Nước đi táo bạo của Erling Haaland

Không chỉ khiến người hâm mộ bóng đá toàn cầu kinh ngạc bởi hiệu suất ghi bàn khủng khiếp, siêu sao người Na Uy Erling Haaland mới đây tiếp tục gây bất ngờ với một nước đi táo bạo ngoài sân cỏ: Đầu tư vào 1 hệ thống giải cờ vua quốc tế trị giá hàng triệu USD.

Đây không chỉ đơn thuần là một khoản đầu tư tài chính, mà còn thể hiện tham vọng dài hạn của chân sút thuộc biên chế Manchester City trong việc góp phần thay đổi cách cờ vua được tiếp cận trên toàn cầu. Với Haaland, cờ vua không chỉ là trò chơi trí tuệ, mà còn là môn thể thao có tiềm năng phát triển mạnh mẽ về mặt thương mại, khán giả và văn hóa đại chúng.

Từ sân cỏ đến bàn cờ

Theo xác nhận chính thức, Haaland đã hoàn tất khoản đầu tư vào Norway Chess - đơn vị đứng sau dự án giải đấu mới mang tên Total Chess World Championship Tour, dự kiến ra mắt vào năm 2027.

Thông qua công ty mới thành lập mang tên Chess Mates, Haaland cùng doanh nhân đồng hương Morten Borge - Giám đốc điều hành của tập đoàn đầu tư Ferd, đã trở thành cổ đông quan trọng của Norway Chess. Điều đáng chú ý là Haaland được cho là nắm giữ khoảng 25% cổ phần trong tổ chức này. Con số đó không chỉ thể hiện quy mô đầu tư, mà còn cho thấy mức độ cam kết lớn của tiền đạo người Na Uy với dự án cờ vua toàn cầu.

Ngay sau khi thông tin được công bố, giới thể thao đã lập tức chú ý. Không chỉ bởi quy mô tài chính, mà còn bởi thời điểm của quyết định. Haaland hiện là một trong những cầu thủ xuất sắc nhất thế giới, đang ở đỉnh cao phong độ và vẫn còn nhiều năm phía trước.

Vậy điều gì khiến một siêu sao bóng đá lựa chọn đầu tư vào cờ vua?

Câu trả lời nằm trong chính triết lý của Haaland. "Cờ vua là một trò chơi tuyệt vời. Nó giúp rèn luyện trí óc và có nhiều điểm tương đồng với bóng đá. Bạn phải suy nghĩ nhanh, tin vào trực giác và tính toán trước nhiều nước đi. Chiến lược và kế hoạch là tất cả", Haaland chia sẻ.

Doanh nhân Morten Borge cũng đồng quan điểm. Ông cho rằng cờ vua chính là giao điểm giữa thể thao đỉnh cao và tư duy đầu tư. "Cờ vua thực chất là câu chuyện về chiến lược và tư duy dài hạn. Đó cũng là những phẩm chất tạo nên thể thao đỉnh cao cũng như khả năng đầu tư hiệu quả theo thời gian. Ở nhiều khía cạnh, cờ vua nằm đúng giao điểm giữa thế giới của tôi và Erling", ông nói. Borge thậm chí còn hài hước tiết lộ rằng ông đã hứa sẽ trực tiếp huấn luyện cờ vua cho Haaland.

Một dự án tham vọng toàn cầu

Total Chess World Championship Tour là ý tưởng được Norway Chess (ban tổ chức siêu giải cờ vua Na Uy) công bố vào tháng 10 năm 2025, và được FIDE phê duyệt.

Theo thể thức, Total Chess World Championship Tour sẽ quy tụ những kỳ thủ giỏi nhất ở 3 bộ môn Cờ nhanh cổ điển, Cờ nhanh và Cờ chớp, để tìm ra Nhà vô địch thế giới kết hợp - kỳ thủ cờ vua toàn diện và đa năng nhất thế giới. Cờ nhanh cổ điển là một sự đổi mới của cờ vua cổ điển với thời gian giới hạn ngắn hơn, xuống còn 45 phút cộng thêm 30 giây mỗi nước đi và sẽ được xếp hạng cổ điển. Điều đặc biệt là nội dung này vẫn được tính hệ số Elo cờ tiêu chuẩn, một yếu tố giúp giữ được tính chuyên môn nhưng vẫn tăng tốc độ và sự hấp dẫn.

Giải đấu sẽ có tổng giải thưởng hàng năm tối thiểu là 2,7 triệu USD, bao gồm ít nhất 750.000 USD cho mỗi sự kiện trong 3 sự kiện đầu tiên và 450.000 USD cho vòng chung kết (với 4 người chơi), cộng thêm tiền thưởng dựa trên thành tích. Giải vô địch cờ vua thế giới Total Chess World Championship Tour, được tổ chức tại 4 thành phố khác nhau, sẽ chính thức khởi tranh vào quý 1 năm 2027.

Giải đấu cũng đã được Liên đoàn Cờ vua Thế giới (FIDE) phê duyệt trong thời hạn tối thiểu 16 năm. Norway Chess kỳ vọng Total Chess World Championship Tour sẽ trở thành bước ngoặt trong cách cờ vua được tổ chức và tiếp cận khán giả toàn cầu.

Một yếu tố khác khiến dự án trở nên hấp dẫn hơn là khả năng xuất hiện của Magnus Carlsen, kỳ thủ số 1 thế giới và là đồng hương của Haaland. Tại Na Uy, Magnus Carlsen có tầm ảnh hưởng tương tự Haaland trong bóng đá. Vì vậy, sự kết hợp giữa 2 biểu tượng thể thao hàng đầu đất nước Bắc Âu được kỳ vọng sẽ tạo nên cú hích lớn cho cờ vua toàn cầu.

