Phát triển hệ sinh thái sáng tạo dựa trên di sản, văn hóa

Ngày 8/5, tại thành phố Huế, Thành ủy Huế đã tổ chức Hội thảo "Đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia trong phát triển bền vững các ngành kinh tế, xã hội thành phố Huế".

Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Huế Phạm Đức Tiến cho biết, sau hơn một năm thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, với sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn thành phố đã đạt được nhiều kết quả rõ nét. Các cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được quan tâm ban hành. Công tác nghiên cứu và ứng dụng khoa học, công nghệ có nhiều khởi sắc; kết quả nhiệm vụ khoa học, công nghệ ứng dụng vào thực tiễn đạt tỷ lệ trên 76%; tinh thần khởi nghiệp đổi mới sáng tạo ngày càng lan tỏa trong cộng đồng. Thành phố Huế từng bước khẳng định vị thế trong nhóm các địa phương dẫn đầu cả nước về chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương; hạ tầng số và nền tảng đô thị thông minh được đầu tư phát triển. Trung tâm Giám sát, điều hành đô thị thông minh vận hành ngày càng hiệu quả. Thành phố dần khẳng định là trung tâm khoa học, công nghệ của khu vực miền Trung và cả nước.

Bên cạnh những kết quả đạt được, thành phố cũng còn hạn chế khi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chưa trở thành nền tảng, động lực cho phát triển kinh tế, xã hội. Sự liên kết giữa nghiên cứu, ứng dụng, thương mại hóa chưa chặt chẽ; chuyển đổi số chưa thực sự chuyển hóa mạnh mẽ thành tăng trưởng kinh tế số và nâng cao năng suất lao động.

Để tiếp tục xây dựng Huế trở thành trung tâm khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của miền Trung và cả nước, gắn với mô hình đô thị di sản, xanh, thông minh, giàu bản sắc, Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Huế khóa XVII đã thông qua Nghị quyết số 05 về "Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thành phố Huế giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2035".

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh cho rằng, Huế cần sớm xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện kế hoạch triển khai Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo. Thành phố cần định vị và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo dựa trên di sản, văn hóa và bản sắc Huế, làm nền tảng hình thành các sản phẩm, dịch vụ mới trong du lịch thông minh, di sản số, công nghiệp văn hóa, công nghiệp hỗ trợ và các sản phẩm bản địa. Huế cần ban hành cơ chế, chính sách hỗ trợ, ưu đãi và thử nghiệm có kiểm soát cho hoạt động khởi nghiệp sáng tạo; gắn kết cơ sở nghiên cứu, cơ sở giáo dục và đào tạo, doanh nghiệp, nhà đầu tư và chính quyền địa phương trong một hệ sinh thái chung. Đồng thời, lấy các bài toán thực tiễn của đô thị di sản xanh, thông minh và sản xuất thông minh làm thị trường cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo nhằm thu hút nhân lực chất lượng cao và nguồn vốn đầu tư trong nước, quốc tế.

Bên cạnh đó, Huế cần tạo lập môi trường cơ chế, chính sách thuận lợi để hình thành, quản lý và phát triển mô hình doanh nghiệp một người. Qua đó, khởi nghiệp sáng tạo sẽ trở thành giải pháp thiết thực giúp Huế phát huy giá trị di sản, văn hóa, thúc đẩy sản xuất công nghiệp, phát triển kinh tế xanh, kinh tế số và tạo động lực tăng trưởng nhanh, bền vững.

Giáo sư, Tiến sỹ Trần Hồng Thái, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam khuyến nghị, thành phố Huế cần xác định rõ danh mục các bài toán công nghệ ưu tiên, bởi đây là điểm khởi đầu để các hoạt động hợp tác nghiên cứu có địa chỉ cụ thể và có thể đo lường hiệu quả.

Theo Giáo sư, Tiến sỹ Trần Hồng Thái, thành phố cần xây dựng cơ chế đặt hàng nghiên cứu và đầu tư giữa ngân sách địa phương với các tổ chức khoa học, công nghệ và doanh nghiệp, bởi đây là điểm khởi đầu để mọi hợp tác nghiên cứu có địa chỉ và có thể đo lường được hiệu quả. Thành phố cần xây dựng cơ chế đặt hàng nghiên cứu và đầu tư ngân sách địa phương đồng thời với các tổ chức khoa học, công nghệ và doanh nghiệp, thay vì chỉ chờ phân bổ từ Trung ương. Thành phố cũng cần ưu tiên hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, gắn với ba trụ cột đặc thù của Huế là di sản - đầm phá - rừng nguyên sinh; trong đó doanh nghiệp công nghệ địa phương phải là nhân tố trung tâm kết nối nghiên cứu với thị trường.