Ludwig Göransson: Hành trình chinh phục Oscar thứ ba với "Sinners"

Tại lễ trao giải Oscar lần thứ 98 vừa diễn ra, nhà soạn nhạc người Thụy Điển Ludwig Göransson đã nhận giải Nhạc phim gốc xuất sắc nhất cho tác phẩm Sinners của đạo diễn Ryan Coogler.

Đây là lần thứ ba anh đoạt giải Oscar danh giá này, sau chiến thắng với Black Panther năm 2019 và Oppenheimer năm 2024. Thành tích này đưa Göransson trở thành một trong những nhà soạn nhạc phim thành công nhất thập kỷ, khẳng định vai trò then chốt của âm nhạc trong việc nâng tầm câu chuyện điện ảnh.

Bộ phim Sinners – một tác phẩm kinh dị siêu nhiên lấy bối cảnh Mississippi thập niên 1930 – đã tạo nên cơn sốt tại Oscar với kỷ lục 16 đề cử và giành 4 giải, bao gồm Nhạc phim gốc cho Göransson.

Phim kể về hai anh em sinh đôi (do Michael B. Jordan thủ vai) trở về quê hương mở quán rượu, vô tình thu hút lũ ma cà rồng và khám phá sức mạnh bí ẩn của âm nhạc blues trong việc triệu hồi linh hồn quá khứ, hiện tại lẫn các thế lực hắc ám. Âm nhạc của Göransson không chỉ làm nền mà còn trở thành "nhân vật" chính, dẫn dắt khán giả qua những lớp thời gian chồng chéo và không khí u ám, đầy mê hoặc.

Liên tục phá vỡ giới hạn

Ludwig Göransson sinh năm 1984 tại Linköping, Thụy Điển. Tên anh được đặt theo Ludwig van Beethoven, phản ánh niềm đam mê âm nhạc sâu sắc từ gia đình. Cha anh là giáo viên dạy guitar, say mê blues, thường chơi và thu âm các bản nhạc cổ điển của John Lee Hooker, Albert King hay Son House. Mẹ anh gốc Ba Lan, làm nghề bán hoa. Từ năm 6 tuổi, Göransson đã được cha hướng dẫn chơi guitar. 

Một bước ngoặt lớn xảy ra khi anh 8-9 tuổi: lần đầu nghe Metallica, anh bị cuốn hút bởi sức mạnh heavy metal – mà sau này anh nhận ra bắt nguồn từ chính blues mà cha yêu thích. Sự giao thoa giữa blues truyền thống và rock đã hình thành nền tảng sáng tạo đa dạng của anh sau này. Anh có chị gái Jessika, và cả gia đình thường quây quần quanh âm nhạc.

Sau khi tốt nghiệp Học viện Âm nhạc Hoàng gia Stockholm, Göransson chuyển đến Los Angeles năm 2007 để theo học chương trình Soạn nhạc cho Phim ảnh và Truyền hình tại Đại học Nam California (USC). Tại đây, anh gặp Ryan Coogler – người bạn, cộng sự quan trọng nhất sự nghiệp. Họ bắt đầu hợp tác từ một phim ngắn năm 2009, mở đường cho chuỗi dự án thành công: Fruitvale Station (2013), Creed (2015), Creed II (2018), Black Panther (2018) và nay là Sinners (2025).

Trước khi nổi tiếng với phim ảnh, Göransson đã khẳng định tên tuổi trong lĩnh vực sản xuất âm nhạc. Anh hợp tác chặt chẽ với Childish Gambino (Donald Glover), sản xuất các album Camp, Because the Internet, Awaken, My Love!, và đặc biệt là bản hit This Is America – giành 4 giải Grammy, bao gồm Thu âm của Năm và Bài hát của Năm.

Sự nghiệp điện ảnh của anh bùng nổ nhờ mối quan hệ với Coogler. Với Black Panther, Göransson dành thời gian nghiên cứu tại Senegal, làm việc với nghệ sĩ Baaba Maal và khám phá thư viện âm nhạc châu Phi để hòa quyện yếu tố truyền thống vào âm hưởng anh hùng hiện đại – mang về Oscar đầu tiên.

Với Oppenheimer của Christopher Nolan, anh sử dụng âm thanh từ thiết bị cũ thập niên 1950, tạo không khí căng thẳng, triết lý sâu sắc, giành Oscar thứ hai. Và với Sinners, anh tiếp tục phá vỡ giới hạn.

Phương pháp sáng tác của Göransson luôn độc đáo và kỹ lưỡng. Anh từ chối dùng nhạc tạm (temp track) như nhiều đồng nghiệp, thay vào đó dành 2-3 tháng xây dựng toàn bộ "bối cảnh âm thanh" từ con số không. Anh thích rời xa máy tính, chơi nhạc cụ thật để cảm nhận sự tương tác trực tiếp giữa ngón tay và âm thanh.

Thường kết hợp nhạc cụ cổ xưa với công nghệ hiện đại

"Khi sáng tác, tôi cố gắng tắt suy nghĩ logic, để cơ thể và cảm xúc dẫn dắt, như ghép một bức tranh" - anh từng chia sẻ.

Göransson thường kết hợp nhạc cụ cổ xưa với công nghệ hiện đại, tạo ra những âm thanh chưa từng tồn tại, ví dụ xử lý sáo cổ bằng hiệu ứng điện tử để nối liền quá khứ và hiện tại.

