Cuộc bầu cử Quốc hội khóa VII và Dấu ấn nhiệm kỳ (1981-1987)

Ngày 26/4/1981, cử tri cả nước đi bầu cử đại biểu Quốc hội khóa VII trong bối cảnh đất nước đang phải đối mặt với nhiều khó khăn về kinh tế-xã hội và tình hình quốc tế phức tạp.

Trong nhiệm kỳ 1981-1987, Quốc hội khóa VII đã đẩy mạnh hoạt động lập pháp, tăng cường giám sát và thảo luận nhiều vấn đề hệ trọng, góp phần tìm kiếm giải pháp tháo gỡ khó khăn và chuẩn bị tiền đề cho những chuyển biến quan trọng của đất nước sau này.

Bầu cử Quốc hội khóa VII (ngày 26/4/1981)

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa VII được tổ chức ngày 26/4/1981, với tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt 97,96%. Trong số 614 người ứng cử đại biểu Quốc hội tại 93 đơn vị bầu cử, đã có 496 người trúng cử.

Thắng lợi của cuộc bầu cử đã khẳng định, mặc dù đang gặp nhiều khó khăn về kinh tế và đời sống, nhưng đồng bào, chiến sĩ và cán bộ cả nước đã thực hiện quyền làm chủ tập thể, sáng suốt lựa chọn được những đại biểu xứng đáng bầu vào cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân.

Dấu ấn nhiệm kỳ (1981-1987)

Quốc hội khóa VII được tổ chức và hoạt động trên cơ sở Hiến pháp năm 1980, trong bối cảnh tình hình quốc tế và trong nước có những thuận lợi cơ bản, song còn nhiều khó khăn, phức tạp. Trên mặt trận kinh tế, đất nước đứng trước nhiều vấn đề gay gắt.

Trải qua 12 kỳ họp, Quốc hội đã phát huy vai trò cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của Nhân dân trong việc củng cố và hoàn thiện chế độ làm chủ tập thể; ban hành các văn bản quy phạm pháp luật để cụ thể hóa Hiến pháp, từng bước xây dựng một hệ thống pháp luật hoàn chỉnh, tạo tiền đề để Nhà nước thực hiện quản lý mọi hoạt động chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội theo đúng Hiến pháp và pháp luật. Hoạt động trong giai đoạn bắt đầu của công cuộc đổi mới, Quốc hội khóa VII đã đẩy mạnh công tác lập pháp, tăng cường công tác giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng khác để đáp ứng yêu cầu đổi mới đất nước.

Hoạt động lập pháp

Trong nhiệm kỳ khóa VII, với 12 kỳ họp, Quốc hội đã thông qua 10 đạo luật và 35 nghị quyết; Hội đồng Nhà nước ban hành 15 pháp lệnh. Ngoài các đạo luật về tổ chức bộ máy nhà nước được ban hành mới theo Hiến pháp năm 1980, đáng chú ý là lần đầu tiên Quốc hội đã ban hành Bộ luật Hình sự (1985) gồm 280 điều quy định về tội phạm và hình phạt; Luật Hôn nhân gia đình (1986) gồm 57 điều trên cơ sở kế thừa và phát triển Luật Hôn nhân và gia đình năm 1959... thể hiện bước phát triển đáng kể trong hoạt động lập pháp của Quốc hội.

Phê chuẩn kế hoạch Nhà nước hằng năm và kế hoạch 5 năm (1981-1985); cẩn trọng xem xét, quyết định các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội

Từ cuối những năm 1970 đầu những năm 1980, do những nguyên nhân khách quan và chủ quan, nền kinh tế đất nước đứng trước những khó khăn gay gắt. Đảng và Chính phủ ban hành nhiều nghị quyết và quyết định từng bước sửa đổi cơ chế quản lý kinh tế.

