Phát triển công nghiệp văn hóa gắn với kinh tế di sản và du lịch bền vững

Với tư duy đột phá và tầm nhìn chiến lược, tỉnh Quảng Ninh đang cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam bằng những hành động thiết thực. Việc biến các chương trình nghệ thuật (concert) quy mô lớn thành sản phẩm du lịch đặc sắc không chỉ là bài toán kinh tế, mà còn là bước đi vững chắc nhằm khẳng định vị thế trung tâm công nghiệp văn hóa gắn với di sản của vùng đất mỏ.

Bước chuyển mình từ tư duy

Đầu năm 2026, tinh thần của Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã nhanh chóng lan tỏa và được Quảng Ninh cụ thể hóa bằng Chương trình hành động số 12-CTr/TU và Kế hoạch số 103/KH-UBND. Với mục tiêu xây dựng văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc, là sức mạnh nội sinh, Quảng Ninh đã chọn con đường phát triển công nghiệp văn hóa gắn liền với kinh tế di sản và du lịch bền vững.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Thị Hạnh nhấn mạnh, địa phương phát triển nền văn hóa giàu bản sắc Quảng Ninh, gắn với xây dựng và phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế di sản, kinh tế đêm, kinh tế đô thị. Tầm nhìn đến năm 2045, tỉnh xây dựng và phát triển nền văn hóa Quảng Ninh giàu bản sắc, hiện đại, con người là trung tâm, chủ thể và động lực của phát triển; các giá trị văn hóa thấm sâu vào mọi mặt của đời sống xã hội, góp phần nâng cao chất lượng quản trị xã hội và hạnh phúc nhân dân; hình thành trung tâm văn hóa nghệ thuật cấp vùng, điểm đến hấp dẫn của khu vực châu Á và thế giới. Công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo phấn đấu đóng góp 9% GRDP.

Quan điểm của tỉnh Quảng Ninh là việc thực hiện Nghị quyết không dừng lại ở các văn bản lý luận mà phải bằng những sản phẩm văn hóa cụ thể, có thể chạm tới cảm xúc của nhân dân và du khách. Trong bối cảnh đó, các sự kiện âm nhạc, đêm concert quy mô quốc tế được lựa chọn là mũi nhọn để kích cầu du lịch, đặc biệt trong mùa thấp điểm Thu - Đông. Quảng Ninh không chỉ dừng lại ở việc tổ chức các sự kiện văn hóa đơn thuần mà hướng tới hình thành một “hệ sinh thái văn hóa” gắn liền với đổi mới sáng tạo. Tỉnh cam kết bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho lĩnh vực văn hóa, đẩy mạnh xã hội hóa, thu hút các nguồn lực đầu tư cho thiết chế văn hóa hiện đại.

Công thức mới cho du lịch di sản

Năm 2025 và đầu năm 2026, Quảng Ninh ghi dấu ấn đậm nét của  với chuỗi sự kiện nghệ thuật quy mô. Điển hình là Concert Hạ Long 2025 (29/10/2025) với chủ đề “Hào khí Di sản - Bừng sáng tương lai”, concert Quảng Ninh - Đất mỏ anh hùng (10-16/11/2025), đại nhạc hội Countdown 2026 mang thông điệp “Kỷ luật - Đồng tâm, kiến tạo tương lai” (31/12/2025), concert Tự hào theo Đảng quang vinh - Quảng Ninh vươn mình cất cánh…, gần đây nhất là concert Non thiêng Yên Tử, khí phách ngàn năm được tổ chức tại Di tích văn hóa thế giới Yên Tử vào ngày 7/3. Các concert này đều có quy mô từ 30.000 – 50.000 khán giả và phát vé miễn phí cho nhân dân, du khách thưởng thức nghệ thuật chất lượng cao.

Đây không đơn thuần là những buổi biểu diễn ca nhạc giải trí. Mỗi concert được thiết kế như một câu chuyện kể về lịch sử, vùng đất và con người Quảng Ninh. Tại concert "Quảng Ninh - Đất mỏ anh hùng" nhân kỷ niệm 89 năm Ngày Truyền thống Công nhân vùng Mỏ, âm nhạc đã trở thành sợi dây kết nối giữa quá khứ hào hùng của những người thợ mỏ với nhịp sống hiện đại.

Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Quảng Ninh Nguyễn Việt Dũng chia sẻ: Các chương trình này đã thu hút hàng chục ngàn khán giả, trong đó du khách ngoại tỉnh và quốc tế chiếm con số đáng kể. Việc tổ chức các concert tại Quảng trường 30/10 bên bờ vịnh Hạ Long xinh đẹp đã tạo nên một không gian văn hóa độc đáo, nơi giá trị của Di sản thiên nhiên thế giới được tôn vinh bởi công nghệ âm thanh, ánh sáng hiện đại và sức sáng tạo nghệ thuật không giới hạn.

