Làn sóng K-pop len vào văn học châu Âu, định hình lại truyện tình kiểu manga

Làn sóng K-pop không chỉ dừng lại ở âm nhạc hay màn ảnh, mà đang âm thầm lan sang địa hạt văn chương châu Âu, nơi các tác giả phương Tây bắt đầu tái định hình mô-típ truyện tình kiểu manga bằng những câu chuyện xoay quanh thần tượng Hàn Quốc.

Tiêu biểu là bộ tiểu thuyết The Millions được trưng bày tại gian hàng K-pop Romance ở Hội chợ Sách Leipzig (Đức) tháng trước. Tiểu thuyết kể về câu chuyện tình của Min Seo Hee và Lim Tae Jun – thành viên nhóm nhạc K-pop Millions.

Sau khi hoàn thành chương trình MBA tại Mỹ, Min Seo Hee mở ra chương mới cuộc đời tại Seoul với vai trò quản lý ở một công ty giải trí Hàn Quốc. Tại đây, cô gặp Lim Tae Jun và từ đó bắt đầu mối tình nhiều sóng gió, lúc dâng trào, khi tan vỡ như những đợt sóng biển. Câu chuyện có phần sến sẩm này lại là nội dung trung tâm của bộ tiểu thuyết tình cảm The Millions.

Ấn tượng đầu tiên là K-pop đã có chỗ đứng tại một trong những hội chợ sách lớn nhất nước Đức, thường được xem là "đối trọng" của Hội chợ Sách Frankfurt. Điều này càng nổi bật khi đặt cạnh sự áp đảo của manga Nhật Bản khắp các gian triển lãm.

Tuy nhiên, sẽ là nhầm lẫn nếu cho rằng tác giả là người Hàn Quốc chỉ vì câu chuyện xoay quanh K-pop. Người đứng sau loạt sách là Sabrina T. Rudolph, nhà văn người Đức 39 tuổi, một người hâm mộ cuồng nhiệt của Super Junior và từng sống tại Seoul suốt một năm rưỡi vào năm 2011.

Trải nghiệm tại Hàn Quốc sau đó trở thành động lực sáng tác cho loạt tiểu thuyết này. Năm 2021, trong thời kỳ đại dịch COVID-19, em gái Anja và người bạn Sahar đã gợi ý cô viết một tiểu thuyết tình cảm lấy cảm hứng từ K-pop — và mọi chuyện bắt đầu từ đó.

Họ nhanh chóng thành lập công ty xuất bản InVision Publishing, gây quỹ cộng đồng và phát hành cuốn đầu tiên mang tên A Million Beginnings.

Theo Rudolph, tên các nhân vật trong truyện - đều mang âm hưởng Hàn Quốc rõ nét - được lựa chọn rất kỹ lưỡng.

"Tôi dựa vào ký ức cá nhân, cảm giác quen thuộc và những âm thanh mà tôi thấy tự nhiên là đẹp khi đặt tên" - cô nói. "Chẳng hạn, tên nhân vật chính Tae Jun mang ý nghĩa về một con người vững chãi, cao lớn theo cách diễn giải từ Hán tự".

Kể từ khi ra mắt tại Hội chợ Sách Frankfurt năm 2023, Rudolph liên tục giới thiệu tác phẩm tại nhiều hội chợ sách trên khắp nước Đức và giao lưu với độc giả. Gần đây, cô còn phát hành phiên bản tiếng Anh để tiếp cận bạn đọc toàn cầu. Tại Leipzig năm nay, cô thậm chí tổ chức buổi đọc sách và gặp gỡ người hâm mộ trực tiếp.

Từ quý tộc tóc vàng đến thần tượng tóc đen

Với những độc giả Hàn Quốc từng say mê truyện tranh hay tiểu thuyết lãng mạn, việc các tác giả Đức viết về ngôi sao K-pop có thể mang lại cảm giác "đảo chiều thế giới". Trước đây, phần lớn các câu chuyện tình cảm — kể cả do tác giả châu Á chấp bút — thường lấy bối cảnh châu Âu với nhân vật chính là người da trắng.

