Đưa những giá trị di sản đặc sắc của Phật giáo đến gần hơn với nhân dân và du khách

Ngày 4/5 (tức ngày 18/3 năm Bính Ngọ), tại Di tích quốc gia đặc biệt chùa Long Đọi Sơn, UBND phường Tiên Sơn (tỉnh Ninh Bình) tổ chức khai mạc Lễ hội chùa Long Đọi Sơn năm 2026.

Lễ hội chùa Long Đọi Sơn năm 2026 diễn từ ngày 3 - 7/5 với các nghi lễ truyền thống và nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao. Đến với lễ hội, ngoài việc dâng hương, bái Phật cầu an, du khách còn có dịp tìm về cội nguồn để tưởng nhớ công đức các bậc tiền nhân và thưởng ngoạn, cảm nhận chiều sâu lịch sử, văn hóa, phong cảnh hữu tình của chốn "Nam Sơn đệ nhị danh lam", góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa của di tích và lễ hội.

Chùa Long Đọi Sơn tọa lạc trên núi Đọi, thuộc phường Tiên Sơn, tỉnh Ninh Bình. Trên đỉnh núi linh thiêng này, năm 1054 vua Lý Thánh Tông và Vương Phi Ỷ Lan đã chủ trì xây dựng chùa và lấy tên là Diên Linh Tự. Đời vua Lý Nhân Tông tiếp tục xây dựng, mở rộng và xây bảo tháp Sùng Thiện Diên Linh. Nơi đây trở thành Đại danh lam kiêm hành cung, trung tâm Phật giáo lớn thời Lý ở nước ta. Ngôi tháp đứng vững được 3 thế kỷ, đến đầu thế kỷ XV, giặc Minh đã phá hủy cây tháp khi sang xâm lược nước ta. May mắn, tấm bia quý Sùng Thiện Diên Linh còn sót lại. Đây là một kiệt tác kiến trúc ghi lại toàn bộ quá trình xây dựng, ý nghĩa biểu tượng, giá trị lịch sử - văn hóa của chùa Đọi và tháp Sùng Thiện Diên Linh thời Lý.

Trải qua các triều Hậu Lê, Mạc, Nguyễn, nhân dân Đọi Sơn và khách thập phương đã khôi phục lại chùa. Lần tu bổ lớn nhất vào thời Nguyễn, quy mô chùa trên 100 gian, lớn nhỏ kiến trúc nội công, ngoại quốc. Năm 1947, chùa Long Đọi Sơn thêm một lần bị chiến tranh phá hủy. Sau năm 1954 hòa bình lập lại ở miền Bắc, chính quyền và nhân dân Đọi Sơn đã tiến hành tu bổ, hoàn tất những công trình chính tại đây. Đi qua bao biến cố thăng trầm của lịch sử, chùa vẫn giữ được nét cổ kính, linh thiêng, mang đậm phong cách kiến trúc, mỹ thuật thời Lý.

Ông Ngô Đức Dũng, Chủ tịch UBND phường Tiên Sơn cho biết, thời gian qua, UBND phường đã phối hợp chặt chẽ với Ban Quản lý di tích quốc gia đặc biệt chùa Long Đọi Sơn trong công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Di tích quốc gia đặc biệt này. Công tác tu bổ, tôn tạo, chỉnh trang cảnh quan luôn được các cấp có thẩm quyền quan tâm triển khai thường xuyên, góp phần từng bước hoàn thiện không gian di tích theo hướng khang trang, sạch đẹp, hài hòa với kiến trúc cổ kính và cảnh quan tự nhiên; qua đó không chỉ gìn giữ những giá trị văn hóa, lịch sử quý báu mà còn nâng cao chất lượng phục vụ, đáp ứng tốt hơn nhu cầu tham quan, chiêm bái của nhân dân và du khách thập phương.

Cùng với các kiến trúc cổ xưa đã được tu bổ, tôn tạo, các cơ sở hạ tầng khác được đầu tư, chùa Long Đọi Sơn ngày càng hấp dẫn du khách gần xa đến vãn cảnh, tham quan. Lễ hội được tổ chức hằng năm là một hoạt động văn hóa tâm linh đặc sắc, nhằm tiếp nối và phát huy những truyền thống tốt đẹp của cha ông. Đây còn là nhịp cầu đưa những giá trị di sản đặc sắc của Phật giáo đến gần hơn với nhân dân và du khách.