Chuyên gia cảnh báo nguy cơ Đại suy thoái vào cuối thập niên này

Nhà quản lý quỹ kỳ cựu người Israel Yaakov Weinstein cảnh báo kinh tế thế giới có thể bước vào một cuộc suy thoái sâu với quy mô tương đương "Đại suy thoái" trong thập niên 1930 vào giai đoạn cuối thập niên này, khi chu kỳ tăng trưởng dài hạn của thị trường tài chính toàn cầu dần đi tới điểm bão hòa.

Phát biểu với báo chí, ông Weinstein – nguyên Giám đốc đầu tư của Migdal Capital Markets, nhà sáng lập Afikim Investment House và hiện đang quản lý quỹ phòng hộ IBI Total Return tại London – cho rằng trong ngắn hạn, triển vọng thị trường vẫn tích cực. Theo ông Weinstein, năm 2026 có thể là một năm "tốt", song mức tăng trưởng sẽ ở mức khiêm tốn hơn, khoảng 10%, so với mức lợi nhuận 20% của những năm gần đây.

Ông Weinstein nhận định các chính sách kinh tế vĩ mô của Mỹ trong thời gian tới, từ Chính phủ đến Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed), sẽ tập trung hỗ trợ đảng Cộng hòa trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11/2026. Ông Weinstein dự đoán Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể thay Chủ tịch Fed, làm mờ ranh giới giữa Bộ Tài chính và ngân hàng trung ương, qua đó dẫn tới việc cắt giảm lãi suất nhiều hơn mức cần thiết nhằm phục vụ cử tri trung lưu, vốn quan tâm chủ yếu tới giá thực phẩm, giá xăng và lãi suất vay mua nhà.

Tuy nhiên, về trung và dài hạn, ông Weinstein tỏ ra bi quan. Theo ông, thế giới đang ở giai đoạn cuối của một chu kỳ tăng trưởng kéo dài và khác với khủng hoảng tài chính năm 2008 – vốn xuất phát từ hệ thống tài chính – cuộc suy thoái trong tương lai sẽ là kết quả của nhiều quá trình tiêu cực hội tụ cùng lúc, làm cạn kiệt các động lực thúc đẩy thị trường.

Ông Weinstein cho rằng kể từ sau Chiến tranh Thế giới thứ hai, tiêu dùng và tích lũy tài sản đã giúp các nền kinh tế vượt qua nhiều cú sốc nhưng động lực này đang suy yếu. Thị trường bất động sản không còn tạo cảm giác gia tăng tài sản như trước, do giá nhà đã chững lại tại nhiều nước, trong đó có Israel và Mỹ.

Bên cạnh đó, các yếu tố như lạm phát kéo dài, dân số già hóa và chi phí y tế tăng cao đang gây sức ép ngày càng lớn. Thế hệ "baby boomer" bước vào tuổi nghỉ hưu khiến tiêu dùng suy giảm, trong khi tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp về lâu dài sẽ chậm lại. Ông Weinstein lưu ý hệ số định giá cổ phiếu tại Mỹ hiện ở mức cao, với chỉ số S&P 500 giao dịch quanh mức 23–24 lần lợi nhuận dự phóng.

Đánh giá về trí tuệ nhân tạo (AI), ông Weinstein cho rằng công nghệ này có thể thúc đẩy năng suất và lợi nhuận trong ngắn hạn, song không thể duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong thời gian dài. Ông dự báo thị trường sẽ dần nhận ra rằng nhiều khoản đầu tư quy mô lớn vào AI khó đạt được hiệu quả tương xứng.

Liên quan tới đồng nội tệ shekel của Israel, ông Weinstein đánh giá cao sức mạnh của đồng tiền này, cho rằng thị trường vốn Israel có tính khép kín cao, với các tổ chức trong nước thường xuyên mua vào khi thị trường giảm. Lợi nhuận tốt của các ngân hàng, công ty bảo hiểm, ngành công nghiệp quốc phòng, cùng nguồn thu từ xuất khẩu công nghệ cao và khí đốt, tiếp tục hỗ trợ đồng shekel.

Trong khi đó, ông Weinstein bày tỏ lo ngại về mức định giá của các công ty bất động sản và xây dựng tại Israel, cho rằng giá vẫn bị thổi phồng, đặc biệt ở phân khúc nhà ở và văn phòng tại khu vực trung tâm. Theo ông, nhu cầu đối với căn hộ lớn đã suy yếu rõ rệt và trong những năm tới khó có khả năng giá bất động sản tại Israel tăng mạnh.

Về chiến lược đầu tư, ông Weinstein nhấn mạnh ưu tiên hàng đầu là kiểm soát biến động và duy trì lợi nhuận ổn định, với mục tiêu đạt mức sinh lời 1–1,5% mỗi tháng, thay vì chạy theo các chu kỳ tăng nóng của thị trường.