Kinh tế thể thao nhìn từ tấm vé đắt giá của pickleball

Một tấm vé VIP có giá tới 20 triệu đồng cho ngày diễn ra các trận chung kết tại giải PPA Tour Asia – Hanoi MB Cup 2026 có thể gây sốc. Mức giá này được đánh giá là "không tưởng" trong bối cảnh mà việc bán vé tại các sự kiện thể thao ở Việt Nam luôn "nhạy cảm". Tất nhiên, có một vài thời điểm, con số đó không quá lớn, nhưng thường diễn ra ở thị trường "chợ đen" chứ không phải giá chính thức.

Thật ra, đó là mức giá cho ngày thi đấu cuối cùng (các ngày vòng loại trung bình 3,5 triệu/vé VIP). Hơn nữa, giá là một chuyện, có người mua hay không là chuyện khác. Nhưng câu chuyện được nhìn thấy ở đây chính là việc "định giá" cho giải đấu của những nhà tổ chức. Đây là giải có tài trợ, nhưng giá vé vẫn được thiết kế ở mức rất cao.

Nhưng đó là cao… hợp lý. Đây là giải nằm trong hệ thống Tour chuyên nghiệp châu Á của pickleball, môn thể thao "hot" nhất hiện nay ở Việt Nam. Giải này thuộc hạng Cup (cao hơn Open và thấp hơn Slam), với tổng tiền thưởng lên đến 300.000 USD và thu hút hàng trăm VĐV thuộc tốp đầu pickleball thế giới. Hơn nữa, tại giải Cup năm ngoái tổ chức tại Đà Nẵng, cũng đã thiết lập kỷ lục người xem một trận pickleball (hơn 5.000 người), nên nhà tổ chức có cơ sở để thiết lập một khung giá khó tin ở thời điểm hiện tại.

Nhìn rộng hơn, vấn đề đáng quan tâm không phải là BTC có bán được các ghế VIP hay không, mà cần nhìn ở góc độ xây dựng giá trị cho một giải đấu. Đặt ra khung giá vé không phải là chuyện cân đối lời – lỗ. Giá vé chỉ là phần cuối cùng của qui trình đo lường "thị giá" của một sự kiện. Trước đó, là giá bản quyền, là các gói tài trợ… cùng ở tiêu chuẩn tương đương. Nghĩa là không vì có tài trợ rồi thì bán vé sao cũng được.

Và đấy là câu chuyện về cái gọi là "kinh tế thể thao". Theo các báo cáo gần đây, nền kinh tế thể thao Việt Nam dự báo đạt quy mô 108 triệu USD vào năm 2025, chủ yếu nhờ sự tăng trưởng của thể thao cộng đồng như gym, bơi lội, chạy bộ và các môn ngoài trời.

Tuy nhiên, việc thương mại hóa sự kiện vẫn còn hạn chế. Hầu hết các giải đấu đỉnh cao ngoài bóng đá vẫn phụ thuộc vào tài trợ nhà nước hoặc doanh nghiệp, với vé xem miễn phí hoặc giá thấp để thu hút khán giả, dẫn đến doanh thu không tương xứng với chi phí tổ chức.

Mô hình này từng phù hợp với giai đoạn thể thao còn non trẻ. Nhưng khi nhìn dưới góc độ kinh tế thể thao, nó cũng tạo ra một hệ quả: nhiều sự kiện thể thao chưa bao giờ được "định giá" đúng nghĩa cho dù đây lại là việc đầu tiên phải làm để khởi đầu một chuỗi các hoạt động thương mại khác.

Việc "định giá" không liên quan đến chuyện mở cửa miễn phí hay bán vé giá rẻ, vì còn tùy vào mục đích của sự kiện và chiến lược của nhà tổ chức. Nhưng điều quan trọng là bước định giá phải được thực hiện trước, thay vì bỏ qua hoàn toàn.

Ngành thể thao Việt Nam (TTVN) đang nôn nóng tìm cách "khởi động" việc thương mại hóa thể thao. Một trong những sự kiện chính chào mừng 80 năm ngày Thể thao Việt Nam sắp đến, là hội thảo về Kinh tế thể thao do Cục TDTT Việt Nam tổ chức. Dù đã liên tục xây dựng các diễn đàn về chủ đề này, nhưng xem ra con đường đến với một ngành công nghiệp thể thao, thậm chí cho từng môn thể thao phổ biến, vẫn còn khá xa.

Trong kinh tế thể thao, mỗi sự kiện đều có ba lớp giá trị cơ bản: giá trị chuyên môn, giá trị trải nghiệm và giá trị thương hiệu. Khi ba yếu tố này được xác định rõ, ban tổ chức mới có thể quyết định nên bán vé hay không, bán theo hình thức nào và phân khúc giá ra sao. TTVN lâu nay thường làm ngược lại: tổ chức sự kiện trước, rồi mới cân nhắc việc bán vé, thậm chí nhiều khi không bán.

Ở góc độ đó, câu chuyện của PPA Tour Asia – Hanoi MB Cup 2026 có thể chưa phải là một chuẩn mực cho toàn bộ thị trường. Nhưng ít nhất, nó đã gợi ra cái nhìn sâu hơn về cách mà pickleball đang tận dụng "thời điểm vàng" của mình để thúc đẩy các hoạt động gia tăng giá trị cho những sự kiện của môn chơi này tại Việt Nam.