Hợp tác văn hoá Việt - Nhật: Khi anime, lễ hội và du lịch kể câu chuyện kết nối

Từ những bộ anime gắn liền tuổi thơ như Doraemon, Naruto hay Dragon Ball đến những lễ hội đông kín người và làn sóng du lịch hai chiều ngày càng sôi động, hợp tác văn hoá Việt Nam - Nhật Bản đang hiện diện sống động trong đời sống.

Không chỉ dừng ở các chương trình ngoại giao, những kết nối "mềm" ấy đang được viết nên mỗi ngày qua trải nghiệm của người trẻ.

Khi anime, cosplay và lễ hội trở thành "ngôn ngữ chung"

Một trong những biểu hiện rõ nét nhất của hợp tác văn hoá Việt - Nhật chính là sức lan toả của văn hoá đại chúng Nhật Bản tại Việt Nam. Những cái tên như Doraemon, Naruto hay Dragon Ball không chỉ là ký ức tuổi thơ, mà còn tiếp tục ảnh hưởng đến thị hiếu giải trí của thế hệ trẻ hôm nay.

Anime, manga không còn là sản phẩm "nhập khẩu", mà đã trở thành một phần đời sống văn hoá. Cộng đồng người hâm mộ ngày càng lớn mạnh, kéo theo sự phát triển của các hoạt động như cosplay (hoá trang), sáng tạo nội dung, fan art (nghệ thuật người hâm mộ)… Từ những buổi tụ họp nhỏ lẻ, các hoạt động này đã dần bước ra không gian lớn hơn, trở thành điểm nhấn trong các lễ hội văn hoá Nhật Bản tại Việt Nam.

Điển hình là Lễ hội Việt - Nhật lần thứ 11 tại TP. Hồ Chí Minh diễn ra ngày 7-8/3 tại Công viên 23/9. Với chủ đề "Cùng nắm chặt tay nhau, Trẻ em - Trái đất - Tương lai", lễ hội năm nay có quy mô lớn nhất từ trước đến nay, quy tụ hơn 300 gian hàng của doanh nghiệp hai nước và thu hút đông đảo người dân, du khách.

Không chỉ là nơi giao lưu văn hoá, lễ hội còn mang đậm màu sắc giải trí với hàng loạt hoạt động hướng đến giới trẻ như sự kiện COS-MIC ASIA lần đầu xuất hiện, lễ hội Yosakoi, workshop thiết kế kimono, cuộc thi áo dài hay các hoạt động thể thao đường phố như BMX, breaking, Double Dutch… Sân khấu âm nhạc với sự góp mặt của các nghệ sĩ Việt Nam và nhóm nhạc Nhật Bản Psychic Fever From Exile Tribe càng khiến không khí thêm sôi động.

Tại Hà Nội, Lễ hội Kanagawa diễn ra vào ngày 15-16/11/2025 cũng tạo nên sức hút lớn khi mang đến không gian Nhật Bản giữa lòng Thủ đô. Với hơn 35 gian hàng, các hoạt động như múa Yosakoi, mặc yukata, con đường hoa anh đào hay sân khấu anime - manga đã biến lễ hội thành điểm hẹn quen thuộc của giới trẻ yêu văn hoá Nhật.

"Lễ hội qua các năm đã không ngừng được nâng tầm về quy mô, nội dung và hình thức tổ chức; đa dạng hóa không gian trải nghiệm, gia tăng hoạt động tương tác dành cho giới trẻ; kết nối doanh nghiệp hai bên, quảng bá du lịch. Lễ hội đã từng bước khẳng định thương hiệu, là nhịp cầu văn hóa, kinh tế giữa hai địa phương, hai dân tộc" - Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền cho biết.

Những sự kiện này cho thấy văn hoá Nhật không còn là "khách mời", mà đã thực sự "sống" trong đời sống đô thị Việt Nam.

Du lịch - "cây cầu" kết nối văn hoá và con người

Bên cạnh các hoạt động văn hoá, du lịch đang trở thành một trong những cầu nối hiệu quả nhất giữa Việt Nam và Nhật Bản. Những con số mới nhất cho thấy xu hướng phục hồi và tăng trưởng tích cực của dòng khách hai chiều.

