Bóng đá nữ có cần thầy ngoại?

Bên cạnh các ứng viên nội cho chiếc ghế mà HLV Mai Đức Chung để lại, một hướng đi khác cũng đáng được cân nhắc: thầy ngoại, điều mà ngay cả nền bóng đá nữ hàng đầu châu Á như Nhật Bản cũng đã lựa chọn.

1. Sau giai đoạn huy hoàng với chức vô địch World Cup 2011 và á quân năm 2015, đội tuyển nữ Nhật Bản bắt đầu chững lại, dù vẫn sở hữu nguồn tài năng dồi dào. JFA vì thế muốn một sự thay đổi thực sự trong cách vận hành đội tuyển. 

Cuối năm 2024, họ đặt niềm tin vào Nils Nielsen,HLV ngoại đầu tiên trong lịch sử Nadeshiko. Nhà cầm quân người Greenland từng giúp Đan Mạch vào chung kết EURO nữ 2017, dẫn dắt nữ Thụy Sĩ từ năm 2018 đến 2022, và cũng từng giữ vai trò giám đốc bóng đá của nữ Man City.

Bóng đá nữ Nhật Bản nổi tiếng chơi kỹ thuật và kiểm soát bóng. Nhưng đôi khi, họ bị đánh giá là thiếu sự đa dạng chiến thuật và thiếu "bản năng sát thủ" ở những thời điểm quyết định. Theo Nielsen, nếu bóng đá chỉ diễn ra ở giữa sân, Nhật Bản có lẽ mạnh nhất thế giới nhờ kỹ thuật và khả năng phối hợp. Nhưng bóng đá được quyết định ở hai khu vực vòng cấm, nơi đòi hỏi sự quyết liệt và bản lĩnh trong những pha tranh chấp.

Bởi vậy, nhiệm vụ của Nielsen không phải thay đổi bản sắc của bóng đá Nhật Bản, mà là bổ sung những yếu tố còn thiếu. Ông muốn giúp các cầu thủ mạnh dạn hơn trong đối đầu tay đôi, quyết đoán hơn trong dứt điểm và tự tin hơn khi so tài với các đối thủ hàng đầu.

Một lý do khác khiến JFA tin tưởng Nielsen là khả năng kết nối với các cầu thủ đang thi đấu tại châu Âu. Phần lớn tuyển thủ Nhật Bản hiện khoác áo các CLB ở châu lục này, và kinh nghiệm làm việc tại Man City giúp Nielsen dễ dàng theo dõi cũng như quản lý lực lượng. Quan trọng hơn, JFA muốn một luồng gió mới về tư duy. Khi những phương pháp cũ không còn mang lại hiệu quả, một góc nhìn mới từ bên ngoài có thể là chìa khóa giúp đội tuyển tìm lại vị thế trên bản đồ bóng đá nữ thế giới.

2. Câu chuyện của Nhật Bản cũng đặt ra một gợi ý đáng suy nghĩ cho bóng đá nữ Việt Nam, khi VFF cần tìm người kế nhiệm HLV Mai Đức Chung trong bối cảnh đội tuyển đang bước vào giai đoạn tái thiết và chuyển giao thế hệ.

Trong nước, một số ứng viên đã được nhắc đến, tiêu biểu là Hoàng Văn Phúc, người từng vô địch V-League 2017 cùng CLB Quảng Nam và có nhiều năm kinh nghiệm cầm quân. Việc ông tham gia ban huấn luyện đội tuyển nữ thời gian qua cũng được xem như bước chuẩn bị cho khả năng kế nhiệm.

Nhưng một nhà cầm quân nước ngoài có thể mang đến những phương pháp huấn luyện hiện đại, tư duy chiến thuật mới cũng như kinh nghiệm từ các nền bóng đá phát triển. VFF từng cân nhắc bổ nhiệm Akira Ijiri, người có nhiều năm làm việc với các đội nữ trẻ Việt Nam. Tuy nhiên, phương án đó cuối cùng không được triển khai. Giờ đây, bài toán kế nhiệm lại một lần nữa được đặt ra. Điều quan trọng là người kế nhiệm cần đủ tầm để không chỉ duy trì thành quả cũ mà còn đưa đội tuyển tiến lên một tầm cao mới.

Trong bối cảnh bóng đá nữ thế giới phát triển rất nhanh, việc tiếp cận các xu hướng huấn luyện hiện đại là điều cần thiết. Một HLV ngoại nếu được lựa chọn phù hợp có thể đóng vai trò như "bộ não chiến lược" cho giai đoạn tái thiết, đồng thời giúp nâng tầm tư duy bóng đá trong toàn bộ hệ thống.

Dĩ nhiên, HLV ngoại không phải là "chiếc đũa thần" có thể giải quyết mọi vấn đề. Thành công hay thất bại còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như sự phù hợp với môi trường, khả năng phối hợp với các trợ lý nội và tầm nhìn dài hạn của liên đoàn. Nhưng nhìn vào cách một cường quốc châu Á như Nhật Bản sẵn sàng thay đổi để làm mới đội tuyển, có lẽ bóng đá nữ Việt Nam cũng nên mở rộng góc nhìn.

Sau kỷ nguyên Mai Đức Chung, câu hỏi không chỉ là ai thay thế, mà còn là đội tuyển nữ Việt Nam muốn phát triển theo hướng nào trong tương lai. Và trong hành trình ấy, một "bộ não ngoại" có thể là lựa chọn đáng để cân nhắc.