Full House của Won Soo Yeon là một ví dụ, ghép đôi siêu sao người Anh Ryder Bay với nữ biên kịch Hàn Quốc Ellie Gee. Các tác phẩm kinh điển của Nhật như The Rose of Versailles hay Candy Candy cũng theo mô-típ tương tự. Trong nhiều năm, bối cảnh phương Tây với những quý tộc châu Âu tóc vàng, mắt xanh đã trở thành công thức thành công của thể loại lãng mạn, ẩn chứa khát vọng hướng về phương Tây.

Giờ đây, ngay tại trung tâm châu Âu, các ngôi sao K-pop đang dần trở thành nhân vật chính trong tiểu thuyết tình cảm. Hình mẫu nam chính quý tộc được thay thế bằng thần tượng K-pop tóc đen, còn lâu đài châu Âu nhường chỗ cho sân khấu biểu diễn.

Điều này cho thấy K-pop không chỉ còn là sản phẩm văn hóa để tiêu thụ mà đang bắt đầu định hình thế giới văn học trong trí tưởng tượng của các tác giả phương Tây. Việc các ngôi sao K-pop châu Á được khắc họa như hình mẫu hấp dẫn cũng phản ánh vị thế đã thay đổi của Hàn Quốc và K-pop.

"Ở Đức chắc chắn có một lượng độc giả ổn định cho tiểu thuyết lãng mạn, và yếu tố K-pop mang lại cảm giác mới mẻ, khiến thể loại này càng hấp dẫn hơn" - Rudolph nhận định.

Cô cho biết thêm: "Độ phổ biến của K-pop tại Đức đã tăng với tốc độ đáng kinh ngạc trong vài năm qua, đến mức các ca khúc của Stray Kids hay Seventeen giờ đây có thể vang lên trong các cửa hàng địa phương".

Chọn bút danh Hàn Quốc

Một tiểu thuyết K-pop khác tại hội chợ - Be My Hope - gây chú ý ngay từ tên tác giả: Selly Park. Tuy nhiên, đây thực chất là bút danh của một nữ nhà văn người Áo.

"Tôi chọn một bút danh mang họ Hàn Quốc vì tác phẩm thuộc thể loại K-pop, và nghĩ rằng như vậy sẽ thu hút sự chú ý hơn" - tác giả 31 tuổi chia sẻ. "Cái tên Park vừa mềm mại vừa mạnh mẽ, lại phù hợp với tên thật của tôi".

Be My Hope kể về Meena, cô gái Áo đánh mất ước mơ sau một tai nạn bi kịch rồi chuyển đến Seoul. Tại đây, cô gặp Nam Jun - thành viên nhóm nhạc K-pop Sector5 - và dần tìm lại mục đích sống. Đúng như tên gọi, tác giả là người hâm mộ BTS và trưởng nhóm RM.

"Tuy Áo là quốc gia nhỏ, cộng đồng người hâm mộ thường phân tán về địa lý, nhưng K-pop đang kết nối mọi người lại với nhau. Sự phát triển của nó trong những năm gần đây thực sự đáng kinh ngạc" - cô nói.

Manga vẫn chiếm ưu thế tại châu Âu

Dẫu vậy, tiểu thuyết tình cảm K-pop vẫn chưa thực sự định hình như một thể loại riêng, và khả năng thành công lâu dài còn bỏ ngỏ. Thực tế hiện nay, tại Đức và phần lớn châu Âu, nội dung châu Á vẫn thường được đồng nhất với manga Nhật Bản.

Lối vào Hội chợ Sách Leipzig hôm đó chật kín các bạn trẻ cosplay nhân vật anime Nhật Bản, nhiều người tham dự Manga Comic Con - sự kiện đồng hành tổ chức ngay trong khuôn viên hội chợ. Ra đời năm 2014 dành cho người hâm mộ manga, sự kiện này nay đã trở thành một trong những "thỏi nam châm" thu hút đông đảo công chúng, với hàng chục nghìn người tham dự mỗi năm.

