Người Séc thiệt hại hàng trăm triệu USD do lừa đảo trực tuyến

Trong năm 2025, các đối tượng lừa đảo trực tuyến đã tìm cách chiếm đoạt hơn 14 tỷ korun (tương đương hơn 686 triệu USD) từ tài khoản khách hàng tại Cộng hòa Séc thông qua các hình thức ngày càng tinh vi, như sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), video deepfake và tin nhắn giả danh người quen. 

Nhờ các biện pháp kiểm soát an ninh, các ngân hàng đã ngăn chặn được hơn 85% số tiền bị nhắm tới, tương đương khoảng 12,15 tỷ korun (595 triệu USD).

Tuy nhiên, theo phóng viên tại Praha, tổng thiệt hại thực tế vẫn lên tới 2,13 tỷ korun (104 triệu USD), tăng hơn 700 triệu korun so với năm 2024. Các ngân hàng ghi nhận 90.936 vụ lừa đảo, tăng gần 4.000 vụ so với năm trước và cao hơn đáng kể so với năm 2023, với hơn 69.685 vụ gây thiệt hại 1,35 tỷ korun. Thiệt hại trung bình mỗi vụ cũng tăng từ dưới 16.000 korun (783 USD) lên 23.462 korun (1150 USD), cho thấy mức độ nghiêm trọng của các vụ việc ngày càng lớn.

Theo Hiệp hội Ngân hàng Séc (ČBA), các ngân hàng là lực lượng đi đầu trong lĩnh vực an ninh mạng, đầu tư hàng tỷ korun mỗi năm vào công nghệ và các giải pháp bảo mật. Nhờ các cơ chế kiểm soát hiện đại và đổi mới công nghệ, hệ thống ngân hàng hiện có thể phát hiện và ngăn chặn hơn 90% số tiền mà tội phạm mạng tìm cách chiếm đoạt trước khi gây thiệt hại cho khách hàng.

Các chuyên gia cảnh báo thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi, chuyển từ các hình thức truyền thống như thông báo trúng thưởng hoặc thừa kế sang việc lợi dụng công nghệ AI, tạo video deepfake với hình ảnh người nổi tiếng hoặc chính trị gia nhằm dụ dỗ đầu tư vào các dự án giả mạo. Một hình thức phổ biến khác là chiếm quyền kiểm soát tài khoản trên các ứng dụng nhắn tin, đặc biệt là WhatsApp, sau đó giả danh người quen để yêu cầu hỗ trợ tài chính khẩn cấp. ČBA khuyến cáo người dân cần xác minh thông tin qua điện thoại hoặc các kênh liên lạc khác trước khi thực hiện chuyển tiền.

Nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về an ninh mạng, chiến dịch #nePINdej! do Hiệp hội Ngân hàng Séc phối hợp với Cảnh sát Cộng hòa Séc và Cơ quan An ninh mạng và Thông tin Quốc gia Séc triển khai đã thu hút hơn một triệu lượt tham gia bài kiểm tra khả năng nhận diện các vụ gian lận điển hình Kybertest. Riêng trong năm 2025 có khoảng 336.000 lượt thực hiện bài kiểm tra, với điểm trung bình đạt 75%. Kết quả cho thấy nhóm tuổi từ 26–55 có khả năng nhận diện rủi ro tốt nhất với mức điểm trung bình 81%, trong khi nhóm trên 56 tuổi đạt 71% và nhóm từ 12–17 tuổi đạt 72%.

Theo đại diện ČBA, mặc dù nhận thức của người dân đã được cải thiện, thói quen trực tuyến thiếu an toàn vẫn tồn tại, đặc biệt ở nhóm người trẻ, như sử dụng mật khẩu yếu hoặc xem nhẹ việc bảo mật các ứng dụng thanh toán. Do đó, trong thời gian gần đây, các hoạt động giáo dục về an ninh mạng được mở rộng tới học sinh thông qua các chương trình như cuộc thi CyberGame nhằm nâng cao kỹ năng phòng tránh lừa đảo trong môi trường số.