Giải Olivier 2026 - Hãy mở lòng, không ngừng khám phá

Giải Olivier cao quý của Anh vừa diễn ra vào sáng 13/4 theo giờ Việt Nam. Khác với mùa giải điện ảnh vô cùng kịch tính vừa qua, năm nay, giải Olivier cho sân khấu không có cuộc tranh đua hay kết quả nào gây sốc.

Tuy nhiên, các chiến thắng vẫn cho thấy những thay đổi rõ ràng của sân khấu kịch London hiện nay.

50 năm uy tín

Giải Laurence Olivier, hay thường được gọi là giải Olivier, là giải do Hiệp hội Sân khấu London trao tặng hằng năm để ghi nhận "vị thế đẳng cấp thế giới của sân khấu London". Ra đời năm 1976, giải ban đầu được gọi là Giải Hiệp hội Sân khấu West End. Từ năm 1984, giải đã được đổi tên để vinh danh diễn viên huyền thoại người Anh Laurence Olivier.

Giải được trao cho các cá nhân hay tác phẩm xuất sắc diễn ở West End - khu sân khấu kịch thương mại lớn nhất ở London - và các nhà hát phi thương mại hàng đầu khác có trụ sở tại London, với nhiều hạng mục, bao gồm kịch, nhạc kịch, múa, opera và các vở diễn quy mô nhỏ. Kết quả được lựa chọn bởi cả các chuyên gia sân khấu lẫn khán giả.

Hiện, giải Olivier được công nhận rộng rãi là giải thưởng gắn với vinh dự cao nhất trong sân khấu và kịch nghệ Anh, tương đương với giải BAFTA cho phim điện ảnh và truyền hình, và giải Brit cho âm nhạc.

Trên thế giới, giải thưởng Olivier được coi là tương đương với giải Tony của Broadway, giải Molière của Pháp, giải Premios Max của Tây Ban Nha, giải Helpmann của Australia và giải Mặt nạ Vàng của Nga.

Năm nay, giải diễn ra vào tối 12/4 (sáng 13/4 theo giờ Việt Nam) tại Nhà hát Hoàng gia Albert ở London, với diễn viên người Anh Nick Mohammed đảm nhận vai trò người dẫn chương trình.

Đặc biệt, đây là năm kỷ niệm 50 năm thành lập giải Olivier. Do đó, lễ trao giải có nhiều tiết mục hồi tưởng những vở kinh điển, cũng như kỷ niệm các năm ra mắt, điển hình là 40 năm vở The Phantom Of The Opera và 20 năm vở Wicked. Thật giống như một gala lịch sử sân khấu Anh nửa thế kỷ qua!

Những cái tên quen thuộc

Các đề cử cho giải Olivier 2026 đã được công bố vào ngày 5/3/2026, trong đó Into The Woods và Paddington: The Musical nhận được nhiều đề cử nhất với 11 đề cử cho mỗi tác phẩm.

Kết quả, nhạc kịch ăn khách Paddington: The Musical nhận được nhiều giải thưởng nhất với 7 giải, trong đó có giải cho nhạc kịch mới, đạo diễn và đặc biệt là nam diễn viên chính cho 2 diễn viên cùng đóng Paddington.

Như vậy, Paddington: The Musical đang ngang bằng với kỷ lục về số giải thưởng Olivier mà một vở nhạc kịch giành được, cùng với Sunset Boulevard (2024), Cabaret (2022), Hamilton (2018) và Matilda (2012).

Paddington: The Musical dựa trên cuốn sách thiếu nhi viết năm 1958 A Bear Called Paddington của tác giả Michael Bond và bộ phim chuyển thể năm 2014 Paddington. Sách của Bond đã được yêu thích từ những năm 1950, và trong những năm gần đây, Paddington dần trở thành biểu tượng của Anh thông qua 3 bộ phim thành công và một lần xuất hiện trên màn ảnh cùng Nữ hoàng Elizabeth II vào năm 2022, chỉ vài tuần trước khi bà qua đời.

Đây là lần thứ hai cuốn sách được chuyển thể thành nhạc kịch, sau Paddington Bear's Magical Musical năm 1983 của Shirlie Roden. Lần này, phần nhạc và lời của vở nhạc kịch do nhạc sĩ Tom Fletcher sáng tác.

Nhạc kịch xoay quanh Paddington - chú gấu nhỏ mê bánh mì kẹp mứt cam, từ Peru lạc tới London và được gia đình Brown nhận nuôi. Tên của chú được đặt theo tên nhà ga xe lửa ở London, nơi chú được tìm thấy. Ban đầu, Paddington gây ra hàng loạt rắc rối trong nhà nhưng theo thời gian, chú và gia đình Brown dần gắn kết. Thế nhưng, vì một số hiểu lầm, Paddington đã bỏ đi và bị bắt cóc. Rất may, gia đình Brown đã giải cứu được chú. Từ đó, tình cảm đôi bên lại càng bền chặt và họ chính thức coi nhau như một gia đình.

"Paddington nhắc nhở chúng ta rằng: Hãy mở lòng, không ngừng khám phá và trên hết, hãy đối xử tử tế với nhau" - James Hameed, người lồng tiếng cho Paddington ở ngoài sân khấu trong vở diễn, và Arti Shah, thủ vai chú gấu trên sân khấu, nói trong bài phát biểu nhận giải chung của họ.

