Câu chuyện thể thao: Sự trở lại của những số 9 cổ điển

Mẫu tiền đạo số 9 cổ điển từng bị coi là mai một trước những "số 9 ảo" hay các tiền đạo cánh. Tuy nhiên giờ đây, người ta có lý do tin rằng mẫu cầu thủ này đang trở lại.

Andy Cole và Dwight Yorke hầu như không biết nhau khi Yorke cập bến MU vào mùa Hè năm 1998, nhưng sự ăn ý mà họ tạo dựng sau đó đã trở thành huyền thoại.

Khi tiền đạo số 9 cổ điển từng bị mai một

Trên sân tập, người ta thường thấy họ làm việc cùng nhau, rèn luyện các bài chạy chỗ, đập nhả, giả vờ bỏ bóng và phối hợp nhóm.

Mùa giải năm đó, bộ đôi này đã ghi tổng cộng 53 bàn thắng, giúp MU giành cú ăn ba lịch sử. Yorke chia sẻ danh hiệu Chiếc giày vàng Premier League cùng Jimmy Floyd Hasselbaink và Michael Owen với 18 bàn thắng. Cole chỉ kém họ đúng 1 bàn. Đáng chú ý, cả 10 cầu thủ ghi bàn hàng đầu của giải đấu mùa đó đều là tiền đạo cắm.

Nhưng sân tập và bảng xếp hạng ghi bàn ngày nay lại vẽ nên một bức tranh hoàn toàn khác. Các bài tập dứt điểm ít xuất hiện hơn, kiểm soát bóng là ưu tiên hàng đầu và những người dẫn đầu danh sách ghi bàn thường là các cầu thủ chạy cánh, số 10 hoặc "số 9 ảo". Những trung phong truyền thống dần ít đi. Theo Opta, 2 thập kỷ trước, các tiền đạo ghi được 41,6% số bàn thắng tại Premier League (387 trên 931 bàn). Mùa này, con số đó chỉ còn là 25,9% (291 trên 845 bàn).

Sự khan hiếm tiền đạo cắm thể hiện rõ nhất ở đội tuyển Anh. Ngoài Harry Kane, người sẽ bước sang tuổi 33 ngay sau World Cup, các lựa chọn còn lại đều hạn chế và thiếu thuyết phục. Thiếu vắng Kane trong các trận giao hữu gần đây, tuyển Anh chỉ ghi được 1 bàn vào lưới Uruguay và tịt ngòi trước Nhật Bản.

Kể từ khi ra mắt vào năm 2015, Kane đã đóng góp 78 bàn thắng và 19 đường kiến tạo, góp dấu giày vào 32% số bàn thắng của đội tuyển Anh. Nếu anh dính chấn thương trước thềm World Cup, "Tam sư" sẽ gặp rắc rối lớn.

Sự thay đổi trong vai trò số 9 hiện đại bắt nguồn từ cuộc cách mạng chiến thuật đầu thế kỷ 21. Khi José Mourinho thành công với sơ đồ một tiền đạo tại Chelsea năm 2004, và sau đó Pep Guardiola phát triển tư duy "không tiền đạo" với Lionel Messi đá "số 9 ảo" tại Barcelona.

Số 9 cổ điển trở lại

Đỉnh điểm là mùa Champions League 2020/21, Guardiola thậm chí sử dụng hai số 9 ảo tại Man City. Sự chuyển dịch này ảnh hưởng sâu rộng đến công tác huấn luyện. Trước đây, các tiền đạo được rèn kỹ năng dứt điểm chuyên biệt, nhưng hiện nay việc đào tạo mang tính tổng quát hơn.

Tuy nhiên, mẫu cầu thủ số 9 đã dần trở lại trong những năm qua ở sân cỏ châu Âu. Năm 2024, tờ The Times có bài viết phân tích rằng các cầu thủ số 9 đã trở lại, nhưng với sự toàn diện hơn, chứ không hề đơn thuần là "mắc màn" trong vòng cấm. Tờ báo này cũng nhấn mạnh ngay cả trong giai đoạn "số 9 ảo" nảy nở, số 9 truyền thống vẫn tồn tại để đáp ứng yêu cầu chiến thuật của đội bóng. Erling Haaland của Man City vẫn là mẫu trung phong cổ điển hiếm hoi, nhưng anh cũng phải điều chỉnh để phù hợp hệ thống.

Theo trang Lastwordonsports, các huấn luyện viên đang đưa các trung phong thực thụ quay trở lại đội hình. Họ mang lại sự trực diện, khả năng tì đè trung vệ và dứt điểm trong không gian hẹp, những thứ mà các cầu thủ tấn công đa năng đôi khi không làm tốt bằng. Khi các hàng phòng ngự đã quá quen với việc đối phó với những cầu thủ di chuyển rộng, một tiền đạo có thể hình và khả năng không chiến lại trở thành vũ khí lợi hại để phá vỡ bế tắc.

Tuy nhiên, số 9 cổ điển không chỉ "đứng im một chỗ". Để tồn tại, họ phải kết hợp giữa bản năng săn bàn cổ điển với khả năng pressing, kỹ thuật để kết nối với các tiền vệ, biết khi nào nên lùi sâu và khi nào nên ở trên cao. Nhìn chung, các số 9 chưa biến mất trong bóng đá và thậm chí đang tiến hóa.

Tháng trước, tiền đạo Gyokeres của Arsenal tỏa sáng trong màu áo của tuyển Thụy Điển với cú hat-trick vào lưới Ukraine. Tờ The Athletic nhấn mạnh rằng Gyokeres đã chấm dứt chuỗi trận tịt ngòi ở đội tuyển Thụy Điển một cách đầy ấn tượng, đồng thời trình diễn một lối đá số 9 cổ điển mẫu mực.

Cây bút Sam Cunningham của The Guardian vẫn bày tỏ sự tự tin vào sự trở lại của các số 9 cổ điển. Cây bút này cho rằng nếu một huấn luyện viên trưởng bắt đầu giành được các danh hiệu nhờ một cặp tiền đạo sát thủ, nhu cầu về sơ đồ này cũng như số 9 truyền thống sẽ quay trở lại.