Công nghệ số rút ngắn khoảng cách

Chuyển đổi số đang hiện diện rõ nét trong từng giao dịch hành chính, từng thao tác của người dân và doanh nghiệp từ khi Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đi vào cuộc sống. 

Từ những giải pháp công nghệ phục vụ quản trị đô thị đến các dịch vụ công trực tuyến tại cấp cơ sở, công nghệ số đang từng bước rút ngắn khoảng cách giữa chính quyền và doanh nghiệp

Từ hướng tiếp cận mới trong quản trị

Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực chủ yếu của mô hình tăng trưởng mới. Theo Tổng Bí thư, vẫn còn rất nhiều việc phải làm; trong đó cần chuyển mạnh từ "triển khai nhiệm vụ" sang "tạo ra kết quả thực chất, đo lường được"; từ cách làm phân tán sang tập trung nguồn lực giải quyết những bài toán lớn mang tính chiến lược.

Tổng Bí thư cũng yêu cầu việc triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW phải được thực hiện quyết liệt, bài bản và hiệu quả hơn, mỗi nhiệm vụ phải gắn với kết quả cụ thể. Năm 2026 được xác định là năm "Hành động đột phá, lan tỏa kết quả", đòi hỏi mỗi cấp, mỗi ngành phải xác định rõ trách nhiệm trong tổ chức thực hiện. Những định hướng này đang tạo nền tảng quan trọng để chuyển đổi số đi vào đời sống, trở thành động lực thực sự cho phát triển.

Trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia, một trong những điểm nhấn đáng chú ý là sự tham gia ngày càng sâu rộng của doanh nghiệp công nghệ trong việc cung cấp giải pháp cho khu vực công. Việc Công ty cổ phần Công nghệ CTECh (thuộc Tập đoàn SGroup Việt Nam) được vinh danh tại Giải thưởng Sao Khuê 2025 là một minh chứng rõ nét. Vượt qua hơn 500 đề cử, sản phẩm CGIS Urban của doanh nghiệp này đã được đánh giá cao trong nhóm giải pháp chuyển đổi số chính quyền - chính phủ. Đây là nền tảng tích hợp dữ liệu không gian và quản trị thông minh, hỗ trợ hiệu quả cho công tác quy hoạch, điều hành, giám sát và ra quyết định trong quản lý đô thị hiện đại. Không chỉ là một công cụ kỹ thuật, CGIS Urban còn cho thấy hướng tiếp cận mới trong quản trị - nơi dữ liệu trở thành nền tảng cốt lõi cho việc ra quyết định nhanh chóng, chính xác và minh bạch.

Tuy nhiên, theo TS. Hán Minh Cường, Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng AIST, Chủ tịch SGroup Việt Nam, công nghệ chỉ là điều kiện cần. Yếu tố quyết định vẫn là tư duy quản trị. Ông nhấn mạnh, điều quan trọng hơn cả là phải lấy người sử dụng làm trung tâm, để công nghệ thực sự giúp đơn giản hóa quy trình, rút ngắn thời gian xử lý và hỗ trợ hiệu quả công việc hằng ngày của cán bộ cũng như người dân.

Quan điểm này đã xác định đúng với tinh thần của Nghị quyết 57-NQ/TW, coi chuyển đổi số, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là những động lực then chốt để đổi mới mô hình tăng trưởng. Theo đó, công nghệ không chỉ phục vụ quản lý mà còn phải hướng đến nâng cao chất lượng phục vụ, tạo ra giá trị thực chất cho xã hội.

Đến những chuyển biến lớn trong chính sách số hóa

Trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang được triển khai, khối lượng công việc tại cấp xã, phường tăng lên đáng kể. Trước áp lực đó, công nghệ số đã trở thành "trợ lực" quan trọng, giúp giảm tải công việc và nâng cao hiệu quả quản lý.

