Xây dựng "Bộ tiêu chí xây dựng phường hạnh phúc" cần góc nhìn đa chiều

Nhân Ngày Quốc tế Hạnh phúc (20/3), Viện Nghiên cứu phát triển Thành phố Hồ Chí Minh (HIDS) phối hợp với phường Thủ Đức tổ chức tọa đàm “Bộ tiêu chí xây dựng phường hạnh phúc”. Sự kiện thu hút sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện chính quyền địa phương và người dân trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm để từng bước hoàn thiện bộ tiêu chí phù hợp với thực tiễn, góp phần cụ thể hóa các chủ trương nâng cao chất lượng sống của người dân, lấy sự hài lòng và bình an làm thước đo cốt lõi cho mọi nỗ lực phát triển.

Ông Mai Hữu Quyết, Bí thư Đảng ủy phường Thủ Đức nhấn mạnh, sự phát triển của địa phương không chỉ thể hiện qua các chỉ số tăng trưởng kinh tế hay hạ tầng, mà điều quan trọng nhất là mức độ hài lòng, cảm nhận bình an của người dân. Việc xây dựng “Bộ tiêu chí phường hạnh phúc” cần xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của đời sống, phản ánh đầy đủ các khía cạnh như an sinh xã hội, môi trường, y tế, giáo dục… thay vì những tiêu chí mang tính áp đặt. Để kiến tạo một cộng đồng hạnh phúc, cần có sự tham gia rộng rãi của nhiều chủ thể, từ các nhà quản lý, nhà khoa học đến người dân. Đặc biệt, tiếng nói của người dân phải được coi là trung tâm trong quá trình xây dựng và đánh giá bộ tiêu chí. Thước đo chân thực và giá trị nhất cho mọi nỗ lực của hệ thống chính trị chính là sự cảm nhận, mức độ hài lòng và hạnh phúc của từng người dân.

Từ góc độ nghiên cứu, bà Nguyễn Thị Lê Uyên, Trưởng phòng Nghiên cứu Văn hóa – xã hội (HIDS) cho biết, kết quả khảo sát ban đầu cho thấy đa số người dân cảm nhận cuộc sống ở mức ổn định. Ba yếu tố được nhắc đến nhiều nhất gồm: gia đình hòa thuận, kinh tế đủ sống và sức khỏe của các thành viên trong gia đình được đảm bảo. Các yếu tố khác như môi trường sống sạch sẽ, an toàn, mối quan hệ hàng xóm thân thiện và sự quan tâm, hỗ trợ kịp thời từ chính quyền địa phương cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành cảm nhận hạnh phúc.

Bà Nguyễn Thị Minh Phương, Trưởng khu phố 39, phường Thủ Đức cho rằng, hạnh phúc của người dân gắn liền với việc giải quyết hiệu quả các vấn đề dân sinh. Những nội dung như an sinh xã hội, xử lý nhanh các tồn đọng, cải thiện môi trường sống hay đảm bảo an toàn giao thông đều có tác động trực tiếp đến cảm nhận của người dân. Bà dẫn chứng một số vấn đề cụ thể như tình trạng ùn tắc, thiếu đèn tín hiệu giao thông, ô nhiễm không khí hay ngập nước tại một số khu vực và nêu rõ, riêng việc giải quyết dứt điểm tình trạng ngập nước tại hẻm 210 đã mang lại niềm vui rất lớn cho người dân, góp phần nâng cao đáng kể cảm nhận hạnh phúc của cả khu phố.

Ông Trần Thanh Bình, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng: Bộ tiêu chí phường hạnh phúc cần được xây dựng theo hướng toàn diện, bao trùm cả các lĩnh vực từ môi trường, an sinh xã hội đến các thủ tục hành chính như đăng ký tạm trú, tạm vắng, khai sinh, báo tử… Các yếu tố về gắn kết cộng đồng như tình làng nghĩa xóm, không gian sinh hoạt chung, công viên cũng cần được chú trọng. Hạnh phúc là khái niệm tưởng chừng đơn giản nhưng lại mang ý nghĩa sâu sắc, đó là sự hài lòng và cảm giác đủ đầy trong đời sống thường ngày. 

Trong bối cảnh chuyển đổi số, dù các dịch vụ công ngày càng hiện đại, chính quyền vẫn cần lắng nghe sát hơn những phản ánh của người dân để kịp thời điều chỉnh, tránh tạo ra khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn, tạo sự tương tác hai chiều, giúp chính quyền, người dân cùng đồng hành trong quá trình xây dựng cộng đồng sống tốt hơn. Bộ tiêu chí phải là hơi thở của cuộc sống, phản ánh đúng những vấn đề đang diễn ra tại cơ sở. Đây không phải là bộ tiêu chí cứng nhắc mà cần được cập nhật, điều chỉnh thường xuyên để ngày càng gần gũi hơn với người dân và phục vụ tốt hơn nhu cầu thực tiễn.

Có thể thấy, việc xây dựng “Bộ tiêu chí phường hạnh phúc” không chỉ dừng lại ở việc thiết lập các chỉ số đo lường, mà còn là quá trình tương tác liên tục giữa chính quyền và người dân. Khi hạnh phúc được nhìn nhận từ nhiều chiều, phản ánh đúng nhu cầu và cảm nhận thực tế, bộ tiêu chí này sẽ trở thành nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng sống, hướng tới sự phát triển bền vững và nhân văn cho đô thị.