Quả Dưa Hấu "cảm ơn âm nhạc"!

MV Cảm ơn âm nhạc được nhóm nhạc Quả Dưa Hấu phát hành hôm 28/1/2026, tính tới thời điểm này sau 1 tháng thu hút được 39 nghìn lượt xem và nhiều bình luận. Thực ra đó không phải một con số không phải đình đám so với cả 3 cái tên góp giọng trong sản phẩm là Bằng Kiều, Tuấn Hưng, Mars Anh Tú (Tú Dưa), nhưng nó lại cho thấy nhiều điều.

Xem chuyên đề Nhạc Việt ngày nay TẠI ĐÂY

1. Đầu tiên phải nhắc tới có lẽ là sự tái định vị. Gần 3 thập niên sau khi rời sân khấu chung, sự trở lại của Quả Dưa Hấu không diễn ra bằng một bản hit sôi động, họ chọn phát hành MV Cảm ơn âm nhạc (sáng tác Tùng Sax) không ồn ào mà đủ độ lắng, độ chín và cho thấy sự dứt khoát về cách trở lại, không phải để lặp lại quá khứ mà để tri ân và đối thoại với nó.

Thực ra, ở V-pop hiện nay, nơi thị trường bị dẫn dắt bởi xu hướng ngắn hạn, thuật toán và tốc độ, quyết định mở màn trở lại bằng một bản pop ballad chậm rãi có lẽ phải gọi là một chủ đích, một lựa chọn có tính tuyên ngôn. Nó cho thấy Quả Dưa Hấu không tìm kiếm sự "viral", mà tìm kiếm sự đồng cảm; không chạy theo bảng xếp hạng, mà tìm lại mạch nội tâm; không chạy theo thị trường mà coi trọng chất nghệ thuật.

Nhìn lại những năm cuối thập niên 1990, Quả Dưa Hấu là một "dấu son" của thị trường âm nhạc đại chúng Việt Nam. Khi ấy, họ đại diện cho năng lượng trẻ, tinh thần nhóm nhạc hiện đại, một thứ pop còn đang trong quá trình định hình. Cho dẫu ngay từ khi mới thành lập, Quả Dưa Hấu đã không tồn tại quá lâu, nhưng sự tan rã của nhóm đã để lại nhiều tiếc nuối. Ví như với người viết bài này, vẫn không quên những chàng trai từ khi có 3 thành viên Bằng Kiều, Tuấn Hưng, Tú Dưa, hay khi có nhạc sĩ Tường Văn, rồi Hồ Hoài Anh. Vẫn nhớ hình ảnh 3 chàng trai trẻ trung trong bộ vest đen và hát, nhảy đầy nhiệt huyết trong đêm nhạc ở Cung Văn hóa Hữu nghị Việt Xô (Hà Nội) hay ở khắp các sân khấu Thủ đô dạo ấy. Và như thế họ cũng tạo nên một vùng ký ức đẹp trong tâm trí khán giả 7X - 8X.

Lần trở lại này, đội hình gồm Bằng Kiều, Tuấn Hưng và Tú Dưa không còn là những chàng trai ở ngưỡng cửa tuổi 20. Họ là những nghệ sĩ đã có sự nghiệp độc lập, có đỉnh cao riêng, có những va đập nghề nghiệp, có thành tựu và cả những lặng im. Chính vì vậy, sự tái hợp này không đơn thuần là "reunion band" theo nghĩa thị trường, mà là một hành vi tái định vị: Từ nhóm nhạc tuổi trẻ thành nhóm nhạc của trải nghiệm.

2. Vì sao lại là Cảm ơn âm nhạc? Có lẽ sẽ có nhiều người nảy ra trong đầu câu hỏi này trước sự tái xuất hiện của Quả Dưa Hấu. Chợt nghĩ trong "chiến lược" trở lại, câu hỏi quan trọng không phải "trở lại bằng gì", mà là "trở lại để nói điều gì". Cảm ơn âm nhạc trả lời câu hỏi ấy một cách trực diện: Họ trở lại để tri ân và có lẽ còn nhiều hơn thế.

Việc lựa chọn ca khúc do Tùng Sax sáng tác - một nghệ sĩ nổi tiếng với cây kèn saxophone và cũng là người đồng nghiệp quen thuộc của cả 3 thành viên Quả Dưa Hấu song lại không phải một nhạc sĩ sáng tác ca khúc chuyên nghiệp - càng cho thấy tinh thần mở. Quả Dưa Hấu sẽ không khép mình trong hoài niệm cũ, mà chủ động đặt mình vào một dòng chảy sáng tác mới, trẻ hơn, nhưng phù hợp với độ chín cảm xúc hiện tại.

Cái hay của nghệ sĩ âm nhạc nhìn từ cách Quả Dưa Hấu thực hiện đó là không phải tri ân khán giả bằng lời phát biểu, mà bằng âm nhạc - thứ đã cho họ mọi điều từ những thăng trầm cho đến vinh quang trong sự nghiệp đồng thời giữ họ lại với nghề, với nhau, và với chính mình. Không đao to búa lớn mà vẫn giữ vẹn nguyên cảm xúc của người nghệ sĩ âm nhạc khi đứng trước thánh đường của họ - sân khấu: "Đứng giữa nơi đây không gian thật rộng lớn/ Tôi lắng tai nghe nhịp tim nơi lồng ngực…".