Năm 2025, Việt Nam đón khoảng 814.000 lượt khách Nhật Bản, tăng 14,4% so với năm trước. Ở chiều ngược lại, lượng khách Việt Nam đến Nhật Bản đạt 678.500 lượt, tăng 9,2%. Dù chưa hoàn toàn trở lại mức trước đại dịch, nhưng đà tăng trưởng này cho thấy sức hút bền vững giữa hai thị trường.

Theo lãnh đạo ngành du lịch, sau nhiều thập kỷ vun đắp, quan hệ Việt Nam - Nhật Bản đã được nâng tầm thành Đối tác chiến lược toàn diện, trong đó du lịch đóng vai trò tiên phong, là cầu nối về văn hoá, cảm xúc và con người.

Không khó để lý giải sức hút này. Với du khách Việt, Nhật Bản là điểm đến mơ ước với hoa anh đào, mùa lá đỏ, tuyết trắng và nền văn hoá đặc trưng đã quen thuộc qua phim ảnh. Ngược lại, du khách Nhật Bản tìm thấy ở Việt Nam sự hấp dẫn của di sản, ẩm thực và nhịp sống năng động.

Không chỉ dừng lại ở việc trao đổi khách, hai nước còn đẩy mạnh hợp tác phát triển du lịch bền vững, từ đào tạo nhân lực đến xây dựng sản phẩm và ứng dụng công nghệ. Điều này mở ra hướng đi dài hạn, giúp du lịch không chỉ là trải nghiệm mà còn là nền tảng hợp tác sâu rộng.

Cánh cửa hợp tác mới trong công nghiệp giải trí

Từ nền tảng giao lưu văn hoá và du lịch, hợp tác Việt - Nhật đang mở rộng sang lĩnh vực công nghiệp giải trí - nơi được xem là "mỏ vàng" của sức mạnh mềm.

Một dấu mốc đáng chú ý là việc Việt Nam lần đầu tiên có gian hàng điện ảnh tại Liên hoan phim quốc tế Tokyo lần thứ 38, trong khuôn khổ hội chợ phim và truyền hình. Sự kiện không chỉ quảng bá điện ảnh Việt Nam, mà còn mở ra cơ hội kết nối với các nhà sản xuất, nhà đầu tư quốc tế.

Chuỗi hoạt động như hội thảo "Việt Nam trên màn ảnh: Tiếng nói khu vực, vươn tầm toàn cầu" hay chương trình "Vietnam Night" đã thu hút hàng trăm khách mời, cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn của giới làm phim Nhật Bản và quốc tế đối với thị trường Việt Nam.

Theo các chuyên gia, điện ảnh không chỉ là nghệ thuật mà còn là công cụ quảng bá hình ảnh quốc gia, thúc đẩy du lịch và đầu tư. Việc tham gia các sân chơi quốc tế như Liên hoan phim quốc tế Tokyo giúp điện ảnh Việt từng bước khẳng định vị thế, đồng thời mở ra khả năng hợp tác sản xuất với Nhật Bản.

Trong bối cảnh nội dung số bùng nổ, từ phim ảnh, anime đến game, dư địa hợp tác giữa hai nước vẫn còn rất lớn, đặc biệt khi Việt Nam sở hữu thị trường trẻ và năng động.

Từ những sự kiện lớn đến kết nối đời thường

Nhìn tổng thể, hợp tác văn hoá Việt Nam - Nhật Bản không chỉ diễn ra ở tầm vĩ mô, mà đang lan toả mạnh mẽ trong đời sống thường ngày. Từ một lễ hội đông người, một bộ anime yêu thích, đến một chuyến du lịch đáng nhớ - tất cả đều góp phần tạo nên sợi dây kết nối bền chặt giữa hai quốc gia.

Trong bối cảnh quan hệ hai nước đã được nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện từ năm 2023, những kết nối văn hoá - giải trí này càng trở nên quan trọng. Chúng không chỉ giúp tăng cường hiểu biết, mà còn tạo nền tảng cho hợp tác lâu dài trên nhiều lĩnh vực.

Từ anime đến lễ hội, từ những chuyến đi đến các dự án điện ảnh quốc tế, câu chuyện hợp tác văn hoá Việt - Nhật đang được kể bằng những trải nghiệm rất đời thường nhưng đầy sức lan toả.

Và có lẽ, chính những kết nối giản dị ấy - một bộ phim, một lễ hội, một hành trình khám phá - mới là nền tảng bền vững nhất để hai nền văn hoá tiếp tục song hành và phát triển trong tương lai.