Đội tuyển Việt Nam: 'Nhà giàu' cũng khóc

Tháng 3 này, đội tuyển Việt Nam bước vào một trong những trận đấu then chốt nhất của vòng loại Asian Cup 2027, cuộc tái ngộ với Malaysia, đối thủ đã từng đánh bại chúng ta 4-0 ở lượt đi. Trận lượt về không chỉ mang ý nghĩa điểm số, mà còn được xem là khởi đầu của một đội tuyển Việt Nam 2.0 dưới triều đại HLV Kim Sang Sik.

Trong bối cảnh đối thủ vẫn chờ phán quyết của Tòa án Trọng tài Thể thao (CAS) liên quan đến vụ bê bối nhập tịch, thì HLV Kim Sang Sik cũng có vấn đề của riêng mình. Màn trình diễn thành công của U23 Việt Nam tại giải châu Á vừa qua cho thấy ông Kim đang có ý tưởng mới để nâng tầm đội tuyển quốc gia, vấn đề là bản chất vận hành của 2 đội tuyển khác nhau nên câu chuyện trên đội tuyển có thể không đơn giản như ở U23.

Thách thức của HLV Kim Sang Sik hiện nay là phải tìm cách đưa ít nhất 6–7 cầu thủ U23 lên đội tuyển để tạo "nhân tố mới" cho lối chơi. Song song đó, là một nhóm 5–7 cầu thủ nhập tịch và cả Việt kiều có trình độ cao tại sân chơi V-League.

Nhân sự trên đội tuyển sẽ trở nên chật chội nếu nhóm cựu binh từ thời HLV Park Hang Seo vẫn còn duy trì phong độ đỉnh cao. Bài toán của HLV Kim Sang Sik là tìm cách pha trộn 3 lớp cầu thủ: Thế hệ trụ cột, thế hệ trẻ và nhóm cầu thủ nằm trong chiến lược nhập tịch để tăng chất lượng.

Nói cách khác: Đội tuyển Việt Nam đang cần làm mới và chuyển giao thế hệ, nhưng lại sở hữu nguồn lực phong phú để có thể loại bỏ ai đó. Lực lượng hiện tại đủ mạnh để hướng đến một giai đoạn cạnh tranh, song lại thiếu "không gian thi đấu" để phát triển.

Trước trận đấu Malaysia, chúng ta chỉ bố trí được 1 trận giao hữu với Bangladesh vốn chỉ có tính chất "làm nóng". Sau đó, sẽ "vướng" World Cup 2026 và kế đến là ASEAN Cup vào tháng 8.

Trước đây, giải đấu này là cơ hội để chứng tỏ sức mạnh nhưng trong bối cảnh các quốc gia Đông Nam Á đều có dấu hiệu sa sút thì một sân chơi khu vực rất khó định vị được giá trị cho đội tuyển như những gì chúng ta mong muốn trong nỗ lực vươn tầm.

Cứ lấy ví dụ về SEA Games 33 và VCK U23 châu Á. Sự khác biệt về trình độ giúp cho chúng ta có cái nhìn minh bạch về những đổi thay mang tính căn bản, hay đúng hơn, là các giá trị mà HLV Kim Sang Sik mang lại sau hơn 1 năm rưỡi làm việc. Chính cuộc cạnh tranh với các đấu thủ lớn mới tạo ra tầm vóc của HLV Kim, làm nổi bật vị thế của ông so với người đồng hương huyền thoại Park Hang Seo.

Nhưng nếu chúng ta không vượt qua Malaysia trên đường tìm vé dự Asian Cup 2027, thì có vẻ như HLV Kim Sang Sik sẽ gặp khó trong nỗ lực tiến hóa về lối chơi và thế hệ ở đội tuyển. Cần có một kế hoạch thi đấu để nâng cấp đội tuyển một cách chủ động, cụ thể hơn, đặc biệt là trước và sau ASEAN Cup.

Cũng không thể loại trừ khả năng chúng ta không giành được quyền dự Asian Cup, đồng nghĩa với một khoảng trống thi đấu cấp độ đội tuyển suốt năm 2027, khi mà vòng loại World Cup 2030 phải đến năm 2028 mới bắt đầu.

Tóm lại: phát triển U23, nhập tịch cầu thủ hay tạo ra sự cạnh tranh ở V-League đều để hướng đến một đội tuyển quốc gia có đẳng cấp trong tốp 10-15 châu Á. HLV Kim Sang Sik có trong tay nhiều lựa chọn, nhưng ông cần một chiến lược sử dụng con người hiệu quả và thực dụng hơn.

Hiểu theo cách nào đó, bóng đá Việt Nam cần tránh rơi vào bẫy "trình độ trung bình" mà Thái Lan đang mắc phải trong 3 năm qua. Bởi suy cho cùng, "làm mới" không chỉ là thay đổi khuôn mặt trong danh sách triệu tập.

Đó là một tư duy phát triển, nơi đội tuyển Việt Nam phải thoát khỏi vòng lẩn quẩn giữa tính ngắn hạn và tầm nhìn dài hạn. Chỉ khi có một kế hoạch hiệu quả, thiết thực và mang tính chiến lược, đội tuyển mới không còn sợ hãi mỗi khi phải bắt đầu lại.