Môn bóng chuyền sẽ có sự thay đổi cực lớn về luật thi đấu

Bóng chuyền thế giới đang đứng trước một loạt thay đổi lớn về luật thi đấu, dự kiến được Liên đoàn Bóng chuyền thế giới (FIVB) thử nghiệm tại Volleyball Nations League (VNL 2026). 

Những điều chỉnh này không chỉ tác động tới chiến thuật trên sân, mà còn hứa hẹn làm thay đổi nhịp độ và cách quản trị trận đấu ở cấp độ đỉnh cao.

Đáng chú ý, sau tiếng còi phát bóng, đội đỡ bóng sẽ không còn bị bắt lỗi sai vị trí nếu các cầu thủ di chuyển thay đổi chỗ đứng. Quy định này mở ra không gian linh hoạt hơn cho chiến thuật bắt bước một và tổ chức phản công, giảm bớt những tranh cãi vốn tồn tại lâu nay quanh lỗi vị trí.

Số lần thay người trong một set cũng được nâng từ 6 lên 8 lần mỗi đội. Việc gia tăng quyền xoay tua nhân sự giúp ban huấn luyện có thêm phương án chiến thuật, đặc biệt trong những set đấu giằng co. Bên cạnh đó, danh sách đăng ký 14 cầu thủ chỉ còn bắt buộc 1 libero thay vì 2 như trước, tạo điều kiện cho các đội tăng cường nhân sự ở những vị trí khác.

Vai trò của libero cũng được mở rộng đáng kể. Cầu thủ này có thể chuyền bóng bằng tay trên (set) từ mọi vị trí trên sân và thậm chí được phát bóng thay cho một cầu thủ được chỉ định. Đây là thay đổi mang tính bước ngoặt, có thể làm mờ ranh giới truyền thống giữa libero và các vị trí còn lại.

Một số điều chỉnh kỹ thuật khác cũng được đưa vào thử nghiệm. Nếu bóng chạm trần nhưng vẫn ở lại phần sân của đội vừa chạm bóng, pha bóng sẽ tiếp tục thay vì bị thổi dừng. Việc chạm lưới và chạm anten (phần dưới mép trên của anten) sẽ được cho phép nếu bóng vẫn ở cùng một bên sân, giúp giảm những lỗi bị cho là "không ảnh hưởng trực tiếp" đến tình huống.

Công nghệ Challenge cũng được cải tiến theo hướng thời gian thực. HLV có thể "ghim" nhiều thời điểm nghi ngờ trên máy tính bảng ngay khi bóng đang diễn ra, nhưng sau khi pha bóng kết thúc chỉ được chọn một tình huống để yêu cầu xem lại. Đặc biệt, các tình huống chạm bóng khi chắn (block touch) sẽ được đưa vào quy trình kiểm tra, điều trước đây không được phép. Đồng thời, việc lợi dụng Challenge để kéo dài thời gian nghỉ sẽ bị siết chặt.

Ngoài ra, trong một số tình huống như bóng trong sân/ngoài sân khi rơi trực tiếp xuống mặt sân, trọng tài có thể không cần thổi còi ngay lập tức. Quy định về việc HLV trao đổi với trọng tài chính cũng được làm rõ theo hướng áp dụng giới hạn nghiêm ngặt hơn.

Những nội dung liên quan đến chơi bóng qua lưới, chạm lưới và lỗi dính bóng hiện vẫn đang được cộng đồng huấn luyện viên tiếp tục thảo luận. Nếu được thông qua chính thức sau giai đoạn thử nghiệm tại VNL 2026, đây có thể là cuộc cải tổ luật sâu rộng nhất của bóng chuyền trong nhiều năm trở lại đây.