"Music" - Tâm niệm về âm nhạc của Madonna

Giữa tuần này, Madonna vừa bắt đầu quay MV cho dự án âm nhạc mới, dự kiến phát hành vào năm nay. Album mới được tiết lộ là kế thừa tinh thần âm nhạc của bà hồi thập niên 2000. Nhưng liệu nó có giúp Nữ hoàng nhạc pop đạt được No.1 Billboard Hot 100 mới?

No.1 gần nhất của Madonna là Music, đứng đầu BXH danh giá này vào năm 2000. Đây là ca khúc rất đặc biệt ở nhiều khía cạnh.

Không ngừng tiến lên

Madonna là người sống sót theo nhiều nghĩa. Đầu tiên, bà là thành viên duy nhất trong bộ ba huyền thoại nhạc pop thập niên 1980 - cùng với Michael Jackson và Prince - hiện vẫn còn sống.

Sau nữa, Madonna có được hit No.1 Hot 100 thứ 12 và cũng là cuối cùng của mình vào năm 2000, trong khi 2 người kia đã vắng bóng khỏi vị trí danh giá này trong nhiều năm.

Điều đó không có nghĩa là Madonna giỏi hơn Jackson hay Prince. Nhưng chuỗi dài những ca khúc đứng đầu BXH đó là minh chứng mạnh mẽ cho sự quyết tâm, khát khao và khả năng nắm bắt thời cơ của bà.

Trong khi Jackson dần chìm đắm trong thế giới riêng của mình và Prince ngày càng hướng đến đối tượng người hâm mộ cuồng nhiệt, Madonna vẫn không ngừng tiến lên. Và bà đã thành công.

Madonna được ca ngợi hết lời vì khả năng biến hóa khôn lường trong âm nhạc. Bà luôn biết cách nắm bắt tinh thần thời đại, dự đoán xu hướng và phản ứng nhanh nhạy với thị hiếu thay đổi. Nhưng Madonna không chỉ là tắc kè hoa. Bà còn là nhạc sĩ xuất chúng.

Bà không chỉ uốn nắn phong cách của mình để phù hợp với những gì đang diễn ra trong âm nhạc đại chúng. Đôi khi, bà uốn nắn âm nhạc đại chúng để phù hợp với mình. Lại có lúc, bà tìm ra một kiểu âm thanh từ nhiều năm trước khi nó trở nên phổ biến rộng rãi. Đó là những gì bà đã làm với Music - hit No.1 cuối cùng của bà.

Trước khi đưa Music lên No.1, Madonna đã phải chịu 6 năm không đứng đầu Hot 100. Nhưng Music không phải là sự trở lại: Madonna hiện diện khắp mọi nơi trong những năm giữa No.1 Take A Bow và Music.

Bà đóng vai chính trong phim âm nhạc Evita năm 1996 và đưa ca khúc nhạc phim Don't Cry For Me Argentina lên No.8. Bà làm mẹ. Bà say mê những thứ thần bí và đón nhận dòng nhạc dance cuối những năm 1990. Ngoài ra, bà còn cho ra mắt album Ray Of Light (1998).

Nhiều người sẽ khăng khăng Ray Of Light là album hay nhất của Madonna. Bà đã khéo léo nắm bắt được những âm thanh tâm linh huyền bí của thời kỳ văn hóa rave đó mà không hề gượng ép hay khó chịu.

Với album Ray Of Light, Madonna cũng đã mở ra một tầm cao mới trong giọng hát, thể hiện sự điềm tĩnh lạnh lùng và chính xác, điều có lẽ đến từ quá trình luyện thanh mà bà đã trải qua cho phim Evita. Và giọng hát của bà nghe trưởng thành hơn - điều không ai ngờ tới ở Madonna.

Tiếp nhận cái mới

Có điều, sự trưởng thành đó không kéo dài được lâu.

Ray Of Light có được một số hit, đạt chứng nhận 3 lần bạch kim - tốt hơn bất kỳ album nào của Madonna kể từ Like A Prayer - và nhận được sự tôn trọng chưa từng thấy từ giới phê bình. Nhưng Madonna không dễ ngủ quên trong chiến thắng.

Bà tung ra một loạt hit nữa và đóng phim The Next Big Thing (2000). Khi hãng đĩa đề nghị bà tận dụng đà thành công để phát hành 1 album khác, bà liền đồng ý.

Nhưng Madonna không bao giờ làm 2 album giống nhau. Bà không muốn quay lại với sự trưởng thành trong Ray Of Light. Thay vào đó, bà muốn đào sâu vào sự huyền bí và làm nhạc dance đúng nghĩa. Có thời điểm, bà định cộng tác với DJ nhạc trance nổi tiếng Sasha. Nhưng cuối cùng, album Music năm 2000 đã đi theo hướng hoàn toàn khác.

Vào khoảng cuối những năm 1990, các nhà sản xuất nhạc house - 1 nhánh của dance - ở Pháp đã tìm ra 1 phong cách nhạc tối giản nhưng đầy sức sống, được biết đến với một vài tên gọi khác nhau như filter disco và French Touch.