Giải đấu thử nghiệm đầu tiên dự kiến diễn ra vào mùa Thu năm 2026, trước khi mùa giải chính thức khởi tranh từ năm 2027.

Chủ tịch FIDE, Arkady Dvorkovich, đánh giá cao sự tham gia của Haaland vào dự án. "Cờ vua giống như bóng đá luôn là ngôn ngữ toàn cầu của chiến lược và sáng tạo. Việc một vận động viên đẳng cấp thế giới như Erling Haaland tham gia là tín hiệu mạnh mẽ về sức hút toàn cầu của cờ vua", ông nói.

Giám đốc điều hành Norway Chess, Kjell Madland, tỏ ra đầy lạc quan: "Chúng tôi kỳ vọng giải đấu mới sẽ trở thành một trong những sự kiện danh giá nhất của làng cờ vua thế giới. Việc Erling tham gia đầu tư cho thấy tiềm năng thương mại lớn của tour đấu này".

Vì sao cờ vua thu hút sao thể thao?

Khoản đầu tư của Haaland đến vào thời điểm ngày càng nhiều vận động viên hàng đầu thế giới tìm đến cờ vua như một phần trong quá trình rèn luyện trí tuệ và chiến thuật.

Ngôi sao bóng rổ của CLB San Antonio Spurs, Victor Wembanyama, từng gây sốt khi mời người hâm mộ thi đấu cờ vua tại công viên ở New York City. Hình ảnh cầu thủ cao 2m24 ngồi giữa công viên đánh cờ với người hâm mộ nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội. Trong khi đó, tay vợt số 1 thế giới Carlos Alcaraz cũng thừa nhận cờ vua giúp anh cải thiện tư duy chiến thuật khi thi đấu.

Ở bóng đá, danh sách những cầu thủ yêu thích cờ vua ngày càng dài.

Hậu vệ của Real Madrid, Trent Alexander-Arnold, từng thi đấu với "Vua cờ" Magnus Carlsen vào năm 2018 và thua sau 17 nước đi trong trận đấu kéo dài 5 phút. Đồng đội của anh tại tuyển Anh, Eberechi Eze, thậm chí còn vô địch giải PogChamps do Chess.com tổ chức và giành 20.000 USD tiền thưởng.

Theo chuyên gia cờ vua người Anh Malcolm Pein, danh sách cầu thủ bóng đá chơi cờ vua đang ngày càng dài. Ông tiết lộ Harry Kane chơi cờ khá tốt, trong khi Bryan Mbeumo cũng là người đam mê môn thể thao này. Pein thậm chí nhận định hậu vệ của Crystal Palace, Borna Sosa, có thể là cầu thủ chơi cờ vua giỏi nhất hiện nay. Ngôi sao của Liverpool, Mohamed Salah, thừa nhận anh "nghiện" cờ chớp và chơi trực tuyến mỗi ngày, tự mô tả mình có Elo khoảng 1.400.

Không chỉ cầu thủ, các huấn luyện viên cũng nhận ra sự tương đồng giữa bóng đá và cờ vua. Huấn luyện viên của Manchester City, Pep Guardiola, được biết đến là một người hâm mộ cờ vua, và đã nói về những điểm tương đồng giữa cờ vua và bóng đá, thậm chí còn kết hợp các ý tưởng của cả 2 môn vào công tác huấn luyện của mình. Vị huấn luyện viên huyền thoại này đã gặp mặt trực tiếp với Carlsen vào năm 2023 để thảo luận về cờ vua và bóng đá. Cựu HLV của Barcelona, Quique Setien, từng nhận định: "Các quân cờ liên kết với nhau để tấn công và phòng ngự. Điều quan trọng là kiểm soát khu vực trung tâm".

Theo Malcolm Pein, cờ vua mang lại 2 lợi ích lớn cho vận động viên: Vừa giúp thư giãn, vừa cải thiện tư duy chiến thuật. Ông từng dạy cờ cho huyền thoại quần vợt Boris Becker, người sau đó thường chơi cờ cùng tay vợt Novak Djokovic.

Một yếu tố không kém phần quan trọng là sự phổ biến của cờ vua trên thế giới tăng mạnh sau đại dịch Covid-19 và thành công của bộ phim "The Queen's Gambit" trên nền tảng Netflix. Theo FIDE, hiện có hơn 25 triệu trẻ em trên thế giới học cờ vua mỗi tuần và khoảng 1,5 tỷ người đã tải ứng dụng cờ vua trên điện thoại. "Cờ vua hiện phổ biến gấp 7-8 lần so với trước khi The Queen's Gambit ra mắt", Malcolm Pein cho biết.

Trong bối cảnh cờ vua đang phát triển mạnh mẽ, quyết định của Haaland càng trở nên hợp lý. Không chỉ là khoản đầu tư tài chính, đây còn là cách để siêu sao người Na Uy định vị bản thân như một nhân vật có tầm ảnh hưởng vượt ra ngoài bóng đá. Nếu dự án thành công, Total Chess World Championship Tour có thể trở thành một trong những hệ thống giải đấu cờ vua hấp dẫn nhất thế giới. Và khi đó, Haaland sẽ không chỉ được nhớ đến như một cỗ máy ghi bàn, mà còn là người góp phần thay đổi diện mạo của môn thể thao trí tuệ cổ xưa.

Một nước đi bất ngờ nhưng rất giống phong cách của Haaland: Táo bạo, tính toán và hướng tới chiến thắng dài hạn.