Vấn đề: Khi Serie A từ chối ghi bàn

Có một bảng xếp hạng mà các CLB Italy đang vượt trội nhưng lại không hề tự hào. Theo thống kê của Opta, Napoli đứng đầu 5 giải đấu hàng đầu châu Âu về số trận thắng cách biệt 1 bàn với 14 trận, xếp ngay sau là Milan với 13 trận.

Nhưng cần phải làm rõ rằng cách biệt 1 bàn không đồng nghĩa với các trận đấu rực lửa có tỷ số 4-3 hay 3-2. Trong 14 trận thắng sát nút của Napoli, có tới 12 trận tỷ số là 1-0 và 2-1. Tương tự, 8 trong 13 trận thắng sát nút của Milan kết thúc 1-0, 3 trận có tỷ số 2-1. Thực tế này lý giải vì sao dù đang đứng thứ 2 và thứ 3 trên bảng xếp hạng, Milan và Napoli cùng mới chỉ ghi được 48 bàn thắng sau 33 trận, ít hơn tới 30 bàn so với đội dẫn đầu Inter (78 bàn), ít hơn thành tích cùng kỳ mùa trước của chính họ lần lượt là 3 và 4 bàn.

Sự xuống cấp về khả năng ghi bàn của 2 "đại gia" này phản ánh xu hướng chung của Serie A mùa giải này. Bất chấp Inter ghi nhiều hơn 6 bàn, Juventus ghi nhiều hơn 8 bàn và Como bùng nổ với 14 bàn nhiều hơn cùng kỳ mùa trước, Serie A mùa này vẫn chỉ đạt tỷ lệ trung bình 2,43 bàn/trận, thấp nhất kể từ khi dữ liệu được chính thức thống kê năm 1994, tức đã 32 năm. Chỉ có 4 cầu thủ ghi được nhiều hơn 10 bàn thắng, và tất cả những người ghi nhiều hơn 8 bàn thắng đều không phải là người Italy. Rõ ràng điều này có liên quan chặt chẽ đến sự yếu đuối của đội tuyển quốc gia Italy những năm gần đây.

Bi kịch nằm ở chỗ Italy bây giờ không thể dùng lý do họ là nền bóng đá giỏi phòng ngự để giải thích cho sự khan hiếm bàn thắng, bởi điều này là không đúng khi các đội bóng Serie A ra châu Âu đều thủng lưới rất dễ dàng. Chỉ trong 2 lượt trận knock-out, Inter để thua 5 bàn trước Bodo/Glimt, Juventus 7 lần bị Galatasaray chọc thủng lưới, Atalanta thua tổng cộng 10 bàn trước Bayern Munich hay Bologna thua 7 bàn trước Aston Villa. Tất cả đều là những con số đáng xấu hổ, không thể biện minh.

Có ít nhất 3 nguyên nhân chính dẫn tới sự xuống cấp này. Thứ nhất, là chất lượng cầu thủ tấn công đang chơi ở Serie A không cao. Cả giải chỉ có dưới 5 chân sút được xem là có đẳng cấp và không có ai nằm trong số những ngôi sao hàng đầu. Thứ hai, là sự thịnh hành của sơ đồ 3 trung vệ quá nặng về phòng ngự. Có đến quá nửa số CLB, bao gồm cả đội đang dẫn đầu và ghi nhiều bàn nhất là Inter, sử dụng sơ đồ 3-5-2. Thứ ba, và được cho là nguyên nhân lớn nhất, chính là quy định lỗi thời về cách tính chỉ số phụ để phân thứ hạng trong trường hợp bằng điểm. Ở Serie A, thành tích đối đầu được ưu tiên hơn so với hiệu số bàn thắng bại hay số lượng bàn thắng ghi được. Điều này tạo ra thói quen chỉ chú trọng đến kết quả mà không cần ghi nhiều bàn, hay nói cách khác, tạo ra tâm lý sợ bị thủng lưới hơn là khao khát tấn công.

Trong khi đó, ở Premier, Bundesliga và Ligue 1, thông số ưu tiên số 1 là hiệu số bàn thắng bại, khiến các đội luôn có động lực lao về phía khung thành đối thủ. Các cúp châu Âu và kể cả vòng loại các giải đấu cấp quốc tế cũng vậy. Người Italy hẳn còn nhớ đội tuyển nước này cần phải thắng Na Uy cách biệt 9 bàn ở lượt cuối vòng loại World Cup 2026, thay vì cách biệt 4 bàn để sửa chữa cho thất bại 0-3 trong trận lượt đi.

Việc thiếu thói quen ghi nhiều bàn thắng đã hủy hoại bóng đá Italy ở mọi cấp độ, nhưng người ta vẫn cố chấp không chịu nhận ra.