Nghị quyết số 80-NQ/TW: Kiều bào chung tay lan tỏa văn hóa Việt

Trong khuôn khổ Chương trình Xuân Quê hương 2026, nhiều kiều bào tiêu biểu bày tỏ sự quan tâm và đồng tình, tâm đắc với Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Các ý kiến khẳng định, văn hóa là nền tảng tinh thần, sức mạnh nội sinh quan trọng của dân tộc; nhấn mạnh vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài trong gìn giữ, lan tỏa bản sắc văn hóa Việt, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra thế giới.

Giữ gìn bản sắc và sự gắn kết với quê hương

Là Hiệu trưởng Trường Việt ngữ Cây Tre, có nhiều năm tâm huyết trong việc lan tỏa văn hóa Việt Nam và ngôn ngữ tiếng Việt, chị Lê Thị Thương, Chủ tịch Hiệp hội người Việt Nam vùng Kansai, Phó Chủ tịch Liên hiệp hội người Việt Nam tại Nhật Bản cho rằng, tiếng Việt và văn hóa dân tộc chính là “gốc rễ” để cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài giữ gìn bản sắc và sự gắn kết với quê hương. Việc gìn giữ tiếng Việt không chỉ giúp thế hệ trẻ hiểu về nguồn cội, lịch sử và văn hóa dân tộc, mà còn nuôi dưỡng tình yêu Tổ quốc một cách tự nhiên, bền vững. Đây cũng là trách nhiệm chung của mỗi người Việt xa xứ, để dù sinh sống ở bất cứ đâu vẫn luôn tự hào là người Việt Nam.

Đánh giá về Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, chị Lê Thị Thương cho rằng đây là chủ trương rất kịp thời, có ý nghĩa chiến lược, bởi văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội mà còn là sức mạnh mềm của quốc gia trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Nghị quyết tiếp tục khẳng định sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước đối với văn hóa dân tộc, trong đó nêu rõ vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Gìn giữ và lan tỏa tiếng Việt được nhìn nhận như “mạch nối” quan trọng nhất, là nhiệm vụ trọng tâm của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Việc mở rộng giảng dạy tiếng Việt không chỉ nhằm bảo tồn văn hóa, mà còn mang ý nghĩa thiết thực lâu dài. Khi thế hệ trẻ kiều bào thành thạo tiếng Việt, các em sẽ hiểu sâu hơn về lịch sử, văn hóa, con người Việt Nam, từ đó hình thành bản lĩnh vững vàng; mở rộng khả năng tiếp cận thông tin chính thống từ trong nước, tham gia hoạt động giao lưu, học tập, kết nối tri thức và hợp tác nghề nghiệp với Việt Nam.

Thời gian qua, cộng đồng người Việt tại Nhật Bản đã tích cực tổ chức các lớp học tiếng Việt, hoạt động văn hóa - giáo dục, các câu lạc bộ tiếng Việt dành cho trẻ em và người Việt thế hệ thứ hai, thứ ba. Đáng chú ý, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội và Hiệp hội Xúc tiến hợp tác kinh tế Việt Nam - Nhật Bản đã chính thức liên kết tổ chức thi đánh giá năng lực tiếng Việt và cấp chứng chỉ tiếng Việt tại Nhật Bản, góp phần xây dựng hệ thống đánh giá chính thống, khoa học; khuyến khích việc học và sử dụng tiếng Việt trong cộng đồng, đồng thời mở ra thêm cơ hội học tập, làm việc và giao lưu với Việt Nam.

“Thời gian tới, các hoạt động này sẽ tiếp tục được mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng và tăng cường phối hợp với các cơ quan trong nước để phát triển bền vững, góp phần thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 80-NQ/TW. Qua đó, cộng đồng người Việt tại Nhật Bản không chỉ gìn giữ, bồi đắp tiếng Việt - một giá trị cốt lõi của bản sắc dân tộc, mà còn lan tỏa văn hóa Việt trong môi trường quốc tế, củng cố sự gắn kết của thế hệ trẻ kiều bào với cội nguồn, đóng góp thiết thực vào việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc và tăng cường sức mạnh mềm của đất nước”, chị Lê Thị Thương nói.

Củng cố mối liên kết bền chặt giữa kiều bào với quê hương

Chia sẻ với phóng viên TTXVN, chị Nguyễn Thị Liên, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Tiếng Việt tại Malaysia, Phó Chủ tịch Hội Phụ nữ Việt Nam tại Malaysia, bày tỏ tâm đắc với chủ trương giữ gìn, phát huy tiếng Việt và bản sắc văn hóa dân tộc trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài được nêu trong Nghị quyết số 80-NQ/TW. Đây không chỉ là vấn đề có ý nghĩa sâu sắc đối với mỗi cá nhân, gia đình và cộng đồng người Việt xa Tổ quốc, mà còn thể hiện định hướng quan trọng nhằm củng cố mối liên kết bền chặt giữa kiều bào với quê hương. Nghị quyết cũng đặt ra yêu cầu và trách nhiệm của mỗi người Việt Nam ở nước ngoài trong việc gìn giữ tiếng mẹ đẻ, lan tỏa các giá trị văn hóa dân tộc, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước và con người Việt Nam ra thế giới.