Vở nhạc kịch dẫn đầu danh sách đề cử cùng Paddington là Into The Woods, với các nhân vật đến từ truyện cổ tích Grimm, đã giành giải Nhạc kịch dựng lại hay nhất. Trong khi đó, Punch - dựa trên một câu chuyện có thật - giành giải Vở kịch mới hay nhất.

Ngôi sao phim Snow White Rachel Zegler được trao giải Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất (nhạc kịch) cho vai diễn Đệ nhất phu nhân Argentina Eva Peron trong Evita. Trong đó, cô đã trình diễn ca khúc nổi tiếng Don't Cry For Me Argentina trực tiếp từ ban công bên ngoài nhà hát, thu hút đông đảo khán giả kéo đến xem dưới đường phố, còn khán giả trong nhà hát theo dõi qua màn hình.

"Cảm ơn thành phố London rất nhiều vì đã nồng nhiệt chào đón tôi. Tôi chưa bao giờ tưởng tượng được điều này" - Zegler nói - "Được hát cho người dân ở phố Argyll 8 lần trong 1 tuần là vinh dự cả đời tôi. Tôi không thể tin mình lại may mắn đến vậy".

Ngôi sao phim Gone Girl Rosamund Pike là Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất (kịch nói) với vai trong vở chính kịch Inter Alia, trong khi Jack Holden đã vượt qua những tên tuổi lớn như Tom Hiddleston (Loki) và Bryan Cranston (Breaking Bad) để giành giải Nam diễn viên chính xuất sắc nhất (kịch nói) cho vai trong vở kịch dựng từ chuyện có thật Kenrex.

Vở diễn mới All My Sons giành giải Vở kịch dựng lại hay nhất và giải Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất cho Paapa Essiedu - người đóng vai Giáo sư Snape trong loạt phim truyền hình Harry Potter sắp ra mắt.

Lễ trao giải cũng tôn vinh nữ diễn viên sân khấu kỳ cựu Elaine Paige - ngôi sao của các vở nhạc kịch ăn khách như Cats, Evita, Sunset Boulevard và Piaf - với giải thưởng đặc biệt vì "đóng góp mang tính định hình của bà cho nhạc kịch".

Hướng đi mới

Kết quả giải Olivier năm nay được đánh giá là mang tính đồng thuận cao. Những người chiến thắng đều xứng đáng. Không có chiến thắng nào gây sốc hoặc có tác phẩm nào bị ngó lơ. Dù vậy, giải vẫn cho thấy những xu hướng mới của sân khấu kịch hiện đại London.

Đầu tiên, các chiến thắng ở mảng thiết kế sân khấu, phục trang, ánh sáng, âm thanh cho thấy rạp hát giờ không chỉ là diễn xuất và phông màn, mà ngày càng giống một loại hình nghệ thuật tổng hợp, nơi thị giác và trải nghiệm sân khấu được coi trọng không kém nội dung.

Hơn nữa, chiến thắng áp đảo của nhạc kịch ăn khách Paddington: The Musical cho thấy xu hướng về các vở diễn ấm áp, phù hợp với thị hiếu số đông nhưng vẫn đảm bảo tính nghệ thuật cao. Đồng thời, việc vinh danh những tác phẩm dựng từ sự kiện có thật, về công lý và chuộc tội, cho thấy giải vẫn dành đất để tôn vinh những đề tài xã hội nặng ký. Đây là điểm cân bằng khôn ngoan trong bối cảnh hiện nay của sân khấu kịch London.

Sân khấu kịch London đang ăn mừng sự trở lại mạnh mẽ sau đại dịch Covid-19, phần nào phản ánh qua lễ trao giải Olivier vô cùng long trọng. Hiệp hội Sân khấu London cho biết doanh thu bán vé đã vượt qua mức trước đại dịch. Các buổi biểu diễn ở West End đã thu hút 17,6 triệu lượt khán giả vào năm 2025, nhiều hơn 3 triệu lượt so với Broadway.

Tuy nhiên, vẫn có những lo ngại về giá vé tăng cao và ngân sách sản xuất tăng vọt do chi phí lao động, vật tư và năng lượng tăng cao. "Các rạp đang đông khách hơn bao giờ hết, nhưng cũng nhiều rạp đang hoạt động với nguồn lực tài chính hạn chế hơn nhiều" - hiệp hội cho biết trong một báo cáo được công bố vào tháng trước.

Trong tương lai, các vở kịch bom tấn ở West End có thể sẽ được mang sang Broadway (Mỹ). Điều này đã được giới phê bình dự đoán từ trước khi giải diễn ra.

Tại lễ trao giải, đạo diễn Luke Sheppard - người vừa thắng giải Đạo diễn xuất sắc nhất cho Paddington: The Musical - cũng ám chỉ rằng "bức thư tình gửi đến London" này một ngày nào đó có thể sẽ được công diễn trên sân khấu Broadway.

"Sẽ thật tuyệt vời nếu Paddington có thể xách vali lên và đến thăm một số thành phố khác trên thế giới. Vì vậy, hãy chờ xem" - vị đạo diễn này nói ở hậu trường.