Sự hiện diện này góp phần đẩy tổng lượng khách tham dự Hội chợ Sách Leipzig, Manga Comic Con và lễ hội Leipzig Reads năm nay lên mức kỷ lục 313.000 người, trong bối cảnh ban tổ chức tiếp tục mở rộng không gian cho manga Nhật.

Về doanh thu, thị trường truyện tranh Đức đạt 765 triệu USD trong năm ngoái, với khoảng 1.500 đầu manga mới được phát hành mỗi năm. Theo các chuyên gia, bí quyết thành công của manga nằm ở sự đa dạng thể loại và đề tài.

Kim Bitnarae, phụ trách chương trình quốc gia khách mời Hàn Quốc tại Comic Invasion Berlin 2026, cho biết thành công của manga Nhật đến từ việc cung cấp nội dung phù hợp với nhiều lứa tuổi và thị hiếu. Trong khi đó, Pháp - thị trường truyện tranh lớn nhất châu Âu - cũng đóng vai trò quan trọng với quy mô 1,29 tỷ USD.

"Pháp từ lâu đã coi truyện tranh là một loại hình nghệ thuật chính thống. Từ nền tảng đó, sự phổ biến của manga tại Pháp lan rộng sang các quốc gia châu Âu khác, trong đó có Đức" - bà nói.

Hàn Quốc tăng tốc bắt kịp

Dựa vào làn sóng K-pop toàn cầu, truyện tranh Hàn Quốc đang tăng tốc để thu hẹp khoảng cách. Một trong những chiến lược là đẩy mạnh sử dụng thuật ngữ "manhwa" thay cho "manga" của Nhật - tương tự cách phân biệt giữa kimbap và sushi. Một số nhà xuất bản đã bắt đầu gắn nhãn "manhwa" nhằm khẳng định bản sắc riêng.

Việc Hàn Quốc được chọn làm quốc gia trọng tâm tại Comic Invasion Berlin 2026 (diễn ra đến ngày 10-5) cũng được xem là tín hiệu tích cực. Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc tại Đức và các đơn vị tổ chức coi đây là cơ hội lớn để giới thiệu truyện tranh Hàn Quốc với chủ đề "Frames Unbound: Manhwa Goes Berlin".

"Việc được chọn đồng nghĩa truyện tranh Hàn Quốc sẽ được đưa lên vị trí trung tâm và nhận được sự chú ý tập trung hơn" - bà Kim nói.

Đẩy mạnh thuật ngữ "webtoon"

Vũ khí chủ lực của truyện tranh Hàn Quốc là webtoon. Với định dạng cuộn dọc thay vì trang ngang truyền thống, Hàn Quốc đang tìm cách cạnh tranh bằng chính đổi mới này. Thuật ngữ "webtoon" cũng được chủ động quảng bá như danh từ riêng.

"'Webtoon' là cách gọi mang tính Hàn hóa, trong khi 'webcomic' phổ biến hơn ở quốc tế. Vì Hàn Quốc là quốc gia tiên phong phát triển nền tảng này, chiến lược của chúng tôi là đưa 'webtoon' trở thành một danh từ riêng" - đại diện Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc tại Đức cho biết. "Nếu manga Nhật thống trị ở mảng in ấn, chúng tôi hướng tới cạnh tranh bằng webtoon — lĩnh vực mà chúng tôi có lợi thế nền tảng".

Ví dụ tiêu biểu là Solo Leveling, tác phẩm rất được ưa chuộng tại Pháp, Đức và Tây Ban Nha. Bên cạnh yếu tố hành động, những đặc trưng như cuộn dọc tối ưu cho điện thoại, chuyển cảnh nhanh và phong cách hình ảnh điện ảnh được xem là chìa khóa giúp webtoon chinh phục độc giả trẻ châu Âu.

"Webtoon mang lại trải nghiệm đọc khác biệt so với truyện tranh in truyền thống nhờ định dạng cuộn dọc phù hợp với môi trường di động. Một số tác phẩm còn tích hợp nhạc nền và hiệu ứng hoạt hình, cho thấy tiềm năng mở rộng của webtoon như một dạng nội dung số" - Kim nói.