19 năm co giật liên hồi và cuộc giải cứu não bộ cho chàng trai 20 tuổi

Các bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật điều trị cho một bệnh nhân động kinh kháng thuốc suốt 19 năm. Đây là bước tiến quan trọng giúp xác định chính xác vùng sinh động kinh, điều mà các phương pháp chẩn đoán hình ảnh thông thường có thể bỏ sót.

19 năm sống chung với hàng chục cơn co giật mỗi ngày

Bệnh nhân nam (20 tuổi) nhập viện trong tình trạng kiệt quệ vì những cơn động kinh dai dẳng. ThS.BS Tạ Hồng Nhung - Khoa Nội - Hồi sức Thần kinh, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cho biết: Người bệnh biểu hiện bằng các cơn co giật nửa người hoặc cơn tăng động, sợ hãi. Tình trạng này ngày càng trở nên kháng thuốc dù bệnh nhân đã đi khám và điều trị nhiều nơi.

Trước khi phẫu thuật, dù đang sử dụng đồng thời 3 loại thuốc chống động kinh (Depakin, Tegretol và Gardenal) với liều tối đa, bệnh nhân vẫn xuất hiện 4-5 cơn mỗi ngày. Có những thời điểm cơn xuất hiện liên tục khiến người bệnh không thể tỉnh dậy để uống thuốc, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.

Khi mắt thường và phim chụp là chưa đủ

Qua thăm khám và chụp cộng hưởng từ (MRI), các bác sĩ xác định nguyên nhân gây bệnh là do loạn sản vỏ não thùy trán – một dạng dị tật bẩm sinh trong quá trình phát triển não bộ. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất trong phẫu thuật loạn sản vỏ não là tỉ lệ tái phát sau mổ lên đến 40-50%.

Lý do là bởi vùng mô não gây ra cơn động kinh (vùng sinh động kinh) thường rộng hơn so với hình ảnh tổn thương nhìn thấy trên phim chụp. Nếu chỉ cắt bỏ phần tổn thương quan sát được bằng mắt thường, các tế bào lỗi xung quanh vẫn sẽ tiếp tục phát tín hiệu gây co giật.

Bản đồ điện tử dẫn đường cho phẫu thuật viên

Để giải quyết bài toán này, ngày 2/4/2026, kíp phẫu thuật do PGS.TS Đồng Văn Hệ trực tiếp chỉ đạo đã quyết định ứng dụng kỹ thuật ECoG. Đây là lần đầu tiên công nghệ này được triển khai tại bệnh viện.

Khác với điện não đồ thông thường (đo qua da đầu), ECoG sử dụng các điện cực đặt trực tiếp lên bề mặt bộ não trong lúc mổ. Thiết bị này hoạt động như một máy dò chính xác, thu nhận các tín hiệu điện não với độ phân giải cao nhất.

Kết quả ghi nhận tại chỗ cho thấy, vùng phát sinh điện thế bất thường thực tế rộng hơn ranh giới trên phim MRI khoảng 2-3 cm. Dựa vào bản đồ điện thế này, các bác sĩ đã mở rộng diện cắt một cách chính xác. Đồng thời, kỹ thuật này cũng giúp kíp mổ xác định những vùng não quan trọng về ngôn ngữ, vận động để bảo tồn nguyên vẹn cho bệnh nhân.

Kết quả khả quan và kỳ vọng mới

Sau ca phẫu thuật, kết quả mang lại vô cùng tích cực. Đến thời điểm hiện tại, bệnh nhân hoàn toàn không còn xuất hiện cơn co giật dù chưa cần sử dụng lại thuốc kháng động kinh.

PGS.TS Đồng Văn Hệ cho biết, kỹ thuật ECoG đóng ba vai trò then chốt: chẩn đoán chính xác vùng sinh động kinh, hướng dẫn ranh giới phẫu thuật và kiểm tra lại diện cắt ngay tức thì. Nếu sau khi cắt bỏ mà máy vẫn báo tín hiệu sóng nhọn bất thường, phẫu thuật viên sẽ tiếp tục xử lý cho đến khi sạch ổ bệnh.

Việc làm chủ kỹ thuật ECoG tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đánh dấu một bước ngoặt lớn. Phương pháp này mở ra cơ hội điều trị dứt điểm cho những bệnh nhân động kinh kháng thuốc vốn trước đây được coi là rất khó can thiệp hiệu quả.