Hà Nội vận hành camera AI - bước đột phá quản trị đô thị thông minh

Việc Hà Nội đưa vào vận hành Trung tâm điều khiển giao thông thông minh cùng hệ thống camera ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quản lý giao thông và trật tự đô thị. 

Không chỉ giúp giảm ùn tắc, hạn chế vi phạm, mô hình này còn cho thấy cách tiếp cận mới trong quản trị đô thị: ứng dụng công nghệ số, quản lý bằng dữ liệu, hướng tới xây dựng môi trường giao thông an toàn, minh bạch, văn minh, lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

Quản trị giao thông bằng công nghệ: từ yêu cầu thực tiễn đến lựa chọn tất yếu

Nhiều năm qua, giao thông Hà Nội luôn là bài toán khó. Mật độ phương tiện gia tăng nhanh trong khi không gian đô thị hữu hạn; ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận người tham gia giao thông chưa theo kịp tốc độ phát triển.

Trong bối cảnh đó, việc chỉ trông chờ vào mở rộng hạ tầng hay tăng cường lực lượng tuần tra không còn là giải pháp căn cơ. Ứng dụng khoa học, công nghệ, nhất là trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn, trở thành lựa chọn tất yếu, phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Từ tháng 12/2025, Hà Nội chính thức đưa vào vận hành Trung tâm điều khiển giao thông thông minh cùng hệ thống 1.837 camera AI tại 195 nút giao thông trọng điểm. Đây không chỉ là một bước nâng cấp về thiết bị, mà là sự chuyển dịch phương thức quản lý giao thông đô thị từ kinh nghiệm sang khoa học, từ phản ứng sang chủ động, từ thủ công sang số hóa.

Hệ thống camera AI được triển khai tại nhiều tuyến, nút giao thông quan trọng, như: Tràng Thi, Hai Bà Trưng, Lý Thường Kiệt, Bà Triệu, Kim Mã-Đào Tấn, Nguyễn Trãi-Trần Phú (Hà Đông), Phạm Hùng-Cầu Giấy, Vành đai 3-Võ Văn Kiệt… Không dừng lại ở chức năng ghi hình, các camera này được tích hợp nhiều tính năng thông minh: thu thập dữ liệu giao thông theo thời gian thực; đo đếm lưu lượng phương tiện; hỗ trợ điều khiển đèn tín hiệu; thiết lập "làn sóng xanh" cho xe ưu tiên; tự động phát hiện, ghi nhận 28 hành vi vi phạm giao thông phổ biến.

Theo Trung tá Đào Việt Long, Phó trưởng Phòng Cảnh sát giao thông (Công an thành phố Hà Nội), điểm cốt lõi của hệ thống không nằm ở số lượng camera mà ở "bộ não" phía sau. Trí tuệ nhân tạo cho phép hệ thống cảm biến dòng xe, phân tích tình huống và tự động điều chỉnh chu kỳ đèn tín hiệu theo thời gian thực, giúp giao thông không còn vận hành theo "kịch bản cứng" mà linh hoạt theo từng phút, từng giây.

Cách tiếp cận này phản ánh rõ tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW: lấy khoa học, công nghệ làm nền tảng đổi mới phương thức quản lý nhà nước, nâng cao hiệu lực, hiệu quả điều hành xã hội.

Hiệu quả đo đếm được

Sau một tháng vận hành (từ 13/12/2025 đến 12/1/2026), hệ thống camera AI đã ghi nhận 6.351 trường hợp đủ căn cứ để thông báo xử lý vi phạm "phạt nguội". Trong đó, lỗi không chấp hành tín hiệu đèn giao thông chiếm tỷ lệ cao nhất với 4.215 trường hợp (66,36%), tiếp đến là lỗi không đội mũ bảo hiểm với 2.053 trường hợp (32,32%). Hình ảnh, clip vi phạm được ghi nhận đầy đủ, rõ nét, bảo đảm căn cứ pháp lý cho việc xử lý.

Việc ứng dụng điều khiển đèn tín hiệu giao thông thông minh tại các nút có camera AI đã giúp thời gian hành trình giảm từ 20-36,8%; thông lượng xe qua nút tăng từ 8-18,88%, góp phần giảm ùn tắc tại nhiều khu vực trọng điểm. Những hành vi như vượt đèn đỏ, đi xe lên vỉa hè giảm rõ rệt, cho thấy tác động tích cực đến hành vi của người tham gia giao thông.

