexico 86 là một trong những chương đặc biệt nhất trong lịch sử bóng đá Tây Đức. Đó không phải là đội tuyển mạnh nhất của người Đức, cũng không phải tập thể sở hữu thứ bóng đá quyến rũ.

Nhưng dưới bàn tay của Franz Beckenbauer, Tây Đức đã trở thành một cỗ máy lạnh lùng, thực dụng và cực kỳ hiệu quả, lầm lũi tiến bước đến trận chung kết World Cup.

Khi bước vào giải đấu tại Mexico, tuyển Tây Đức không được đánh giá cao như những năm trước. Họ vừa trải qua kỳ EURO 84 đầy thất vọng. Nội bộ tuyển Tây Đức cũng lục đục ngay trước thềm World Cup lần thứ 13 trong lịch sử khi thủ môn Harald "Toni" Schumacher công khai chỉ trích cách quản lý đội bóng của chính Beckenbauer.

Thủ môn huyền thoại của tuyển Đức sau đó còn viết cuốn sách "Tiếng còi khai chiến", trong đó tiết lộ các câu chuyện nội bộ, bao gồm việc sử dụng thuốc trong đội tuyển Tây Đức và gọi Beckenbauer là "Suppenkasper" (một từ lóng ám chỉ kẻ làm rối tung mọi việc).

Đội hình của họ bị xem là già nua, thiếu sáng tạo và không còn nhiều cá nhân ở đỉnh cao phong độ. Ngay cả vị thế của Beckenbauer trên ghế huấn luyện cũng không thật sự vững chắc. "Hoàng đế" của bóng đá Đức khi ấy mới 41 tuổi và chưa có nhiều kinh nghiệm cầm quân ở cấp độ lớn.

Ông không sở hữu sự sắc sảo chiến thuật kiểu Hà Lan hay tính lãng mạn Nam Mỹ. Nhưng Beckenbauer hiểu rất rõ bản chất bóng đá Đức: kỷ luật, sức mạnh tâm lý và khả năng sinh tồn trong những trận đấu căng thẳng.

Tây Đức đến Mexico với nhiều nghi ngờ sau màn trình diễn phập phù ở vòng bảng. Họ hòa Uruguay trong trận cầu bị chỉ trích nặng nề vì quá thực dụng, sau đó chật vật thắng Scotland và thua Đan Mạch tới 0-2. Báo chí Đức thời điểm ấy thậm chí cho rằng đội bóng của Beckenbauer thiếu ý tưởng và chơi thứ bóng đá "cũ kỹ".

Kỳ thực, dù tuyển Dức chơi chưa hay nhưng trận thua Đan Mạch (khi đó là tân binh World Cup và bùng nổ dữ dội với chiến thắng 6-1 trước đội 2 lần vô địch thế giới Uruguay) là nước cờ chiến thuật cao tay của Beckenbauer vì với trận thua ấy, Đức xếp nhì bảng E, chỉ phải gặp Morocco và tránh được Tây Ban Nha ở vòng 1/8.

Chuyện gì xảy ra sau đó chúng ta đều đã biết. Đan Mạch bị Tây Ban Nha "vùi dập" với tỷ số 5-1 và chia tay World Cup sớm còn Tây Đức dù rất khó khăn nhưng vẫn vượt qua được Morocco 1-0 với quả sút phạt ở phút 88 của Lothar Matthaeus đưa bóng đi vòng ra phía ngoài hàng rào rồi đi vào sát mép trong cột dọc khung thành, tiễn đội bóng Bắc Phi về nước. Tính toán của Beckenbauer hoàn toàn chính xác.

Năm ấy tôi mới là cậu bé lên 10 nhưng vẫn nhớ như in lời nói của Beckenbauer khi ông trả lời phỏng vấn tờ "Tấm Gương" của Đức, được dịch lại qua tờ Tin nhanh World Cup của TTXVN. "Chơi đẹp ư? Người Đức không cần điều đó. Họ chỉ mong muốn duy nhất một điều là chiến thắng".

Ở Mexico 86 năm ấy, Beckenbauer xác định tuyển Tây Đức không đủ sức chơi đôi công trước những đối thủ giàu kỹ thuật như Brazil, Pháp hay Argentina. Vì thế, ông đã lựa chọn một con đường hoàn toàn khác để đưa "Die Mannschaft" đến thành công.

Đó là xây dựng đội bóng dựa trên sự chắc chắn, tính kỷ luật, lối chơi thực dụng và khả năng chịu đựng áp lực. Beckenbauer đã biến Tây Đức thành một đội bóng biết cách "giết chết" nhịp độ trận đấu, bóp nghẹt khoảng trống và kéo đối thủ vào những cuộc chiến thể lực.