Tại các kỳ họp lần thứ hai, thứ ba, thứ tư, căn cứ vào chủ trương, đường lối của Đại hội Đảng lần thứ V (3/1982), nghe các báo cáo của Hội đồng Bộ trưởng, Quốc hội khóa VII đã nghiên cứu và tập trung phân tích, thảo luận và thông qua các kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội hằng năm và phương hướng đến năm 1985; cẩn trọng xem xét, quyết định các chỉ tiêu phát triển kinh tế-xã hội nhằm khắc phục những khó khăn, sự mất cân đối, thâm hụt ngân sách... đưa sản xuất phát triển.

Tuy nhiên, kế hoạch 5 năm (1981-1985) chưa thực hiện được mục tiêu do Đại hội V đề ra. Đất nước tiếp tục bị bao vây cấm vận. Trong quá trình thực hiện những biện pháp cải cách, đã phạm phải một số sai lầm nghiêm trọng làm trầm trọng thêm tình hình khủng hoảng kinh tế-xã hội.

Tập trung tháo gỡ khó khăn, tìm đường đổi mới

Với mục tiêu ổn định tình hình kinh tế-xã hội, đáp ứng yêu cầu cấp bách và thiết yếu nhất của đời sống Nhân dân, giảm nhẹ những mất cân đối nghiêm trọng của nền kinh tế, trong những năm đầu của kế hoạch 5 năm (1981-1985), thực hiện nghị quyết của Quốc hội, Nhân dân cả nước đã kiên trì khắc phục khó khăn, ra sức lao động sản xuất, chủ động sáng tạo mở ra cách làm ăn mới với những hình thức tổ chức, quản lý năng động đưa đến những nét chuyển biến trên mặt trận xây dựng kinh tế, phát triển văn hóa và củng cố quốc phòng.

Giám sát hoạt động của bộ máy nhà nước

Trong nhiệm kỳ khóa VII, công tác giám sát của Quốc hội, Hội đồng Nhà nước được coi trọng, tập trung vào những vấn đề trọng yếu thuộc các lĩnh vực quản lý kinh tế-xã hội, thi hành Hiến pháp, pháp luật và tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa. Quốc hội đã chất vấn, xem xét báo cáo công tác của Chính phủ và các cơ quan hữu quan, thể hiện vai trò kiểm tra, đôn đốc và điều chỉnh kịp thời chính sách. Đặc biệt, tại Kỳ họp thứ mười, các đại biểu Quốc hội tập trung chất vấn vào việc đánh giá những sai lầm, khuyết điểm trong việc thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa V) về giá-lương-tiền; đồng thời đưa ra những biện pháp khắc phục.

Hoạt động đối ngoại phá thế bị bao vây, cấm vận

Tuân thủ nguyên tắc đối ngoại nhất quán của Đảng, hoạt động đối ngoại của Quốc hội khóa VII nhằm tăng cường hợp tác toàn diện với Quốc hội các nước xã hội chủ nghĩa, tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ rộng rãi của các nước trên thế giới để phá thế bao vây, cấm vận của các thế lực thù địch chống phá Việt Nam. Quốc hội khóa VII cũng tranh thủ diễn đàn Liên minh Nghị viện để nêu rõ quan điểm, lập trường của Việt Nam; ủng hộ những sáng kiến hòa bình, bảo đảm an ninh chung của nhân loại, góp phần nâng cao vai trò, vị thế của Việt Nam và thực hiện nghĩa vụ quốc tế với các nước trong khu vực và trên thế giới.

Dù hoạt động trong bối cảnh nhiều khó khăn, Quốc hội khóa VII vẫn phát huy vai trò cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của Nhân dân, từng bước hoàn thiện hệ thống pháp luật và tăng cường giám sát các lĩnh vực quan trọng của đời sống kinh tế-xã hội. Những quyết sách và nỗ lực trong nhiệm kỳ 1981-1987 đã góp phần tạo thêm cơ sở thực tiễn cho những chuyển biến và đổi mới của đất nước trong giai đoạn sau.