Một điểm đáng chú ý của hệ thống camera AI Hà Nội là cách tiếp cận đa mục tiêu. Bên cạnh bảo đảm trật tự an toàn giao thông, camera AI còn hỗ trợ tìm người đi lạc, truy vết phương tiện liên quan đến tai nạn, phục vụ công tác điều tra, rút ngắn thời gian xác minh trong các vụ việc phức tạp.

Trên cơ sở hiệu quả bước đầu trong lĩnh vực giao thông, mô hình này tiếp tục được mở rộng sang quản lý trật tự đô thị và vệ sinh môi trường. Camera AI ghi nhận các hành vi lấn chiếm lòng đường, vỉa hè; làm mái che, treo biển quảng cáo, dừng, đỗ xe trái quy định; vứt rác, đổ nước thải sai nơi quy định…

Theo lãnh đạo Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, việc đưa camera AI vào giám sát, xử lý được xem là giải pháp căn cơ, tạo sức răn đe thường trực, góp phần lập lại kỷ cương đô thị.

Đáng chú ý, hệ thống không chỉ "bắt lỗi" mà còn ghi nhận những tuyến phố chấp hành tốt, khu dân cư giữ gìn vệ sinh môi trường, mô hình tự quản hiệu quả để biểu dương, lan tỏa những giá trị tích cực trong cộng đồng.

Công dân có thể tra cứu và thực hiện nộp phạt nguội toàn trình qua ứng dụng iHanoi

Cùng với việc vận hành Trung tâm điều khiển giao thông thông minh, hệ thống camera AI được kết nối, liên thông với cơ sở dữ liệu phương tiện cơ giới đường bộ và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Nhờ đó, lực lượng Cảnh sát giao thông có thể nhanh chóng xác minh, xác định chủ phương tiện và thực hiện xử lý vi phạm hành chính hoàn toàn trên môi trường điện tử.

Người dân có thể lựa chọn làm việc trực tiếp tại các Đội Cảnh sát giao thông hoặc xử lý vi phạm trực tuyến toàn trình thông qua ứng dụng iHanoi với 6 bước:

1. Hệ thống gửi thông báo vi phạm kèm hình ảnh, thông tin liên quan đến người vi phạm;

2. Người dân đăng nhập ứng dụng iHanoi, tra cứu thông tin tại mục "Giao thông-Thông báo phạt nguội";

3. Xác nhận hành vi vi phạm, ký số biên bản vi phạm hành chính;

4. Nhận quyết định xử phạt vi phạm hành chính;

5. Thực hiện nộp phạt trực tuyến thông qua mã QR trên ứng dụng;

6. Nhận biên lai điện tử và hoàn tất thủ tục, bao gồm việc trả lại phương tiện (nếu có) và gỡ thông báo đình chỉ đăng kiểm đối với ô tô.

Nhìn tổng thể, dự án camera AI giao thông của Hà Nội là minh chứng sinh động cho việc đưa Nghị quyết số 57-NQ/TW vào cuộc sống. Ở đó, quản lý nhà nước không chỉ dựa vào mệnh lệnh hành chính, mà được hỗ trợ bởi hệ thống số hóa, minh bạch, có khả năng dự báo và phòng ngừa.

Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công an thành phố Hà Nội khẳng định, việc đưa vào vận hành Trung tâm điều khiển giao thông thông minh cùng hệ thống camera AI thể hiện quyết tâm đổi mới, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số; là bước đi tiên phong góp phần xây dựng Thủ đô thông minh, hiện đại. Trong thời gian tới, việc tiếp tục vận hành hiệu quả hệ thống camera AI, gắn với tuyên truyền pháp luật và sự đồng hành của báo chí, sẽ góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, xây dựng nếp sống văn minh đô thị.

Từ một mô hình quản lý giao thông, camera AI đang mở ra cách tiếp cận mới trong quản trị đô thị - đúng với tinh thần đột phá mà Nghị quyết số 57-NQ/TW đã đặt ra cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.