"100 điều tự hào Việt Nam" - mở ra "cánh cửa" để thêm yêu đất nước

Sách tranh 100 điều tự hào Việt Nam (NXB Tri thức, Đinh Tị Books) mang tới cách tiếp cận gần gũi, hiện đại và giàu cảm hứng, giúp trẻ em khám phá đất nước qua những lát cắt sinh động về lịch sử, văn hóa, di sản, con người và những thành tựu đáng tự hào của dân tộc Việt Nam.

Ấn phẩm này vừa được ra mắt vào sáng 9/5 tại Hà Nội. Tại lễ ra mắt, tác giả biên soạn Phan Hạnh và nhà báo Hoàng Trang đã chia sẻ về quá trình thực hiện cuốn sách cũng như mong muốn khơi gợi niềm tự hào, tình yêu đất nước cho độc giả nhỏ tuổi.

Mở ra những câu chuyện để hiểu hơn về dân tộc

Trong bối cảnh trẻ em ngày nay lớn lên giữa rất nhiều nguồn thông tin nhanh, mới và đa dạng, việc giúp thế hệ trẻ hiểu đúng, hiểu sâu và thêm yêu lịch sử, văn hóa dân tộc trở thành một câu chuyện quan trọng đối với gia đình, nhà trường và những người làm sách. Tuy nhiên, lịch sử và văn hóa đôi khi vẫn dễ bị cảm nhận như những kiến thức khô khan, nặng tính ghi nhớ hoặc xa rời đời sống thường ngày của trẻ.

Từ thực tế này, sự ra đời của cuốn sách tranh 100 điều tự hào Việt Nam mang nhiều ý nghĩa. Ấn phẩm này giúp người đọc, đặc biệt là trẻ em trong độ tuổi 6 - 15, hiểu hơn về dân tộc Việt Nam, lịch sử hào hùng, những nét văn hóa đặc sắc và các thành tựu đáng tự hào trong suốt hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước.

Theo đó, sách tổng hợp 100 nội dung tiêu biểu, được chia theo 11 chủ đề lớn: Hào khí anh hùng, Di sản văn hóa, Di sản thiên nhiên, Văn học nghệ thuật, Tinh thần thể thao, Thành tựu y học, Nền tảng giáo dục, Kiến trúc cầu đường, Khoa học kỹ thuật, Tinh hoa bếp Việt, Tình nghĩa đồng bào.

Mỗi chủ đề được chia thành các mục nhỏ, rõ ràng, giúp kiến thức trở nên nhẹ nhàng, dễ tiếp nhận, không khô khan hay nặng tính hàn lâm. Trẻ không nhất thiết phải đọc theo trình tự từ đầu đến cuối, mà có thể mở ở bất cứ trang nào mình yêu thích để bắt đầu hành trình khám phá.

Theo nhóm biên soạn, cách chia thành 100 mục độc lập đặc biệt phù hợp với khả năng tập trung và tiếp nhận thông tin của trẻ em hiện nay. Mỗi nội dung giống như một "cánh cửa nhỏ", mở ra một câu chuyện về Việt Nam, khơi gợi trong trẻ sự tò mò, cảm xúc tự hào và mong muốn tìm hiểu sâu hơn. Cách kể hiện đại, hình ảnh bắt mắt, giúp lịch sử - văn hóa trở nên gần gũi hơn.

Không tiếp cận lịch sử, văn hóa bằng những bài học dài hay dày đặc dữ kiện, 100 điều tự hào Việt Nam lựa chọn cách kể chuyện trực quan, ngắn gọn và giàu hình ảnh. Cuốn sách được đầu tư kỹ lưỡng về mặt minh họa với nét vẽ hiện đại, màu sắc bắt mắt, bố cục sinh động. Nhờ đó, những kiến thức về lịch sử, văn hóa, di sản, con người và đất nước Việt Nam trở nên gần gũi hơn với trẻ nhỏ.

Có thể khẳng định, thông qua từng trang sách, trẻ có thể bắt gặp một Việt Nam vừa hào hùng, vừa bình dị; vừa có những chiến công lịch sử, những di sản được thế giới công nhận, vừa có những món ăn quen thuộc, những công trình, thành tựu và giá trị nhân văn hiện diện trong đời sống hôm nay.

