LHP Cannes 2026 - cuộc chuyển mình của điện ảnh

Liên hoan phim Cannes - chỉ cần nhắc đến từ này thôi cũng đủ gợi lên hình ảnh những nam thần và nữ thần điện ảnh, khoác lên mình những bộ trang phục cao cấp, bước lên thảm đỏ tráng lệ, giữa ánh đèn máy ảnh rực rỡ và hàng ngàn người hâm mộ hò reo.

Nhưng khi bước sang năm thứ 79, LHP Cannes (diễn ra từ ngày 12 đến 23/5) trông có vẻ ít ngôi sao hơn thường lệ, khi các hãng phim lớn không tham gia. Cùng với đó là những thay đổi rõ rệt trong thị trường phân phối phim.

Vắng bóng Hollywood

Những bom tấn Hè này như The Odyssey của Christopher Nolan và Disclosure Day của Steven Spielberg, cũng như những ứng cử viên sáng giá cho mùa giải thưởng ở Hollywood như Digger của Alejandro G. Iñárritu và Cliff Booth của David Fincher đều sẽ không tham gia LHP Cannes. Thay vào đó, trách nhiệm tạo nên sức hút sẽ thuộc về các đạo diễn quốc tế như Cristian Mungiu với phim Fjord, Paweł Pawlikowski với Fatherland và Nicolas Winding Refn với Her Private Hell.

Lý do cho sự vắng mặt này khá phức tạp. Trong một số trường hợp, các bộ phim lớn của Mỹ không kịp hoàn thành để chiếu ở LHP. Ở một số trường hợp khác, các hãng phim không thấy có lý do gì để chi hàng triệu USD quảng bá cho những phim nhiều tháng nữa mới ra rạp, và còn có thể bị các nhà phê bình Pháp nổi tiếng khó tính la ó phản đối.

"LHP Cannes là nơi trình chiếu hàng đầu trong năm dành cho phim nước ngoài" - John Sloss, người sáng lập công ty tư vấn danh giá Cinetic Media và là nhà môi giới phim kỳ cựu, cho biết - "Nhưng thời điểm diễn ra LHP luôn là thách thức đối với các bộ phim Mỹ hướng đến mùa giải thưởng".

Cụ thể, LHP Cannes diễn ra vào tháng 5, khá xa so với mùa giải thưởng, đặc biệt là Oscar vào tháng 3 năm sau.

Sôi động nhưng phân cực

Nhưng LHP Cannes không vì thế mà thiếu sự hào nhoáng và đông đúc. Đó là nhờ một số phim nước ngoài, như Fjord của Mungiu và Her Private Hell của Refn, có sự tham gia của các ngôi sao như Sebastian Stan, Charles Melton và Sandra Hüller. Trong ban giám khảo LHP còn có siêu sao Hollywood Demi Moore.

Các giám đốc điều hành hãng phim - dù không cần mang theo váy dạ hội và vest cho các buổi ra mắt lớn - vẫn kéo về LHP để tìm kiếm các tựa phim, nhằm hoàn thiện lịch chiếu năm 2026 và 2027 của mình.

Sau tất cả, Cannes không chỉ là một LHP. Đây còn là thị trường năng động, nơi các nhà phân phối sàng lọc các dự án ở nhiều giai đoạn phát triển khác nhau, từ phim đã hoàn thiện đến phim mới có kịch bản và dàn diễn viên chính.

Năm nay, có không ít dự án được bàn tán sôi nổi và đầy hứa hẹn trên giấy tờ. Đó là phim hành động John Doe - tác phẩm mới nhất của bộ đôi siêu sao Jason Statham và David Ayer, hay những tác phẩm điện ảnh danh giá như A Woman in the Sun - thiên truyện nhiều thế hệ với sự tham gia của các diễn viên đoạt giải Oscar Renée Zellweger và Sissy Spacek, và The Passenger - phim kinh dị quy tụ ngôi sao Jeremy Strong và đạo diễn lừng danh Magnus von Horn.

Câu hỏi đặt ra là các hãng phim, đặc biệt là những đơn vị độc lập, sẵn sàng chi tiền đến mức nào, khi thị trường phim chiếu rạp nhọc nhằn mãi mới phục hồi sau Covid-19?

"Mảng phim độc lập khá bất an, dù có thể thấy nhiều phim độc lập đang thành công và doanh thu phòng vé đang tăng lên" - Oliver Berben, giám đốc điều hành hãng sản xuất phim lớn bậc nhất Đức Constantin Film AG, cho biết.

Tuy vậy, ông Berben tin rằng tình hình có thể được cải thiện, sau khi tham gia CinemaCon - hội chợ thương mại thường niên dành cho các chủ rạp chiếu phim, được tổ chức tại Las Vegas vào tháng trước. "Sau nhiều tháng, cuối cùng cũng có thể cảm nhận được những tín hiệu tích cực đối với ngành kinh doanh điện ảnh" - ông Berben nhận định.

Quả thật, đang có những chuyển biến tích cực khi doanh thu nội địa tăng hơn 20% so với năm ngoái. Vấn đề là thành công không được phân bổ đồng đều. Đã có những phim - cả từ hãng độc lập tới hãng lớn - thành công, nhưng số lượng phim thất bại nhiều hơn rất nhiều so với số đó. Đáng lo ngại hơn, khoảng cách giữa phim ăn khách và phim thất bại chưa bao giờ lớn đến thế.