Hệ thống chiến thuật của Beckenbauer khi ấy thiên về sự cân bằng tuyệt đối. Hàng thủ với Karlheinz Förster, Hans-Peter Briegel và Norbert Eder luôn duy trì cự ly cực kỳ chặt chẽ. Ở tuyến giữa, Lothar Matthäus trở thành quân bài chiến lược quan trọng nhất. Khi cần pressing, Matthäus là người lao lên đầu tiên. Khi đội nhà bị ép sân, anh lùi sâu như một tiền vệ phòng ngự thực thụ. Và khi có cơ hội phản công, Matthäus lập tức trở thành mũi khoan xuyên phá đầy năng lượng.

Beckenbauer cũng đặc biệt chú trọng tính linh hoạt trong chuyển đổi trạng thái. Tây Đức có thể kiên nhẫn phòng ngự với khối đội hình thấp, nhưng chỉ cần một khoảnh khắc, họ lập tức tăng tốc với Rudi Völler hay Klaus Allofs. Những đợt phản công của người Đức không hoa mỹ, song luôn trực diện và mang tính sát thương rất cao.

Sau khi vất vả vượt qua Morocco, Tây Đức tiếp tục "đánh vật" với Mexico ở tứ kết. Họ vẫn chơi thứ bóng đá không bắt mắt, không giàu chất kỹ thuật nhưng quan trọng là hiệu quả. Các cầu thủ của Beckenbauer đã vượt qua sức ép khủng khiếp từ hàng vạn khán giả chủ nhà để chiến thắng trên chấm luân lưu với tỷ số 4-1. Đây là trận đấu mà tuyển Đức thể hiện được bản lĩnh và sự lạnh lùng trong thời khắc sinh tử. Nhưng dấu ấn chiến thuật lớn nhất của Beckenbauer nằm ở trận bán kết Mexico 86 với tuyển Pháp của Michel Platini.

Đó là đội tuyển Pháp được xem là chơi thứ bóng đá đẹp nhất châu Âu thời điểm ấy. Tuy nhiên, Beckenbauer đã biến trận đấu thành cuộc chiến chiến thuật lạnh lùng. Ông yêu cầu các học trò bóp nghẹt khoảng trống giữa sân, chia cắt Platini khỏi tuyến trên và kéo trận đấu vào nhịp độ chậm đầy va chạm. Kết quả, Tây Đức thắng 2-0 trong một trận đấu mà sự thực dụng đã đánh bại tính nghệ sĩ.

Cũng phải nói rằng tính toán chiến thuật bậc thầy của Beckenbauer ngay từ vòng bảng đã giúp Đức rơi vào nhánh đấu dễ chịu hơn hẳn Pháp và khi gặp tuyển Pháp, đội quân của Beckenbauer thực tế đã "lấy sức nhàn thắng sức mỏi" do tuyển Pháp trước đó đã trải qua trận tứ kết mệt nhoài với hơn 120 phút phải căng sức đấu với Brazil khiến các ngôi sao như Platini, Tigana, Alain Giresse hay Luis Fernandez đều rơi vào trạng thái kiệt quệ về thể lực.

Trong trận chung kết gặp Argentina của Maradona, Tây Đức tiếp tục cho thấy tinh thần không đầu hàng. Bị dẫn 0-2, họ vẫn kiên trì kéo trận đấu trở lại thế cân bằng 2-2 bằng sức mạnh ý chí khủng khiếp. Dù cuối cùng thất bại 2-3 sau khoảnh khắc thiên tài của Maradona, đội tuyển của Beckenbauer vẫn rời Mexico với sự tôn trọng lớn lao.

Beckenbauer đã chứng minh rằng một đội tuyển không cần phải hoàn hảo để đi tới trận đấu cuối cùng. Quan trọng, họ biết mình là ai, biết phải chơi thế nào và biết cách tồn tại trong những thời khắc khắc nghiệt nhất.

Tôi ngưỡng mộ Franz Beckenbauer từ đó và ông là HLV đầu tiên tôi thực sự có ấn tượng sâu sắc. Cần nhắc lại rằng năm ấy, Beckenbauer mới 41 tuổi. Sau sự nghiệp cầu thủ lẫy lừng là sự nghiệp của một nhà cầm quân thiên tài.  

Xem tin tức mới nhất World Cup 2026

Xem lịch thi đấu World Cup 2026

Xem bảng xếp hạng World Cup 2026

Xem kết quả World Cup 2026

Xem dự đoán bóng đá World Cup 2026