Cuộc bầu cử Quốc hội khóa V và Dấu ấn nhiệm kỳ (1975-1976)

Ngày 6/4/1975, trong không khí sục sôi của những tin chiến thắng, cử tri miền Bắc hân hoan đi bầu đại biểu Quốc hội khóa V. Cuộc bầu cử diễn ra khi cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 đang dần đi đến thắng lợi trọn vẹn, mở ra bước ngoặt lịch sử của dân tộc.

Bầu cử Quốc hội khóa V (ngày 6/4/1975)

Ngày 6/4/1975, trong khi những tin tức thắng trận từ miền Nam liên tiếp truyền về, hàng triệu cử tri miền Bắc đã nô nức đi bầu cử đại biểu Quốc hội khóa V. Cử tri đã bầu 424 đại biểu trong tổng số 527 người được giới thiệu ra ứng cử.

Tiếp sau đó, Kỳ họp thứ nhất đã được triệu tập họp từ ngày 3-6/6/1975 trong bối cảnh cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 vừa kết thúc toàn thắng, non sông thu về một mối, đất nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc, xây dựng chủ nghĩa xã hội trên phạm vi cả nước.

Dấu ấn nhiệm kỳ (1975-1976)

Quốc hội khóa V là khóa Quốc hội ngắn nhất (4/1975 - 4/1976) và chỉ có hai kỳ họp. Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã họp 10 phiên để quyết định nhiều vấn đề trọng đại của đất nước. Quốc hội khóa V đã quyết định các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; động viên Nhân dân thi đua xây dựng đất nước, củng cố quốc phòng; khẩn trương chuẩn bị thực hiện kế hoạch bầu Quốc hội của nước Việt Nam thống nhất, hoàn thành thống nhất đất nước về mặt nhà nước. Đặc biệt, Quốc hội khóa V đã phê chuẩn kết quả Hội nghị Hiệp thương chính trị thống nhất Tổ quốc về mặt nhà nước, trên cơ sở độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước

Với Đại thắng mùa Xuân năm 1975, cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân Việt Nam đã kết thúc thắng lợi. Đây là một trong những chiến thắng lịch sử oanh liệt nhất, lẫy lừng nhất của dân tộc Việt Nam. Một kỷ nguyên phát triển mới của cách mạng Việt Nam đã được mở ra: Kỷ nguyên hòa bình, độc lập, thống nhất cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Hiệp thương chính trị thống nhất Tổ quốc về mặt nhà nước

Từ ngày 15 - 21/11/1975, Hội nghị hiệp thương chính trị hai miền Nam-Bắc đã diễn ra tại thành phố Sài Gòn (nay là Thành phố Hồ Chí Minh), với 50 đại biểu tham dự. Hội nghị khẳng định nguyện vọng tha thiết của Nhân dân Việt Nam ở cả hai miền là sớm thành lập một nhà nước chung nhằm phát huy sức mạnh của toàn dân tộc, xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, thống nhất và xã hội chủ nghĩa.

Hội nghị nhất trí cần tổ chức sớm cuộc Tổng tuyển cử trên lãnh thổ Việt Nam để bầu ra Quốc hội chung của cả nước.

Khôi phục kinh tế, ổn định xã hội, bảo vệ Tổ quốc

Từ ngày 22 - 27/12/1975, Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa V diễn ra tại Hà Nội. Quốc hội nhất trí phê chuẩn kết quả Hội nghị hiệp thương chính trị thống nhất Tổ quốc về mặt nhà nước và quyết định kế hoạch Nhà nước năm 1976 với nhiệm vụ là nhanh chóng ổn định tình hình miền Nam, khắc phục hậu quả chiến tranh, khôi phục và phát triển kinh tế-xã hội ở hai miền đất nước; phê chuẩn ngân sách nhà nước năm 1976, phê chuẩn tổng quyết toán ngân sách năm 1974.

Quốc hội đã thông qua Nghị quyết bãi bỏ cấp khu trong hệ thống các đơn vị hành chính nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, bãi bỏ những quy định trong Hiến pháp nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa về cấp khu tự trị và quyết nghị phê chuẩn hợp nhất một số tỉnh thành những tỉnh mới.

Thông qua các nghị quyết về công tác pháp luật; thực hiện chức năng giám sát tối cao

Trong nhiệm kỳ của Quốc hội khóa V, hoạt động của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các Ủy ban của Quốc hội và các đại biểu Quốc hội đã diễn ra trên nhiều lĩnh vực.

Từ Kỳ họp thứ nhất (6/1975) đến Kỳ họp thứ hai (12/1975), Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã họp 10 phiên, thông qua 64 nghị quyết về các vấn đề thuộc quyền hạn của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, trong đó có các nghị quyết về công tác pháp luật; về giải quyết đơn, thư khiếu nại; về tổ chức nhà nước; về công tác khen thưởng. Quốc hội tiếp tục thực hiện chức năng giám sát tối cao đối với toàn bộ hoạt động của bộ máy nhà nước.

Mở rộng quan hệ đối ngoại

Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đã nâng cao uy tín và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Để hàn gắn vết thương chiến tranh, xây dựng lại đất nước, Đảng và Nhà nước chủ trương mở rộng quan hệ đối ngoại và hợp tác với các nước nhằm tranh thủ sự hỗ trợ, giúp đỡ về vật chất cho công cuộc tái thiết đất nước sau hai cuộc kháng chiến kéo dài gần ba thập kỷ.

Hoạt động đối ngoại của Quốc hội khóa V chủ yếu là đón tiếp đoàn đại biểu Quốc hội các nước đến thăm và tổ chức các đoàn của Quốc hội Việt Nam đi thăm các nước nhằm tranh thủ sự giúp đỡ của các nước anh em, bè bạn, góp phần tích cực vào việc giải quyết những khó khăn sau khi đất nước hoàn toàn giải phóng và nâng cao vị thế của Việt Nam đối với thế giới.

Dù chỉ kéo dài một năm (4/1975-4/1976), Quốc hội khóa V đã hoàn thành sứ mệnh đặc biệt: tạo cơ sở pháp lý và chính trị cho việc thống nhất đất nước về mặt nhà nước, đặt nền móng cho kỷ nguyên hòa bình, độc lập, thống nhất và đi lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi cả nước.