"Mọi thứ trở nên phân cực rõ ràng hơn" - Kent Sanderson, giám đốc điều hành hãng phát hành phim độc lập Bleecker Street Media, nói - "Hoặc bộ phim thực sự thu hút khán giả, hoặc là không. Thị trường nhìn chung mạnh hơn so với một năm trước, nhưng điều đó được thúc đẩy bởi những bộ phim thành công. Còn những bộ phim không thành công thì thực sự không thành công".

Xu hướng xem phim mới

Các nhà phân phối và đơn vị bán phim cho rằng khán giả xem phim, đặc biệt là phim nghệ thuật, đang thay đổi. Trước đây, loại phim này thường thu hút khán giả lớn tuổi, với những bộ phim chính kịch nghiêm túc. Sau đại dịch, mọi thứ thay đổi rõ ràng.

Khán giả tới rạp xem phim nghệ thuật giờ là thế hệ trẻ hơn. Họ tôn sùng các hãng phim như A24 và Neon, giúp các phim nghệ thuật như Marty Supreme, Longlegs và Materialists bất ngờ thành hiện tượng phòng vé.

Theo Scott Shooman, người đứng đầu hãng phim Independent Film Company, khán giả giờ "thích sự pha trộn". "Họ không thích một bộ phim bị đóng khung. Họ muốn cái gì đó độc đáo với câu chuyện mới mẻ" - theo ông.

Các nhà sản xuất đã nắm bắt được thông điệp đó. Manifest Pictures, công ty mới được thành lập năm nay bởi Yvette Zhuang và Zach Glueck, đang tham dự LHP Cannes lần đầu tiên. Danh sách phim của họ phản ánh nỗ lực của ngành công nghiệp nhằm giải mã thế hệ Z, với các dự án bao gồm A Body in the Woods - câu chuyện kinh dị dân gian do Emma Roberts thủ vai chính, và Bull - phim kinh dị gợi cảm với sự tham gia của Dylan O'Brien, Lewis Pullman và Kaia Gerber.

"Chúng tôi đang đáp lại thành công phòng vé vang dội của những bộ phim như The Housemaid và Wuthering Heights" - Zhuang nói - "Khán giả hiện đại đang khao khát loại nội dung này. Họ muốn những thứ ồn ào, gây sốt và có những cảnh quay tác động mạnh mẽ đến văn hóa, giống như White Lotus và Saltburn đã làm được".

Về phía các hãng phim lớn, tình hình chưa bao giờ biến động mạnh như hiện nay. Việc Disney mua lại phần lớn 21st Century Fox năm 2019 đã làm mất đi một người mua lớn, và giờ đây Paramount đã có thỏa thuận mua lại Warner Bros. Discovery, điều có thể khiến các cuộc đấu giá càng khó khăn hơn.

"Sự hợp nhất này đóng vai trò quan trọng" - Sara Bernstein, chủ tịch của nhánh phim tài liệu Imagine Documentaries của hãng Imagine Entertainment, thừa nhận - "Số lượng phim được đặt hàng ít hơn so với vài năm trước".

Không ít bộ phim với nội dung nặng ký đang phải chật vật tìm nhà phân phối. Dù vậy, phần lớn các bộ phim nổi bật nhất trong danh sách LHP đều đã có nhà phân phối. Neon, công ty đã giành được giải Cành cọ vàng sáu lần liên tiếp - một kỷ lục chưa từng có - không muốn bỏ lỡ bất kỳ cơ hội nào. Công ty này sẽ có chín phim chiếu tại LHP năm nay.

"Chuỗi chiến thắng này là điều khá thú vị. Nhưng dù có giành được giải Cành cọ vàng hay không, tôi vẫn khá tự tin rằng năm nay chúng tôi có một loạt phim sẽ khiến mọi người thực sự hào hứng" - Jeff Deutchman, chủ tịch phụ trách mua bản quyền, sản xuất và phát triển của Neon, cho biết - "Giành được giải Cành cọ vàng là điều rất tuyệt vời. Nó giúp bộ phim được chú ý nhiều hơn, nhưng chúng ta đã thấy trong những năm gần đây là một số bộ phim không đoạt giải cũng có vòng đời khá thành công".

Đôi nét về LHP Cannes 2026

LHP Cannes thứ 79 diễn ra từ ngày 12 đến 23/5/2026. LHP sẽ khai mạc với phim hài cổ trang Pháp The Electric Kiss của đạo diễn Pierre Salvadori.

Chủ tịch ban giám khảo năm nay là nhà làm phim người Hàn Quốc Park Chan-wook. Các thành viên ban giám khảo gồm Demi Moore, Stellan Skarsgård, Ruth Negga, Isaach De Bankolé, Chloé Zhao, Diego Céspedes, Laura Wandel, Ken Loach và Paul Laverty.

Hãng đồ họa Hartland Villa đã thiết kế áp phích chính thức cho LHP với hình ảnh các nữ diễn viên Geena Davis và Susan Sarandon trên phim trường Thelma & Louise (1991) của đạo diễn Ridley Scott, là bộ phim bế mạc LHP lần thứ 44.

Năm nay, có 2.541 bộ phim, đến từ 141 quốc gia, gửi về dự tuyển LHP. Cuối cùng, 21 phim đã được chọn để tranh giải.