Phát triển ngành xuất bản Việt Nam trong kỷ nguyên số

Sáng 16/4 tại Hà Nội, Học viện Báo chí và Tuyên truyền phối hợp với Hội Xuất bản Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học Phát triển ngành xuất bản Việt Nam trong kỷ nguyên số: Từ Chỉ thị 04-CT/TW đến thực tiễn triển khai.

Hội thảo là diễn đàn khoa học để trao đổi, quán triệt sâu sắc và làm rõ những nội dung cốt lõi, giá trị lý luận và thực tiễn của Chỉ thị 04-CT/TW về phát triển ngành xuất bản trong tình hình mới; trên cơ sở đó khẳng định vai trò, vị trí đặc biệt của ngành xuất bản trong đời sống chính trị, văn hóa, tư tưởng của đất nước, nhất là trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ.

Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS-TS Lưu Văn Quảng (Phó Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền) nhấn mạnh: Chỉ thị 04-CT/TW thể hiện bước chuyển tư duy đột phá khi xác định xuất bản không chỉ là lĩnh vực tư tưởng - văn hóa mà còn là ngành kinh tế - công nghệ, giữ vai trò hạt nhân trong hệ sinh thái kiến tạo tri thức và giá trị quốc gia. Việc đổi mới hoạt động xuất bản là yêu cầu khách quan, mang tính cấp bách nhằm thích ứng, làm chủ bối cảnh chuyển đổi số và góp phần khẳng định sức mạnh mềm văn hóa Việt Nam trên trường quốc tế.

Trong khi đó, báo cáo đề dẫn tại hội thảo, PGS-TS Phạm Minh Tuấn (Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam) đã nêu rõ mục tiêu, nội dung trọng tâm và gợi mở các vấn đề cần tập trung thảo luận. Báo cáo nhấn mạnh yêu cầu nhận diện đầy đủ vai trò của xuất bản trong phát triển kinh tế tri thức và công nghiệp văn hóa, đồng thời đề xuất các giải pháp có tính khả thi nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của nền xuất bản Việt Nam trong bối cảnh mới.

Ban tổ chức hội thảo đã nhận được hơn bài tham luận của các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý và những người đang trực tiếp công tác trong lĩnh vực xuất bản, công nghệ. Các tham luận tập trung phân tích, làm rõ nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn quan trọng.

Đó là, làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn và những nội dung cốt lõi của Chỉ thị 04-CT/TW về phát triển ngành xuất bản Việt Nam trong tình hình mới, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Trên cơ sở đó, phân tích vị trí, vai trò của ngành xuất bản như một ngành kinh tế - công nghệ, đồng thời mang tính chính trị - tư tưởng, văn hóa; chỉ ra những yêu cầu mới đối với hoạt động xuất bản trong kỷ nguyên số, nhất là về đổi mới tư duy quản lý, mô hình tổ chức xuất bản và phương thức sản xuất, phát hành.

Cùng với đó, hội thảo cũng đánh giá các điều kiện thực tiễn triển khai Chỉ thị 04-CT/TW trong thời gian tới; làm rõ những mô hình, cách làm hiệu quả trong hoạt động xuất bản, in và phát hành; đồng thời nhận diện những khó khăn, thách thức nảy sinh dưới tác động của công nghệ số, kinh tế số và sự thay đổi trong hành vi tiếp nhận thông tin của công chúng. Trên cơ sở đó, xác định các vấn đề cấp thiết cần giải quyết để nâng cao chất lượng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh của ngành xuất bản.

Mặt khác, tại hội thảo, các chuyên gia đã phân tích những xu hướng phát triển mới của ngành xuất bản trong kỷ nguyên số như xuất bản điện tử, xuất bản đa nền tảng, ứng dụng công nghệ số trong toàn bộ quy trình xuất bản, hệ sinh thái xuất bản số; làm rõ yêu cầu đổi mới cơ chế, chính sách, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng cường năng lực quản trị và thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong các đơn vị xuất bản.

Từ đó, hội thảo đề xuất phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp phát triển ngành xuất bản Việt Nam trong thời gian tới theo tinh thần Chỉ thị 04-CT/TW; trong đó nhấn mạnh việc nâng cao chất lượng nội dung xuất bản phẩm, xây dựng hệ sinh thái xuất bản hiện đại, tăng cường liên kết trong chuỗi giá trị xuất bản, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời bảo đảm vững chắc định hướng chính trị, tư tưởng, an ninh thông tin và chủ động đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong lĩnh vực xuất bản và trên không gian mạng.

Các đại biểu tham dự Hội thảo thống nhất nhận định rằng, việc hiện thực hóa nội dung Chỉ thị 04-CT/TW là cơ sở để phát triển ngành xuất bản theo hướng hiện đại, thích ứng với môi trường số nhưng vẫn bảo đảm vững chắc định hướng chính trị, tư tưởng.

Phát biểu tổng kết hội thảo, PGS-TS Lưu Văn Quảng, đánh giá cao giá trị khoa học và tính thực tiễn sâu sắc của các tham luận cũng như các ý kiến đối thoại trực tiếp tại hội thảo. Ông khẳng định, các kết quả nghiên cứu đã cung cấp hệ thống luận cứ khoa học quan trọng, góp phần trực tiếp vào việc cụ thể hóa và triển khai hiệu quả các nội dung của Chỉ thị 04-CT/TW vào thực tiễn hoạt động xuất bản hiện nay.

PGS Quảng cũng nhấn mạnh yêu cầu trong thời gian tới, các đơn vị xuất bản, các cơ quan quản lý và đào tạo cần tiếp tục nâng cao nhận thức, vận dụng sáng tạo tinh thần của Chỉ thị vào việc xây dựng hệ sinh thái xuất bản số hiện đại.

Đặc biệt, cần đề cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu các nhà xuất bản, đơn vị phát hành trong việc quyết liệt thúc đẩy chuyển đổi số, bảo đảm sự hài hòa giữa nhiệm vụ chính trị - tư tưởng và hiệu quả kinh tế, đồng thời chú trọng đào tạo đội ngũ nhân lực ngành xuất bản có bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thông nghiệp vụ và làm chủ công nghệ trong kỷ nguyên mới.