NTK Vũ Thảo Giang với "bản giao hưởng" từ sợi tơ Việt Nam

Nhìn lại những hình ảnh ấn tượng của BST "Sợi di sản" của NTK Vũ Thảo Giang vừa ra mắt tại Lễ hội Áo dài TP. HCM.

BST "Sợi di sản" của NTK Vũ Thảo Giang tôn vinh những chất liệu truyền thống đặc trưng của dân tộc, đồng thời mở ra hướng tiếp cận mới cho thời trang bền vững. BST lấy cảm hứng từ những loại sợi tự nhiên gắn liền với đời sống và văn hóa Việt Nam, là sự kết hợp hài hòa giữa di sản dệt may lâu đời và tư duy sáng tạo đương đại.

Điểm đặc biệt của "Sợi di sản" nằm ở việc sử dụng những loại sợi thiên nhiên quý hiếm và thân thiện với môi trường. Trong đó có tơ sen thanh khiết được rút từ cuống hoa sen; tơ tằm truyền thống óng ánh; tơ chuối mềm mại được khai thác từ thân cây chuối; sợi dứa bền chắc từ lá thừa; cùng các loại sợi tự nhiên quen thuộc như sợi gai xanh, sợi lanh, sợi đay và sợi tre. Tất cả đều có khả năng phân hủy sinh học, tái tạo nhanh và thân thiện với môi trường, góp phần hướng tới xu hướng sản xuất "zero-waste" - không rác thải trong thời trang.

Các chất liệu này được xử lý bằng nhiều kỹ thuật thủ công truyền thống như hấp, luộc, phơi và xử lý thô mộc để giữ trọn tinh thần "Mộc sắc". Nhờ vậy, vải vẫn giữ được vẻ mộc mạc, gần gũi nhưng đồng thời có độ óng ả, mềm mại và dẻo dai đặc trưng của sợi tự nhiên.

Trong số các chất liệu được sử dụng, tơ sen được xem là điểm nhấn đặc biệt nhất của bộ sưu tập. Trên thế giới, tơ sen được xếp vào nhóm sợi tự nhiên đắt đỏ bậc nhất, thường được ví "đắt như vàng" và được mệnh danh là "viên ngọc cuối cùng của thế giới vải vóc thiên nhiên". Loại sợi này nằm trong phân khúc xa xỉ, có giá trị tương đương hoặc thậm chí vượt qua nhiều loại sợi cao cấp.

Tơ sen sở hữu nhiều đặc tính vượt trội: mềm mại như nhung, nhẹ và thoáng khí, mang lại cảm giác mát mẻ khi mặc. Đặc biệt, loại vải này còn giữ được hương thơm tự nhiên rất nhẹ, tạo nên trải nghiệm tinh tế và độc đáo cho người sử dụng.

Trong BST "Sợi di sản", loại tơ sen được sử dụng là phẩm chất cao cấp nhất - loại tơ sen "biết tỏa hương", được xem là độc quyền. Sợi tơ này được lấy từ cuống hoa sen Quan Âm vào đúng thời điểm bông hoa chớm nở đẹp nhất trong tháng 4 âm lịch. Đây là loại tơ sen tinh khiết và quý giá hơn so với tơ sen thông thường vốn chỉ được khai thác từ cuống lá sen.

Quy trình sản xuất tơ sen hoàn toàn thủ công, đòi hỏi sự kiên nhẫn và tay nghề cao của người thợ. Để tạo ra một lượng nhỏ sợi, người thợ cần sử dụng hàng vạn cuống sen tươi và kéo sợi liên tục trong nhiều tháng. Sản lượng vì thế cực kỳ hạn chế, khiến tơ sen trở thành một trong những chất liệu quý hiếm nhất của ngành dệt may.

Không chỉ dừng lại ở việc tôn vinh chất liệu, "Sợi di sản" còn là sự hòa quyện đa tầng giữa nhiều loại vải truyền thống. Trong bộ sưu tập, khán giả có thể cảm nhận rõ nét các sắc thái văn hóa khác nhau.

Để hoàn thiện bộ sưu tập, Vũ Thảo Giang đã hợp tác với nhiều nghệ nhân làng nghề nổi tiếng trên khắp cả nước. Trong đó có nghệ nhân Phan Thị Thuận (Mỹ Đức, Hà Nội) - người tiên phong dệt thành công lụa tơ sen tại Việt Nam; nghệ nhân Lê Đăng Toản (La Khê, Hà Nội) - người gìn giữ kỹ thuật dệt the lụa và Sa Nam; cùng nghệ nhân Nông Thị Thược từ làng dệt thổ cẩm Luống Nọi (Cao Bằng).

Ngoài ra, các làng nghề truyền thống như Quất Động (Hà Nội), Vũ Thư (Thái Bình cũ, nay là Hưng Yên), hay các làng dệt thổ cẩm ở Lào Cai cũng góp phần tạo nên giá trị cho BST. Dưới bàn tay tài hoa của các nghệ nhân, từng thiết kế được hoàn thiện bằng kỹ thuật thêu tay tinh xảo, đính kết cầu kỳ và các họa tiết thổ cẩm giàu bản sắc.

Nhờ vậy, mỗi trang phục trong bộ sưu tập không chỉ đơn thuần là một sản phẩm thời trang mà còn là một tác phẩm nghệ thuật sống động, nơi những ký ức văn hóa được kết nối bằng tình yêu quê hương và sự trân trọng thiên nhiên.

Bên cạnh yếu tố thẩm mỹ, "Sợi di sản" còn mang thông điệp rõ ràng về phát triển bền vững. Toàn bộ chất liệu trong bộ sưu tập đều là nguyên liệu tự nhiên có khả năng phân hủy sinh học, nhiều loại được tận dụng từ phế phẩm nông nghiệp nhằm giảm thiểu rác thải.

Đồng thời, việc hợp tác với các làng nghề truyền thống còn giúp tạo sinh kế cho nghệ nhân địa phương, góp phần bảo tồn những kỹ thuật thủ công đang có nguy cơ mai một. Đây cũng là một bước đi nhằm thúc đẩy xu hướng "thời trang tái tạo" - regenerative fashion - của Việt Nam trên bản đồ thời trang toàn cầu.

Với BST "Sợi di sản", NTK Vũ Thảo Giang gửi gắm thông điệp: "Sợi tơ vàng son" của Việt Nam không chỉ thuộc về quá khứ huy hoàng, mà còn mang trong mình khát vọng xanh của tương lai. Những sợi tơ truyền thống, khi được nhìn nhận và sáng tạo theo tinh thần mới, có thể trở thành "viên ngọc quý" giúp thời trang Việt Nam vươn xa.

Hình ảnh trình diễn BST "Sợi di sản" của NTK Vũ Thảo Giang: