Giám đốc Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT TP.HCM, Lý Đại Nghĩa: 'Thể thao TP.HCM kiến tạo hệ sinh thái đô thị hiện đại'

Nhân kỷ niệm 51 năm ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026), báo Thể thao và Văn hóa đã có cuộc trò chuyện với ông Lý Đại Nghĩa, Giám đốc Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT TP.HCM. Nội dung cuộc phỏng vấn xoay quanh tầm nhìn và định hướng phát triển thể thao trong giai đoạn mới, sau khi TP.HCM chính thức hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu thành "thành phố mới" kể từ ngày 1 /7/2025.

Từ "tam giác phát triển" đến tầm nhìn đô thị thể thao hiện đại

* Thể thao & Văn hóa: Thưa ông, sau khi TP.HCM sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, thể thao thành phố bước vào giai đoạn mới. Ông có thể chia sẻ tầm nhìn tổng thể về thể thao TP.HCM "mới" so với giai đoạn trước?

- Ông Lý Đại Nghĩa: Việc hợp nhất ba địa phương tạo thành TP.HCM mới là bước ngoặt không chỉ thay đổi quy mô hành chính mà còn mở ra một tầm nhìn mới về thể thao đô thị hiện đại, chúng tôi coi thành phố mới như tam giác phát triển với ba chức năng:

TP.HCM là trung tâm của thể thao thành tích cao, nơi tiên phong ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong huấn luyện, quản lý, đồng thời làm đầu tàu phát triển kinh tế - dịch vụ thể thao.

Bình Dương được quy hoạch thành trung tâm tuyển chọn và đào tạo tài năng trẻ, gắn với hệ sinh thái công nghiệp sản xuất trang thiết bị, dụng cụ và sản phẩm thể thao. Bà Rịa - Vũng Tàu đóng vai trò trung tâm thể thao biển, tổ chức sự kiện văn hóa - thể thao quốc tế và kiến tạo sản phẩm du lịch thể thao đặc thù.

Hợp lực ba thế mạnh này sẽ tạo ra một hệ sinh thái thể thao đô thị mạnh mẽ, kết hợp thành tích cao, phong trào quần chúng và kinh tế thể thao. Tầm nhìn mới của chúng tôi là xây dựng TP.HCM thành trung tâm thể thao đô thị hiện đại của khu vực, sử dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số làm nền tảng để phát triển cả thể thao đỉnh cao và phong trào, đồng thời thúc đẩy kinh tế dịch vụ thể thao.

Mô hình mới - Tam giác phối hợp và quản trị triple helix

* Ông nhắc nhiều đến mô hình "tam giác phát triển". Xin ông nói rõ hơn mô hình quản trị và hợp tác trong tam giác này?

- Mô hình mới được thiết kế dựa trên tư duy triple helix - sự phối hợp giữa Nhà nước - Doanh nghiệp - Đại học. Trung tâm Huấn luyện & Thi đấu TDTT TP.HCM đóng vai trò hạt nhân; chúng tôi liên kết với doanh nghiệp để phát triển sản phẩm, dịch vụ và thu hút đầu tư; các trường đại học, viện nghiên cứu tham gia đào tạo nguồn nhân lực và chuyển giao công nghệ.

Trong tam giác phát triển ấy:

1. TP.HCM - Trung tâm thể thao thành tích cao: đây là nơi tập trung các đội tuyển trọng điểm, áp dụng công nghệ mới và mô hình quản lý khoa học.

2. Bình Dương - Trung tâm tuyển chọn năng khiếu thể thao phù hợp với hạ tầng cơ sở vật chất hiện hữu.

3. Bà Rịa - Vũng Tàu - Trung tâm thể thao biển và sự kiện, đồng thời phát triển các sản phẩm du lịch thể thao kết hợp nghỉ dưỡng.

Sự liên kết liên ngành giúp hệ sinh thái thể thao vận hành bền vững. Đồng thời, hợp tác công tư (PPP) được mở rộng, thu hút vốn xã hội hóa trong xây dựng hạ tầng và tổ chức sự kiện.

Kinh tế - dịch vụ thể thao và thương hiệu "Chiến binh sao vàng"

* Nhắc đến kinh tế thể thao, ông có thể chia sẻ kế hoạch phát triển thị trường và xây dựng thương hiệu thể thao của TP.HCM?

- Kinh tế thể thao là trụ cột quan trọng trong tầm nhìn mới. Tại Việt Nam, nhu cầu tiêu dùng, hội nhập khu vực và chuyển đổi số đang giúp ngành thể thao trở thành lĩnh vực kinh tế tiềm năng. Với dân số lớn và thu nhập ngày càng tăng, chúng tôi tin rằng dòng tiền vào dịch vụ thể thao sẽ bùng nổ trong vài năm tới.