Chị  Nguyễn Thị Liên cho rằng, ngôn ngữ và văn hóa là “dấu hiệu nhận diện” của một dân tộc. Việc kiều bào tiếp tục sử dụng tiếng Việt, duy trì phong tục, tập quán, lễ Tết… giúp mỗi người gìn giữ gốc rễ, ý thức mình là người Việt Nam. “Điều này đặc biệt quan trọng với thế hệ thứ hai, thứ ba sinh ra ở nước ngoài, giúp các em có nền tảng tinh thần vững chắc, tránh rơi vào khủng hoảng bản sắc và luôn xác định được mình thuộc về một lịch sử, truyền thống riêng”, chị Nguyễn Thị Liên nói. Tiếng Việt còn là cầu nối quan trọng gắn kết các thế hệ trong gia đình và cộng đồng, kết nối ông bà, cha mẹ với con cháu, giúp truyền tải trọn vẹn những giá trị truyền thống, ký ức gia đình và hạn chế khoảng cách thế hệ do khác biệt ngôn ngữ, văn hóa.

Không chỉ “giữ cho mình”, việc tổ chức các hoạt động cộng đồng như dạy tiếng Việt, tổ chức Tết, lễ hội, giới thiệu ẩm thực, âm nhạc, trang phục và phong tục Việt còn góp phần bảo tồn và lan tỏa văn hóa Việt ra thế giới, tạo dựng hình ảnh tích cực về người Việt Nam; đồng thời tăng sự hiểu biết và tôn trọng của xã hội sở tại đối với văn hóa Việt. Việc duy trì tiếng Việt cũng giúp kiều bào theo dõi tin tức trong nước, hiểu chủ trương, chính sách và đời sống xã hội Việt Nam, từ đó củng cố mối liên hệ với quê hương, nâng cao ý thức trách nhiệm và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hợp tác, đầu tư, học tập cũng như đóng góp trí tuệ cho đất nước.

Đối với thế hệ trẻ, tiếng Việt và văn hóa Việt còn mang ý nghĩa giáo dục cội nguồn, giúp các em có thêm một “không gian tinh thần” để tự hào, hình thành nhân cách, tôn trọng sự đa dạng văn hóa và tránh cảm giác lạc lõng giữa hai nền văn hóa. Chị khẳng định, giữ gìn tiếng Việt và bản sắc dân tộc chính là cách để người Việt xa Tổ quốc luôn “ở trong văn hóa Việt”, dù đang sinh sống trong một không gian văn hóa khác.

Đề cập tới Nghị quyết số 80-NQ/TW, chị Nguyễn Thị Liên đánh giá, Nghị quyết tiếp tục khẳng định sự quan tâm đặc biệt của Đảng đối với nhiệm vụ phát triển văn hóa, trong đó nhấn mạnh yêu cầu mở rộng giảng dạy tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài và phát huy vai trò kiều bào trong gìn giữ, truyền dạy tiếng Việt, lan tỏa bản sắc dân tộc.

Chị Nguyễn Thị Liên nêu ý kiến, việc duy trì và phát triển các câu lạc bộ, lớp học tiếng Việt tại Malaysia có vai trò rất thiết thực trong việc đưa Nghị quyết 80-NQ/TW vào cuộc sống, bởi đây là môi trường trực tiếp để truyền dạy tiếng Việt, nuôi dưỡng tình yêu tiếng mẹ đẻ và gìn giữ bản sắc văn hóa cho thế hệ trẻ. Thông qua các hoạt động học tập, sinh hoạt văn hóa và kết nối cộng đồng, các câu lạc bộ không chỉ góp phần mở rộng giảng dạy tiếng Việt mà còn phát huy vai trò chủ động của kiều bào trong bảo tồn và lan tỏa văn hóa Việt Nam.

Từ thực tiễn hoạt động tại Malaysia, chị cho rằng phát huy vai trò kiều bào có ý nghĩa then chốt để đưa các quan điểm, chủ trương của Nghị quyết vào thực tiễn đời sống cộng đồng người Việt ở nước ngoài. Kiều bào không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn là lực lượng trực tiếp tham gia thông qua các câu lạc bộ, lớp học, hoạt động văn hóa cộng đồng; khi được khuyến khích và tạo điều kiện, kiều bào sẽ trở thành cầu nối văn hóa giữa Việt Nam và nước sở tại, góp phần hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết một cách bền vững.

Đánh giá nhu cầu học tiếng Việt của thế hệ trẻ kiều bào hiện nay có nhiều điểm mới so với trước đây, chị Liên nhấn mạnh, các em không chỉ học để giao tiếp với gia đình mà còn coi tiếng Việt như một lợi thế về bản sắc và kỹ năng phục vụ học tập, nghề nghiệp và giao lưu quốc tế. Nhiều em quan tâm đến tiếng Việt gắn với văn hóa, lịch sử, âm nhạc, ẩm thực và các hoạt động trải nghiệm, thay vì chỉ học đọc - viết thuần túy.

“Điều này cho thấy việc học tiếng Việt trong cộng đồng kiều bào đang chuyển từ mục tiêu “giữ gốc” sang vừa giữ gốc, vừa đáp ứng nhu cầu hội nhập và phát triển bản thân trong bối cảnh mới”, chị Nguyễn Thị Liên nêu rõ.