Ca từ của bài hát có cấu trúc tự sự rõ rệt, hình ảnh "đứng giữa nơi đây" và đứng trước mọi người không phải là lời khoe khoang sân khấu, mà là sự ý thức về khoảnh khắc hiện tại. Đó là một nghệ sĩ đã đi qua nhiều sân khấu, nhưng vẫn còn rung động khi được đứng trước khán giả.

Điệp khúc lặp lại 2 mệnh đề: "Cảm ơn cuộc đời đã cho tôi được sống trong âm nhạc/ Cảm ơn âm nhạc đã cho tôi được sống một cuộc đời". Hai câu đảo chiều nhau, tạo thành 1 vòng tròn ngữ nghĩa. Cuộc đời và âm nhạc hoán đổi vị trí, như thể không thể tách rời. Đó không còn là quan hệ nghề nghiệp, mà là quan hệ tồn tại. Có thể nói Tùng Sax đã nói thay những cảm xúc, suy nghĩ của Quả Dưa Hấu, của các nghệ sĩ âm nhạc và của chính tác giả. Vì thế, câu hát của phần điệp khúc này cũng chính là câu trả lời rõ ràng nhất cho việc tại sao sản phẩm đầu tiên ghi dấu sự tái xuất của Quả Dưa Hấu lại là Cảm ơn âm nhạc mà không phải một tác phẩm nào khác.

MV "Cảm ơn âm nhạc":

3. Cảm ơn âm nhạc là một sự giản dị có chủ ý. Về mặt hòa âm, ca khúc được xây dựng không phức tạp, trên nền một cấu trúc pop-ballad quen thuộc, không có điểm nhấn bất ngờ tạo cho người nghe cảm giác an toàn và chân thành. Cảm ơn âm nhạc cũng không có điểm cao trào bằng cách đẩy quãng giọng lên để phô diễn kỹ thuật. Tất cả được giữ trong một mặt phẳng cảm xúc tương đối ổn định. Điều đó cho thấy mục tiêu của bài hát không phải là gây ấn tượng kỹ thuật, mà là duy trì dòng chảy tự sự.

Đặc biệt, câu hát: "Chợt guitar vang lên bên tai hợp âm rất đỗi quen thuộc/ Rồi piano thêm những nốt ngân nga là si đố si sol la" là một thủ pháp thú vị. Âm nhạc nói về chính mình trong khi đang diễn ra. Đây là một dạng ca từ mô tả quá trình âm nhạc hình thành. Khi guitar và piano được gọi tên, người nghe không chỉ nghe một bài hát, mà nghe cả hành trình của bài hát ấy. Cấu trúc này phù hợp với hình ảnh 3 thành viên là những người đã từng chơi nhạc, viết nhạc, hòa âm, biểu diễn. Âm nhạc không phải sản phẩm bên ngoài họ, mà là một phần cấu trúc bên trong.

Phần hình ảnh của MV với tone màu đen trắng kết hợp vàng ấm. Đây là lựa chọn hình ảnh mang tính hoài niệm rõ ràng, nhưng không bi lụy. Không gian khoang tàu cũ kỹ trong MV là một ẩn dụ về hành trình. Tàu hỏa luôn gợi cảm giác di chuyển, thời gian trôi, những ga đến và ga đi. Nhưng khoang tàu lại là không gian riêng tư - nơi con người đối diện với chính mình. Ba thành viên xuất hiện với dáng vẻ điềm tĩnh của người trưởng thành. Điều này tạo nên một thông điệp thẩm mỹ quan trọng: Chấp nhận tuổi tác, chấp nhận trải nghiệm, và biến trải nghiệm thành giá trị.

Ở thời điểm mà nhạc điện tử, pop hiện đại chiếm ưu thế, việc phát hành một bản ballad tiết tấu chậm có thể bị xem là "an toàn". Nhưng trong trường hợp này, đó lại là lựa chọn táo bạo, bởi họ không cố gắng cạnh tranh với xu hướng mà định vị mình ở một phân khúc khác: Phân khúc của ký ức, của chiều sâu, của khán giả trưởng thành. Cảm ơn âm nhạc không hướng tới lượt xem tức thì, mà hướng tới giá trị lâu dài vì thế không xây dựng trên hiệu ứng thị trường, mà trên nội lực giọng hát.

Trong bối cảnh nền công nghiệp âm nhạc Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyên nghiệp hóa, sự trở lại của Quả Dưa Hấu đặt ra một khả năng khác, đó là nghệ sĩ trung niên vẫn có thể đóng góp bằng chiều sâu, không cần phải "trẻ hóa" để tồn tại. Đây là tiền đề của sự khởi đầu cho một giai đoạn mới.

4. Cảm ơn âm nhạc là một sản phẩm có chiều sâu, có chủ đích, và có vị thế. Sự trở lại của Quả Dưa Hấu không nhằm tạo ra một cơn sốt ngắn hạn, mà nhằm tái khẳng định giá trị của âm nhạc như một hành trình sống.

Trong những câu hát như được viết ra từ chính phần cốt nhất của các thành viên người nghe có thể nhận ra rằng có những cuộc tái hợp không để làm mới quá khứ, mà để hoàn thiện nó. Và trong trường hợp này, lời "cảm ơn" không chỉ dành cho âm nhạc mà còn dành cho thời gian đã cho họ đủ trải nghiệm để trở lại, trưởng thành hơn, điềm tĩnh hơn và để bước tiếp những bước vững chắc trong hành trình sắp tới mà vẫn nguyên vẹn tinh thần Quả Dưa Hấu.