Virus Hanta: Nhiều nước nâng cao cảnh giác - Chuyên gia cảnh báo "virus sợ hãi" lan nhanh trên mạng xã hội

Ngày 12/5, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát dịch bệnh (CDC) châu Phi đã kêu gọi các quốc gia tăng cường giám sát và chuẩn bị ứng phó với virus Hanta, trong bối cảnh nhiều nước đồng loạt nâng mức cảnh giác sau ổ dịch liên quan đến tàu du lịch MV Hondius treo cờ Hà Lan.

Phát biểu tại cuộc họp kỹ thuật chung, Giám đốc phụ trách ứng phó khẩn cấp của CDC châu Phi, ông Yap Boum II, nhấn mạnh dù châu lục này chưa ghi nhận ca nhiễm nào, các cơ quan y tế vẫn cần duy trì hệ thống giám sát và sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống khẩn cấp.

Đại diện WHO khu vực châu Phi, bà Marie-Roseline Belizaire, cho rằng việc chuẩn bị không đồng nghĩa với gây hoảng loạn mà nhằm bảo đảm các hệ thống giám sát, đội ngũ kỹ thuật và cơ chế phản ứng luôn trong trạng thái sẵn sàng.

Theo WHO, virus Hanta thuộc nhóm virus do loài gặm nhấm mang mầm bệnh và có thể lây sang người thông qua tiếp xúc với nước tiểu, phân hoặc nước bọt của động vật nhiễm bệnh. Các chuyên gia khuyến cáo người dân duy trì vệ sinh nơi ở, bảo quản thực phẩm an toàn, ngăn chuột xâm nhập và sử dụng găng tay, chất khử trùng khi xử lý chất thải của loài gặm nhấm.

Sau cảnh báo của WHO, Algeria cũng đặt hệ thống y tế trong trạng thái cảnh giác. Bộ Y tế Algeria cho biết nguy cơ lây lan tại nước này hiện ở mức thấp nhưng một ủy ban chuyên trách đã được thành lập để điều phối các biện pháp phòng ngừa và giám sát dịch tễ. Giới chức Algeria kêu gọi người dân tránh lan truyền thông tin chưa được kiểm chứng trên mạng xã hội nhằm hạn chế gây hoang mang dư luận.

Tại Pháp, chính phủ nước này đã kích hoạt loạt biện pháp ứng phó khẩn cấp sau khi xuất hiện các ca nhiễm chủng Andes của virus Hanta liên quan đến tàu du lịch MV Hondius. Andes là biến thể hiếm gặp có khả năng lây truyền giữa người với người trong một số trường hợp.

Bộ trưởng Y tế Stéphanie Rist cho biết Pháp đang áp dụng "nguyên tắc phòng ngừa ở mức tối đa" nhằm nhanh chóng cắt đứt chuỗi lây nhiễm.

Hiện một bệnh nhân nữ trên 65 tuổi đang trong tình trạng nguy kịch tại bệnh viện Bichat ở Paris và phải hỗ trợ hô hấp tích cực. Ngoài ra, bốn trường hợp khác đã nhập viện theo dõi dù chưa xuất hiện triệu chứng. Nhà chức trách Pháp cũng quyết định cách ly toàn bộ 22 trường hợp tiếp xúc gần, bao gồm cả những người từng di chuyển trên các chuyến bay quốc tế liên quan tới hành khách từ tàu du lịch.

Chính phủ Pháp đồng thời tái kích hoạt nhiều biện pháp từng được triển khai trong đại dịch COVID-19 như dự trữ khẩu trang, tăng cường năng lực giám sát dịch tễ và kích hoạt hệ thống bệnh viện chuyên biệt với phòng áp lực âm.

Trong khi đó, tại Israel, các chuyên gia y tế cảnh báo không nên thổi phồng nguy cơ từ virus Hanta và cho rằng virus này không phải mối đe dọa tương tự đại dịch COVID-19.

Trao đổi với báo giới, bác sĩ Roy Zucker thuộc Trung tâm Y tế Clalit nhận định làn sóng thông tin giật gân trên mạng xã hội đang khiến công chúng hiểu sai về mức độ nguy hiểm thực sự của virus Hanta.

Theo giới chuyên môn Israel, chủng Andes liên quan tới vụ việc hiện nay đã được phát hiện tại Nam Mỹ từ năm 1995 và từng gây một đợt bùng phát năm 2018 với 34 ca nhiễm và 11 ca tử vong trước khi được kiểm soát. Bác sĩ Zucker nhấn mạnh virus Hanta rất khó lây từ người sang người, thường chỉ xảy ra trong trường hợp tiếp xúc gần và kéo dài.

Giới chuyên môn cũng nhận định sự cố xảy ra trên tàu du lịch khiến nhiều người có cảm giác virus đang lây lan nhanh. Tuy nhiên, từ góc độ dịch tễ học, môi trường khép kín như tàu biển thực tế lại giúp cơ quan chức năng dễ kiểm soát, truy vết và cắt đứt chuỗi lây nhiễm hơn so với tại các thành phố lớn.

 Một yếu tố khác được các chuyên gia nhấn mạnh là chủng Andes có tỷ lệ tử vong cao, lên tới khoảng 40% nhưng chính điều này lại hạn chế khả năng lây lan rộng. Theo quy luật tiến hóa virus, những chủng gây bệnh quá nặng thường khó phát tán trên diện rộng do người nhiễm nhanh chóng xuất hiện triệu chứng rõ ràng và bị cách ly.

Bác sĩ Zucker cho rằng "virus dễ lây lan nhất trên mạng xã hội hiện nay là nỗi sợ hãi", đồng thời kêu gọi người dân thận trọng với các nguồn thông tin thiếu kiểm chứng và ưu tiên theo dõi khuyến cáo từ các cơ quan y tế và chuyên gia dịch tễ chính thức.