Chuyên nghiệp hóa trong tổ chức

Để biến các concert thành sản phẩm du lịch bền vững, Quảng Ninh đã thể hiện sự chuyên nghiệp trong khâu vận hành. Toàn bộ hệ thống đăng ký vé được chuyển đổi số với mã QR xác nhận, kết hợp đối soát qua căn cước công dân và ứng dụng VNeID để tránh tình trạng gian lận, đảm bảo công bằng cho khán giả.

Anh Hoàng Minh, người dân Hạ Long chia sẻ, anh chưa bao giờ thấy các chương trình concert lại có sức hấp dẫn đến vậy. Hai vợ chồng anh phải “canh" vé mỗi khi hệ thống cổng phát vé trên mạng mở cửa, rồi phải tranh thủ thời gian xếp hàng nhận vé.

Đón năm mới 2026 tại Quảng Ninh và được nhận vé miễn phí từ công ty lữ hành, chị Thu Nguyệt, du khách đến từ Hải Phòng, cho hay: Được trải nghiệm một chương trình nghệ thuật đặc sắc trong một đêm đón Tết ở nơi xa nhà với ánh sáng và âm thâm tuyệt mỹ chị hiểu rằng âm nhạc đang kết nối những trái tim trong niềm tự hào và cảm xúc chung sự phát triển của đất nước. Công tác an ninh trật tự, phòng chống cháy nổ và đặc biệt là hạ tầng y tế, điện lưới, thông tin liên lạc vào các dịp diễn ra concert được các sở, ngành Quảng Ninh phối hợp chặt chẽ.

Theo Kế hoạch 103/KH-UBND, Quảng Ninh đặt mục tiêu đến năm 2026, ít nhất 80% cán bộ làm công tác văn hóa phải được bồi dưỡng kỹ năng về chuyển đổi số và công nghiệp văn hóa. Sự chỉn chu này đã tạo được niềm tin cho các nhà đầu tư văn hóa và các nghệ sĩ lớn khi chọn Quảng Ninh làm điểm đến cho các tour lưu diễn.

Một điểm sáng trong việc thực hiện Nghị quyết 80-NQ/TW tại Quảng Ninh là cam kết về nguồn lực tài chính. Tỉnh dự kiến bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho lĩnh vực văn hóa và tăng dần theo yêu cầu thực tiễn. Đây là "đòn bẩy" quan trọng để triển khai các đề án lớn như: Đề án phát triển kinh tế di sản, kinh tế đêm và Đề án nâng tầm giá trị Di sản Vịnh Hạ Long.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Hạnh nhấn mạnh: Quảng Ninh không chỉ tổ chức sự kiện để lấy số lượng khách. Mục tiêu là xây dựng một hệ sinh thái văn hóa gắn với đổi mới sáng tạo, nơi di sản trở thành tài nguyên, nghệ thuật trở thành động lực và du lịch là phương thức để lan tỏa các giá trị đó ra thế giới.

Tầm nhìn đến năm 2030, Quảng Ninh phấn đấu trở thành trung tâm văn hóa nghệ thuật cấp vùng, điểm đến hấp dẫn hàng đầu khu vực châu Á. Với đà phát triển từ các sự kiện văn hóa nghệ thuật, Quảng Ninh tự tin đặt mục tiêu thu hút 22 triệu lượt khách du lịch trong năm 2026. Các chương trình như Countdown 2026 không chỉ khởi đầu một năm mới với khí thế phấn khởi mà còn là lời khẳng định về sức sống của một vùng đất "Kỷ luật và Đồng tâm". Tới đây, chương trình concert “Thanh âm kỷ nguyên mới” dự kiến tổ chức vào ngày 11/4 với quy mô 50.000 khán giả là điểm nhấn về văn hóa phục vụ du lịch để chuẩn bị mùa du lịch hè đang tới gần.

Có thể thấy, từ những định hướng mang tính chiến lược của Nghị quyết 80-NQ/TW, Quảng Ninh đã tìm thấy chìa khóa để giải bài toán phát triển bền vững. Việc biến các concert nghệ thuật thành sản phẩm du lịch đặc sắc chính là minh chứng sống động cho tư duy "biến văn hóa thành tài sản". Bằng việc kết hợp hài hòa giữa bảo tồn di sản và tổ chức các sự kiện nghệ thuật hiện đại, Quảng Ninh đang từng bước hiện thực hóa khát vọng trở thành trung tâm văn hóa nghệ thuật cấp vùng và điểm đến hấp dẫn hàng đầu khu vực châu Á. Đây là minh chứng rõ nét cho việc đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống, biến văn hóa thực sự trở thành sức mạnh nội sinh, động lực quan trọng cho sự phát triển bền vững của "vùng đất rồng".