Bóng đá Việt Nam: Trông người mà ngẫm đến ta

AFC Champions League Elite mùa bóng năm nay chứng kiến hành trình ngoạn mục của 2 CLB Đông Nam Á là Johor Darul Ta'zim (hay được gọi tắt là JDT, Malaysia) và Buriram United (Thái Lan).

Trong khi JDT thắng kịch tính Sanfrecce Hiroshima (Nhật Bản) với tổng tỷ số 3-2 sau hai lượt trận ở vòng 1/8 và chỉ chịu thua 1-2 trước gã khổng lồ Al Ahli (Saudi Arabia) ở tứ kết, thì tại vòng 1/8, Buriram United đã vượt qua Melbourne City (Australia) sau loạt sút luân lưu (hòa 1-1 sau 2 lượt trận và thắng 4-2 trên chấm 11m) để tiến vào tứ kết, trước khi dừng bước với thất bại 2-3 sát nút trước Shabab Al Ahli (UAE) sau hiệp phụ.

Trước đó, tại giai đoạn vòng bảng, Buriram United từng là "nỗi khiếp sợ" của các đại diện K-League mùa này với chiến thắng 2-1 trước Ulsan HD FC, đương kim vô địch K-League, rồi cầm hòa Gangwon FC với tỷ số 2-2.

Trong khi các đại diện Malaysia và Thái Lan thi đấu tưng bừng như vậy ở AFC Champions League mùa này thì bóng đá Việt Nam ở cấp độ CLB chỉ được góp mặt ở sân chơi thấp hơn là AFC Champions League Two, và CLB CAHN lẽ ra ít nhất vào được tứ kết nếu như không bị xử thua 0-3 ở trận lượt đi vòng 1/8 vì sử dụng cầu thủ không hợp lệ, dù thực tế đã thắng 4-0 trước Tampines Rovers.

Tuy nhiên, nếu nhìn nhận một cách kỹ lưỡng thì chiến tích của JDT và Buriram United cũng không phải thực sự hoàn hảo, và ở khía cạnh nào đấy thì bóng đá Việt Nam ở cấp độ CLB không nhất thiết phải học theo hoặc làm theo bằng mọi giá.

Sở dĩ nói thế là bởi JDT hay Buriram United đều tận dụng tối đa quy định về ngoại binh của AFC để tăng cường sức mạnh cho mình. Chẳng hạn như trong trận thua sát nút 1-2 trước Al Ahli tại Jeddah, JDT chỉ sử dụng duy nhất 1 cầu thủ bản địa trong đội hình xuất phát là thủ thành Syihan Hazmi, và hiệp 2 mới cho thêm vào sân một vài nội binh nữa như Afiq Fazail và Nazmi Faiz, còn đa số các vị trí trên sân là ngoại binh từ Brazil, Tây Ban Nha và ngoại binh nhập tịch.

So với JDT thì Buriram United tuy vẫn dựa nhiều vào sức mạnh ngoại binh, với 16 trong số 31 cái tên được đăng ký là người nước ngoài, nhưng đại diện Thái Lan vẫn nỗ lực duy trì sự hiện diện của cầu thủ bản địa trong đội hình, với 3 cầu thủ nội góp mặt ngay từ đầu ở trận thua Shabab Al Ahli là Pansa Hemviboon, Sasalak Haiprakhon, Supachai Chaided, và sau đó tới lượt Theerathon Bunmathan được tung vào sân thay người.

Như vậy, nếu chỉ căn cứ vào lượt trận vòng tứ kết AFC Champions League Elite vừa qua làm thước đo thì tỷ lệ nội binh được sử dụng ở Buriram United là 27%, trong khi con số này bên phía JDT chỉ là 9%, và điều này cũng giải thích vì sao mặc dù thành tích của bóng đá Malaysia và Thái Lan tại sân chơi danh giá nhất châu lục ở cấp độ CLB hoành tráng là vậy, nhưng kết quả thi đấu của đội tuyển quốc gia, đặc biệt là đội tuyển trẻ, lại không tương xứng.

Nếu như Thái Lan phải đợi tới lượt trận cuối cùng ở vòng loại mới giành vé tham dự VCK Asian Cup 2027, thì Malaysia thậm chí còn gây thất vọng hơn khi cố tình sử dụng cầu thủ nhập tịch trái phép tại vòng loại và bị xử thua 0-3 ở 2 trận gặp đội tuyển Việt Nam và đội tuyển Nepal, qua đó cũng lỗi hẹn với VCK.

Còn ở cấp độ U23, trong khi U23 Việt Nam hoàn tất cú đúp vàng ở giải U23 Đông Nam Á 2025 và SEA Games 33, đồng thời giành HCĐ tại VCK U23 châu Á năm 2026, thì U23 Thái Lan chỉ có HCB tại SEA Games 33, dù có lợi thế chủ nhà, và U23 Malaysia chỉ có HCĐ, và tại VCK U23 châu Á năm 2026, U23 Thái Lan dừng bước ngay ở vòng bảng còn U23 Malaysia thậm chí còn không qua được vòng loại.

Và tại giải U17 Đông Nam Á 2026 đang diễn ra tại Indonesia, trong khi U17 Việt Nam dễ dàng đánh bại U17 Malaysia với tỷ số 4-0 và thẳng tiến vào bán kết với tư cách nhất bảng, bất bại và không thủng lưới bàn nào, thì U17 Thái Lan lại bị loại ngay ở vòng bảng.

Những thống kê như trên cho thấy không phải lúc nào sức mạnh của CLB cũng có sự cộng hưởng với năng lực cạnh tranh của các đội tuyển quốc gia, và bóng đá Việt Nam vẫn nên tự tin và kiên định với con đường mà chúng ta đã lựa chọn.