Âm thanh đó chịu ảnh hưởng từ disco, funk và Chicago house. Nó có những nhịp điệu lớn, mạnh mẽ, gọn gàng và giọng hát được xử lý rất nhiều bằng vocoder - hiệu ứng biến giọng người thành âm thanh điện tử.

Nó vừa ngớ ngẩn lại vừa rất hào nhoáng. Các nhà sản xuất Pháp không bận tâm tới nhịp breakbeat sành điệu hay triết lý tân thời. Họ chỉ muốn chiếu ánh đèn nhấp nháy vào mắt khán giả. Phong cách đó cực kỳ phổ biến khắp châu Âu, nhưng phải mất nhiều năm mới được đón nhận ở Mỹ.

Người cộng tác chính của Madonna trong album Music, Mirwais Ahmadzai, chỉ là 1 mắt xích nhỏ trong làng nhạc house Pháp đó. Nhưng khi Madonna nghe ca khúc Disco Science của Ahmadzai, bà quyết định phải hợp tác với anh chàng này.

Ở phía kia, Ahmadzai luôn thích mạo hiểm trong âm nhạc và cũng mong hợp tác với Madonna để khai thác tối đa tiềm năng của bà. "Mọi người đều biết Madonna là 1 tắc kè hoa, 1 nữ doanh nhân. Tôi muốn cho thấy tiềm năng của bà với tư cách 1 nhạc sĩ" - Ahmadzai nhận định.

Thế nhưng, ban đầu, hợp tác không dễ dàng do bất đồng ngôn ngữ, từng khiến Madonna nổi đoá. Tuy nhiên, cuối cùng, họ cũng tìm ra cách để hòa hợp với nhau. Trong album Music, Madonna và Mirwais đã cùng viết lời và đồng sản xuất 6/10 ca khúc, mang tới âm thanh house Pháp nhưng vẫn đậm chất Madonna.

Ca khúc "Music" của Madonna:

Sức mạnh của âm nhạc

Madonna nảy ra ý tưởng cho Music - đĩa đơn đầu tiên và cũng là ca khúc chủ đề của album cùng tên - khi đi xem buổi biểu diễn của Sting. Bà thấy khán giả của Sting "khá lịch sự và nhiệt tình," nhưng khi ông chơi những ca khúc cũ của nhóm nhạc The Police, họ bắt đầu trở nên cuồng nhiệt.

"Đột nhiên, mọi người mất đi sự e dè và lịch sự. Tất cả cùng hát theo và gần như nắm tay nhau" - Madonna nhớ lại - "Điều đó thực sự làm tôi xúc động. Tôi đã nghĩ: Đó là điều mà âm nhạc có thể mang tới cho con người".

Tại buổi biểu diễn của Sting, âm nhạc đã khiến mọi người xích lại gần nhau hơn. Đó là 1 ý tưởng đơn giản, và Music cũng là 1 ca khúc đơn giản nhưng ý nghĩa như thế.

Trong ca khúc, Madonna bảo DJ bật nhạc lên vì "tôi muốn nhảy với người thương". Rồi bà tiếp tục chia sẻ đầy đam mê rằng khi nhạc bắt đầu, bà không bao giờ muốn dừng lại. Nó khiến bà phát cuồng lên. Bà không còn nghĩ về hôm qua hay nhìn đồng hồ nữa. Bà thích nhảy điệu boogie-woogie và muốn nghe nó mỗi ngày. "Âm nhạc, nó khiến mọi người sát lại bên nhau" - Madonna hát ở điệp khúc.

Khi hát Music, Madonna đã ở tuổi 42 nhưng vẫn tràn trề năng lượng - như bà lúc này - ở tuổi 67. Đó cũng là 1 khía cạnh phi thường nữa ở bà.

Một năm trước Music, Cher - người hơn Madonna 12 tuổi - đã có màn trở lại ngoạn mục với ca khúc nhạc dance đầy giọng robot hoá Believe. Trong Music, Madonna còn dùng nhiều bộ lọc giọng hơn, phủ đầy hiệu ứng vocoder lên giọng mình.

Nhưng Madonna không có vẻ như đang cố đuổi kịp Cher. Thay vào đó, bà như đang cưỡi trên làn sóng mới này, ở ngay ranh giới giữa việc tạo ra xu hướng và chạy theo xu hướng.

Music là 1 hit nữa với Madonna. Ca khúc đứng đầu BXH ở nhiều quốc gia, bao gồm Mỹ, Vương quốc Anh, Australia, Italy, Nhật Bản, Tây Ban Nha,… Nó được nhiều nhà phê bình bình chọn vào top những ca khúc hay nhất thập niên 2000.

Đúng với cá tính của Madonna, ngay sau thành công của Music, bà lại lao vào những cuộc phiêu lưu khác. Dù chưa tạo ra thêm hit No.1 nào, bà vẫn luôn là tâm điểm chú ý và là một trong những ngôi sao nhạc pop vĩ đại nhất mọi thời đại.