Để sống xứng đáng là người Việt Nam

Chia sẻ với Thể thao và Văn hóa về tiêu chí lựa chọn 100 điều tự hào Việt Nam, tác giả biên soạn Phan Hạnh cho biết, điều đầu tiên ban biên soạn hướng tới là những thành tựu thực sự khiến người Việt cảm thấy tự hào và có sức gợi mở đối với trẻ nhỏ.

Theo chị, cuốn sách không chỉ tập trung vào các sự kiện lịch sử quen thuộc mà mở rộng sang nhiều lĩnh vực khác như di sản văn hóa, thiên nhiên, khoa học, giáo dục, thể thao hay đời sống cộng đồng. Điểm chung của những nội dung được lựa chọn là vừa nổi bật, vừa có khả năng khơi gợi cảm xúc, khiến các em muốn tiếp tục tìm hiểu sâu hơn về đất nước và con người Việt Nam.

"Chúng tôi mong những điều xuất hiện trong sách không chỉ tạo ra cảm giác tự hào, mà còn khiến các bạn nhỏ muốn đào sâu, muốn tìm hiểu thêm về những sự kiện, thành tựu ấy" - chị chia sẻ.

Tuy nhiên, theo tác giả Phan Hạnh, thách thức lớn nhất nằm ở việc làm sao để những giá trị vốn dễ bị cảm nhận là "lớn lao", "xa vời" trở nên gần gũi hơn với trẻ em. Vì thế, bên cạnh phần thông tin ngắn gọn, dễ tiếp cận, cuốn sách được đầu tư mạnh về minh họa, hình ảnh và cách kể chuyện nhằm giúp trẻ có thể tiếp cận lịch sử, văn hóa bằng cảm xúc tự nhiên thay vì áp lực ghi nhớ kiến thức.

Ngoài yếu tố dễ tiếp cận và khả năng khơi gợi niềm tự hào, ban biên soạn còn đặt ra một tiêu chí xuyên suốt: Nhiều thành tựu, giá trị được giới thiệu trong sách là những điều đã được thế giới công nhận. Theo chị, đây cũng là cách để trẻ em hiểu hơn về vị trí của Việt Nam trong dòng chảy văn hóa và tri thức toàn cầu.

Từ đây, tác giả Phan Hạnh bày tỏ mong muốn cuốn sách sẽ trở thành một "cầu nối" giữa cha mẹ và con cái. Khi một đứa trẻ đọc về một sự kiện lịch sử, một di sản hay một thành tựu nào đó rồi hào hứng kể lại với bố mẹ, những cuộc trò chuyện gia đình về đất nước, văn hóa và con người Việt Nam cũng sẽ được mở ra. "Đó có thể là bước đầu tiên để các em hình thành niềm tự hào và lòng yêu nước" - chị bày tỏ.

Trong khi đó, nhà báo Hoàng Trang cho biết chị đặc biệt ấn tượng với 3 điểm cuốn sách làm khá tốt: Lượng thông tin ngắn gọn nhưng vẫn tương đối đầy đủ; phần minh họa gần gũi, ngộ nghĩnh nhưng chi tiết được thể hiện chuẩn xác, chân thực; cùng hệ thống tư liệu được trích dẫn cẩn thận. Theo chị, việc dung hòa được cả tính hấp dẫn lẫn độ tin cậy khiến cuốn sách không chỉ phù hợp để đọc mà còn có thể trở thành một nguồn tham khảo dành cho trẻ nhỏ.

Từ góc nhìn này, 100 điều tự hào Việt Nam không đơn thuần dừng lại ở việc cung cấp thông tin. Điều đáng giá hơn nằm ở khả năng gợi mở, khơi dậy trong người đọc mong muốn tiếp tục khám phá về đất nước, văn hóa và bản sắc dân tộc. "Chính vì cuốn sách chỉ có 100 điều nên sẽ còn rất nhiều điều khác khiến chúng ta muốn tìm hiểu thêm nữa" - chị nhấn mạnh.

Cũng theo nhà báo này, ý nghĩa lớn nhất của cuốn sách nằm ở chỗ mỗi trang sách giống như một "cánh cửa" mở ra sự tò mò và cảm giác gắn bó với dân tộc mình. Từ niềm tự hào ấy, người đọc, đặc biệt là trẻ em không chỉ thêm yêu đất nước mà còn có thể hình thành mong muốn sống tốt hơn, sống xứng đáng hơn với những giá trị mà các thế hệ đi trước đã tạo dựng. "Đó là khi chúng ta cảm thấy tự hào vì mình là người Việt Nam" - nhà báo Hoàng Trang chia sẻ.