Việc kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư cùng các hệ thống số liên thông đã giúp rút ngắn đáng kể thời gian xử lý hồ sơ. Những công việc trước đây cần xác minh thủ công, mất nhiều thời gian và công sức, nay có thể thực hiện nhanh chóng trên môi trường số.

Tại bộ phận một cửa, quy trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ đã có sự thay đổi rõ rệt. Hồ sơ được số hóa, cập nhật liên tục trên hệ thống giúp hạn chế sai sót và tăng tính minh bạch. Người dân có thể theo dõi tiến độ xử lý, không còn phải đi lại nhiều lần hay chờ đợi trong thời gian dài.

Chị Phạm Thùy Liên, một người dân tại Hưng Yên cho biết việc chuyển sang hồ sơ điện tử giúp chị chủ động hơn trong quá trình làm thủ tục. Thay vì phải chuẩn bị nhiều giấy tờ và đi lại nhiều lần, chị có thể thực hiện phần lớn các bước trên môi trường trực tuyến.

Là chủ một doanh nghiệp nhỏ, chị Ngô Thị Luyên ở phường Võ Cường, Bắc Ninh cũng đánh giá cao việc chứng thực điện tử. Theo chị, việc thay thế công chứng giấy bằng hình thức số không chỉ giúp lưu trữ hồ sơ thuận tiện mà còn hỗ trợ hiệu quả cho các giao dịch liên quan đến đối tác nước ngoài.

Mô hình trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã đang cho thấy hiệu quả rõ rệt. Tại xã Lạng Giang (Bắc Ninh), trung tâm phục vụ hành chính công được tổ chức bài bản với nhiều khu chức năng, từ tiếp đón, tra cứu thông tin đến số hóa hồ sơ và xử lý nghiệp vụ.

Đội ngũ cán bộ được phân công theo từng lĩnh vực chuyên môn, giúp nâng cao tính chuyên sâu trong giải quyết công việc. Mỗi ngày, trung tâm tiếp nhận hàng trăm hồ sơ; trong đó lĩnh vực tư pháp - hộ tịch chiếm tỷ trọng lớn. Nhờ áp dụng quy trình khoa học và công nghệ hỗ trợ, việc xử lý hồ sơ được thực hiện nhanh chóng, hạn chế tình trạng ùn ứ.

Theo ông Nguyễn Văn Sơn, Phó Chủ tịch UBND xã Lạng Giang, việc xây dựng quy trình nội bộ và ứng dụng công nghệ đã giúp bảo đảm việc tiếp nhận và xử lý hồ sơ đúng quy định, đồng thời nâng cao chất lượng phục vụ.

Không chỉ người dân trong nước, người nước ngoài sinh sống và làm việc tại Việt Nam cũng cảm nhận rõ những thay đổi tích cực. Từ góc nhìn của người đã gắn bó với Việt Nam hơn 10 năm, ông Jeong Young Oh, Hiệu trưởng Hệ thống Trường liên cấp quốc tế KGS cho biết, ông cảm nhận rõ những chuyển biến tích cực của Việt Nam, đặc biệt là trong ứng dụng công nghệ số.

Ông Jeong Young Oh chia sẻ, trong những năm gần đây, nhờ những chuyển biến lớn trong chính sách số hóa, tốc độ phát triển của Việt Nam ngày càng được đẩy nhanh. Mỗi khi đến sân bay hay những địa điểm tương tự càng cảm nhận rõ điều đó qua thực tế, chỉ cần xuất trình vé điện tử và VneID trên mobile là có thể lên máy bay mà không cần phải chìa bản giấy như cách đây vài năm.

Với những định hướng rõ ràng từ Nghị quyết 57-NQ/TW và quyết tâm của cả hệ thống chính trị, chuyển đổi số đang mở ra không gian phát triển mới cho nền hành chính hiện đại. Ứng dụng công nghệ đang thu hẹp khoảng cách giữa chính quyền - người dân và doanh nghiệp, hướng tới mục tiêu xây dựng một nền hành chính minh bạch, hiệu lực, hiệu quả và thực sự vì nhân dân phục vụ.