Anh đặc biệt coi trọng sự hợp tác. Từ cuộc gặp đầu tiên với đạo diễn, anh tìm hiểu tâm tư, cảm xúc và "sự khẩn trương sáng tạo" để truyền cảm hứng. Với nghệ sĩ, anh chơi nhạc cùng nhau để học hỏi và mở rộng biên giới. "Tôi không cố tạo dấu ấn cá nhân rõ rệt, mà tập trung làm dự án trở nên thú vị nhất. Niềm vui sáng tạo sẽ lan tỏa vào âm nhạc" - anh nói. Mỗi dự án là cơ hội khởi đầu mới: anh xây dựng thư viện âm thanh riêng, tránh lặp lại để giữ sự tươi mới.

Với Sinners, nguồn cảm hứng chính đến từ tình yêu blues của cha anh và câu chuyện phim – nơi âm nhạc không chỉ là công cụ mà còn là cầu nối linh hồn. Göransson chuyển đến New Orleans ba tháng cùng vợ Serena (nghệ sĩ violin) và hai con trai, thuê một nhà thờ cũ làm studio. Họ phỏng vấn các huyền thoại blues còn sống, nhà dân tộc học, thậm chí ca sĩ dân ca Ireland để thu thập nguyên liệu chân thực.

Anh viết phần lớn nhạc phim trên cây guitar Dobro sản xuất năm 1932 – chính nhạc cụ xuất hiện trong phim do nhân vật Sammy chơi. "Đây là dự án cá nhân nhất của tôi. Cây guitar có bộ cộng hưởng bạc lớn, tạo âm thanh vang vọng, méo tự nhiên, khiến nó 'hát' như giọng người khi dùng thanh trượt" - anh giải thích. Âm nhạc khởi đầu acoustic blues mộc mạc, dần chuyển sang heavy metal với trống của Lars Ulrich (Metallica), organ nhà thờ gothic cho không khí kinh dị, và dàn dây uốn cong như guitar trượt để tăng kịch tính.

Điểm nhấn là cảnh biểu diễn ở quán rượu – nơi âm nhạc mở cổng thời gian: từ trống châu Phi, tiếng lao động đồn điền, guitar rock, hip-hop hiện đại đến DJ, kèm mái nhà bùng cháy. Göransson hợp tác với Raphael Saadiq viết bản blues then chốt, tập dượt cùng dàn diễn viên (nhiều người là ca sĩ thực thụ) ngay trong nhà thờ. "Đọc kịch bản cảnh này, tôi nổi da gà vì nó miêu tả trải nghiệm ngoài thân xác. Chúng tôi mất hai tháng lập kế hoạch, tôi thậm chí DJ trực tiếp trên trường quay để đồng bộ" - anh kể.

Cảm hứng blues không chỉ từ cha – người từng mua đĩa John Lee Hooker năm 1965 – mà còn từ nghệ sĩ blues nổi tiếng Son House. Göransson hợp tác với Buddy Guy, Brittany Howard, Al Green và nhiều nghệ sĩ khác để tái hiện sức sống thực sự của blues, thay vì những bản ghi âm cũ kỹ. Vợ Serena hỗ trợ sản xuất các bài hát nguồn.

Đạo diễn Coogler chia sẻ: "Âm nhạc của Ludwig thấm đẫm tình yêu với âm nhạc, với cha, với vợ con. Tôi cảm nhận rõ điều đó trong từng nốt nhạc của anh".

Göransson khiêm tốn về triết lý nghề nghiệp: "Mỗi dự án, tôi tiếp cận như lần đầu tiên, dùng nhạc cụ hoặc cách chơi mới để khán giả phải thốt lên: 'Âm thanh gì vậy?'" Anh giữ sự sáng tạo bằng cách dành thời gian cho gia đình, suy ngẫm để chọn dự án thực sự khiến mình hào hứng. "Cửa luôn mở hoàn toàn. Tôi kết nối cái cũ với cái mới, tạo cầu nối giữa truyền thống và hiện đại".

Với ba Oscar, hai Emmy cho The Mandalorian, sáu Grammy và nhiều giải thưởng khác, Göransson còn sáng tạo cho Warner Bros. Hiện anh đang chuẩn bị nhạc cho The Mandalorian & Grogu và The Odyssey cùng Christopher Nolan. Gia đình luôn là nguồn hỗ trợ: Serena và hai con trai thường tham gia dự án, như ở New Orleans.

Từ căn hầm nhà cha ở Thụy Điển đến sân khấu Oscar, hành trình của Ludwig Göransson chứng minh rằng đam mê chân thành, nghiên cứu kiên trì và hợp tác sâu sắc có thể tạo nên những kiệt tác chạm đến trái tim khán giả toàn cầu. Với Sinners, anh không chỉ khẳng định âm nhạc có sức mạnh triệu hồi linh hồn mà còn thay đổi cách chúng ta nhìn nhận lịch sử và văn hóa qua lăng kính nghệ thuật.

Những ai yêu điện ảnh và âm nhạc chắc chắn sẽ tiếp tục theo dõi anh – vì mỗi nốt nhạc của Göransson đều mang theo câu chuyện về sự sáng tạo bất tận và tình yêu thuần khiết dành cho nghệ thuật.