Trong năm 2025, Trung tâm Huấn luyện & Thi đấu TDTT TP.HCM đã phối hợp với Liên minh STAR triển khai đề án xây dựng thương hiệu thể thao TP.HCM mang tên "Chiến binh sao vàng". Dự án này hướng tới việc xây dựng hình ảnh đội tuyển và vận động viên TP.HCM bản lĩnh, cống hiến và sáng tạo; đồng thời tạo các sản phẩm gắn liền thương hiệu như trang phục, phụ kiện, sự kiện thể thao; qua đó tăng doanh thu từ bản quyền, quảng cáo và du lịch thể thao. Hiện dự án đang khảo sát rộng rãi tại các liên đoàn, hiệp hội để hoàn thiện bộ nhận diện.

Ngoài ra, thành phố thúc đẩy du lịch thể thao bằng cách tổ chức các giải marathon đêm, giải đua xe đạp xuyên tỉnh, festival thể thao đường phố kết hợp ẩm thực; những sự kiện này thu hút du khách, kích cầu dịch vụ lưu trú, ăn uống và mua sắm. Cùng với đó, công nghiệp thể thao được khuyến khích thông qua các khu sản xuất dụng cụ thể thao tại Bình Dương, hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực thiết bị thể thao thông minh.

Nâng cao chất lượng phong trào thể thao quần chúng

*  Với một siêu đô thị hơn 16 triệu dân, việc phổ cập thể thao quần chúng rất quan trọng. Ông có kế hoạch nào để vừa đa dạng hóa phong trào vừa đảm bảo chất lượng?

: Quan điểm của chúng tôi là "Thể thao quần chúng vừa là nhiệm vụ xã hội, vừa là thị trường kinh tế dịch vụ". Vì vậy, chúng tôi triển khai đồng thời hai nhóm giải pháp:

Phát triển phong trào rộng khắp: miễn phí và phổ cập - mở các lớp bơi, aerobic, võ cổ truyền, bóng rổ… miễn phí cho trẻ em, người khuyết tật và người lao động vào mùa hè; xây dựng các tuyến đường đi bộ, đường chạy bộ và sân bóng cộng đồng ở các đơn vị thể thao công lập; chú trọng trang bị dụng cụ tập luyện ngoài trời cho nhân dân. Tổ chức các giải phong trào và tuyên truyền để "mỗi người dân chọn một môn thể thao tập luyện".

Kinh tế dịch vụ thể thao: phát triển doanh nghiệp thể thao cộng đồng - khuyến khích doanh nghiệp xã hội mở phòng gym, lớp yoga, câu lạc bộ dance với giá hợp lý; mở rộng chuỗi trung tâm thể thao liên kết với trường học và doanh nghiệp.

Ứng dụng công nghệ - xây dựng ứng dụng đặt sân bãi, mua vé giải đấu, tìm HLV online. Đa dạng hóa sản phẩm - phát triển dụng cụ thể thao giá rẻ, trang phục thể thao thời trang; liên kết với hãng công nghệ để sản xuất thiết bị đeo theo dõi sức khỏe.

Đổi mới quản trị và đào tạo nhân lực

*  Ông đề cập đến việc đổi mới tư duy quản trị và nhân lực. Cụ thể, Trung tâm sẽ triển khai gì để xây dựng đội ngũ phù hợp mô hình mới?

- Trước tiên là đào tạo lại cán bộ quản lý. Chúng tôi đã tổ chức và sẽ liên tục tổ chức các khóa học về quản trị thể thao, marketing, tài chính thể thao. Tiếp đến là tham mưu lãnh đạo thành phố đổi mới chế độ đãi ngộ: Thí điểm cơ chế trả lương theo hiệu quả, tạo động lực tự chủ tài chính.

Đối với HLV và VĐV, chúng tôi áp dụng chính sách ưu tiên tài năng, hỗ trợ học phí, sinh hoạt phí, bảo hiểm y tế; đồng thời phát triển lộ trình nghề nghiệp để VĐV sau khi giải nghệ có thể trở thành HLV, chuyên gia hoặc nhà quản lý.

Cuối cùng, chúng tôi khuyến khích tinh thần khởi nghiệp trong lĩnh vực thể thao - hỗ trợ các sáng kiến và dự án khởi nghiệp cung cấp dịch vụ, công nghệ hoặc sản phẩm thể thao; tổ chức cuộc thi "Sáng tạo vì sức khỏe cộng đồng" để tìm kiếm ý tưởng mới.