Hà Nội số hoá toàn bộ di sản, xây dựng bản đồ số ẩm thực Thủ đô

Theo Kế hoạch số 128/KH-UBND do Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Thu Hà ký ban hành mới đây, Thủ đô sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong lĩnh vực văn hóa, với hai nội dung nổi bật: số hóa toàn bộ di sản văn hóa và xây dựng bản đồ số ẩm thực Thủ đô.

Đây là bước triển khai cụ thể Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, nhằm biến văn hóa thành nguồn lực nội sinh và động lực bứt phá cho phát triển kinh tế - xã hội.

Chuyển đổi số được xác định là "động lực bứt phá" trong Kế hoạch. Toàn bộ di sản vật thể và phi vật thể sẽ được tích hợp vào hệ thống dữ liệu dùng chung của Thành phố. Công nghệ hiện đại GIS, 3D, VR/AR (thực tế ảo và thực tế tăng cường) sẽ được áp dụng rộng rãi để số hóa di tích, di vật, tư liệu và hồ sơ khoa học.

Các điểm thí điểm được ưu tiên gồm Trung tâm khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Nhà tù Hỏa Lò, Bảo tàng Hà Nội, Thư viện Hà Nội và Nhà hát Múa rối Thăng Long. Đặc biệt, Hà Nội sẽ số hóa toàn bộ di tích Hoàng thành Thăng Long cùng khu di tích Cổ Loa. Từ nền tảng dữ liệu này, nhiều sản phẩm số hấp dẫn sẽ ra đời: tour tham quan ảo, ứng dụng thuyết minh tự động bằng AI, mã QR thông minh, triển lãm số tương tác và phim tài liệu ngắn. Du khách và người dân có thể trải nghiệm di sản mọi lúc, mọi nơi mà không bị giới hạn bởi không gian và thời gian.

Song song với số hóa di sản, Hà Nội sẽ xây dựng bản đồ số ẩm thực Thủ đô. Hệ thống này gắn kết các món ăn đặc trưng với các không gian du lịch nổi bật như phố cổ, hồ Gươm - hồ Tây, sông Hồng và làng cổ Đường Lâm. Bản đồ không chỉ giúp du khách dễ dàng tìm kiếm mà còn hình thành các tour/tuyến chủ đề ẩm thực kết hợp trải nghiệm văn hóa, mua sắm và khám phá. Ẩm thực - một di sản phi vật thể quan trọng - sẽ được số hóa và quảng bá mạnh mẽ, trở thành sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng của Thủ đô.

Để lan tỏa hiệu quả, Thành phố sẽ đổi mới toàn diện hoạt động truyền thông văn hóa theo hướng hiện đại và chuyên nghiệp. Bộ nhận diện thương hiệu Hà Nội mới (hình ảnh, biểu trưng, slogan) sẽ được xây dựng, với hệ thống thông điệp được phân loại theo từng nhóm: văn hóa - di sản - du lịch - đô thị sáng tạo. Các sản phẩm truyền thông đa dạng như film ngắn, TVC, ebook, podcast, truyện tranh và video sẽ được sản xuất bằng nhiều ngôn ngữ, phù hợp với thị trường trong nước và quốc tế.

Hà Nội cũng đẩy mạnh hợp tác với KOLs, nhà sáng tạo nội dung và các nền tảng số để tạo ra các chiến dịch lan tỏa cộng đồng. Ấn phẩm "Hà Nội xưa và nay" sẽ được biên soạn theo hướng hiện đại, dễ tiếp cận, kết hợp giữa sách giấy và các hình thức số, đồng thời tích hợp nội dung giáo dục văn hóa Thủ đô vào chương trình nhà trường gắn với hoạt động trải nghiệm thực tế.

Về quy hoạch di sản, trong năm 2026, Thành phố sẽ hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận Di tích quốc gia đặc biệt cho chùa Kim Liên, chùa Trấn Quốc, Đền Và, Khu di tích thờ Tản Viên Sơn Thánh tại Ba Vì và di tích Hạ Mỗ (Đan Phượng). Đồng thời, 9 di sản văn hóa phi vật thể mới sẽ được đề xuất đưa vào Danh mục quốc gia, hướng tới mục tiêu thêm 35 di sản vào năm 2030. Đặc biệt, Đề án bảo tồn và phát huy không gian văn hiến Văn Miếu - Quốc Tử Giám sẽ được lập, hướng tới kỷ niệm 1.000 năm thành lập trường đại học đầu tiên của Việt Nam trong tầm nhìn quy hoạch Thủ đô 100 năm.

Kế hoạch còn nhấn mạnh việc xây dựng hệ sinh thái văn hóa - sáng tạo đa dạng, hiện đại, trong đó doanh nghiệp là động lực, người dân vừa là chủ thể vừa là trung tâm. Hà Nội sẽ tăng cường liên kết vùng với Ninh Bình, Quảng Ninh để hình thành chuỗi hành trình di sản, thu hút khách quốc tế. Việc thu hút và phát triển nguồn nhân lực văn hóa chất lượng cao cũng được chú trọng với các chính sách hỗ trợ địa điểm biểu diễn, kinh phí và điều kiện kinh doanh cho hoạt động nghệ thuật cộng đồng.

Việc số hóa toàn bộ di sản kết hợp xây dựng bản đồ số ẩm thực cho thấy Hà Nội đang tiếp cận văn hóa theo hướng thực tiễn và sáng tạo hơn bao giờ hết. Thay vì chỉ bảo tồn tĩnh, Thủ đô hướng tới việc "sống dậy" di sản bằng công nghệ, biến ẩm thực và di tích thành sản phẩm du lịch có giá trị kinh tế. Nếu triển khai hiệu quả, đây sẽ là bước ngoặt giúp Hà Nội khẳng định vị thế trung tâm của hệ sinh thái văn hóa - sáng tạo, đồng thời góp phần cụ thể hóa Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị một cách thiết thực nhất.