Tính hành động của các văn kiện trình Đại hội XIV - đột phá quan trọng trong tư duy lãnh đạo của Đảng

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng diễn ra trong bối cảnh đất nước đứng trước yêu cầu bứt phá mạnh mẽ để thực hiện các mục tiêu chiến lược đến năm 2030, tầm nhìn 2045. 

Trong hệ thống các nội dung mới và điểm nhấn của Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, một yêu cầu được đặt ra rõ ràng và xuyên suốt chính là: nâng cao tính hành động, lấy hiệu quả tổ chức thực hiện làm thước đo cao nhất của năng lực lãnh đạo, cầm quyền. Đây không chỉ là sự điều chỉnh về phương pháp, mà là một bước phát triển quan trọng trong tư duy lãnh đạo của Đảng.

Trình bày Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm cho biết: "Điểm yếu lớn nhất của chúng ta là nhiều chủ trương đúng nhưng tổ chức thực hiện chưa đạt yêu cầu. Vì vậy, Văn kiện lần này nhấn mạnh yêu cầu hành động; đề cao trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, từng cán bộ; kiên quyết khắc phục tình trạng "nói nhiều làm ít", "nói hay, làm dở", thậm chí "nói không đi đôi với làm"; thiếu kiểm tra, giám sát; đề ra mục tiêu cao nhưng triển khai chậm, hiệu quả thấp. Theo đó, Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng đã đặt ra một yêu cầu mang tính đổi mới căn bản: lấy kết quả thực thi làm thước đo cao nhất để đánh giá chất lượng lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành.

Tinh thần ấy được thể hiện rõ trong cách xây dựng Dự thảo Báo cáo chính trị và đặc biệt là Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV. Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: "Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV là "đột phá" so với các đại hội trước đây, chỉ rõ "chủ thể, lộ trình, nguồn lực, đích đến" để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV". Lần đầu tiên, yêu cầu hành động được thiết kế một cách hệ thống, với những tiêu chí rất cụ thể: rõ chủ thể, rõ việc, rõ lộ trình, rõ nguồn lực và rõ đích đến. Mỗi quyết sách lớn không chỉ dừng lại ở mục tiêu, mà được đặt trong một "chuỗi thực thi" có phân công trách nhiệm, có thời hạn, có cơ chế kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả.

Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng không né tránh những "điểm nghẽn của điểm nghẽn" trong tổ chức thực hiện. Các biểu hiện như "nói nhiều làm ít", "trên nóng, dưới lạnh", "đùn đẩy trách nhiệm", "quyết sách đúng nhưng triển khai chậm" được chỉ rõ như những lực cản trực tiếp của phát triển. Từ đó, Văn kiện trình Đại hội XIVnhấn mạnh yêu cầu gắn trách nhiệm cá nhân với kết quả công việc, coi đây là điều kiện tiên quyết để chuyển từ quản lý theo quy trình sang quản lý theo kết quả, từ đánh giá định tính sang đánh giá bằng sản phẩm cụ thể, đo đếm được.

Tính hành động của Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng còn thể hiện rõ ở việc đặt trọng tâm vào khâu tổ chức thực hiện, coi đây là "điểm quyết định của quyết định". Theo Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng do Tổng Bí thư Tô Lâm trình bày: "Văn kiện đặc biệt nhấn mạnh khâu tổ chức thực hiện. Nhiều chủ trương, quyết sách đúng sẽ vẫn "nằm trên giấy" nếu thực thi chậm, thực thi kém hiệu quả hoặc bị "lệch chuẩn" trong quá trình triển khai. Vì vậy, Văn kiện đặt trọng tâm vào việc thiết kế chương trình hành động, cơ chế kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả; coi dữ liệu, chỉ số và phản hồi của Nhân dân là một căn cứ quan trọng để điều chỉnh chính sách và xử lý trách nhiệm".

Điểm đáng chú ý là, Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh yêu cầu đo lường hiệu quả hành động bằng dữ liệu, chỉ số và sự hài lòng của Nhân dân, coi đó là căn cứ quan trọng để điều chỉnh chính sách và xử lý trách nhiệm. Đây là bước tiến quan trọng trong tư duy lãnh đạo và quản trị phát triển, thể hiện rõ tinh thần "nói đi đôi với làm", "làm đến đâu, hiệu quả đến đó". Tính hành động vì thế không còn là khẩu hiệu, mà trở thành tiêu chí kiểm chứng uy tín và năng lực cầm quyền của Đảng.

Đặc biệt, xuyên suốt toàn bộ tinh thần hành động của các văn kiện trình Đại hội XIV là quan điểm "Dân là gốc". Văn kiện khẳng định rõ: Nhân dân là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu và là động lực của phát triển; mọi chủ trương, chính sách chỉ có ý nghĩa khi mang lại lợi ích thiết thực cho Nhân dân và được Nhân dân đồng tình, ủng hộ. Chính vì vậy, tính hành động không được đo bằng số lượng nghị quyết hay chương trình, mà bằng mức độ cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân, bằng sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp đối với hoạt động của bộ máy.

Từ tinh thần đó, Văn kiện đặt ra yêu cầu rất cụ thể đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên: mỗi quyết định, mỗi hành động đều phải tự trả lời câu hỏi "Việc này có lợi gì cho dân?", "Có làm cho cuộc sống của Nhân dân tốt đẹp hơn không?". Đây là sự chuyển hóa tinh thần hành động từ tầm vĩ mô xuống trách nhiệm cá nhân, gắn quyền hạn với nghĩa vụ, gắn vị trí công tác với kết quả phục vụ Nhân dân.

Để biến quyết tâm thành kết quả, Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng do Tổng Bí thư Tô Lâm trình bày đã nêu rõ 5 nhóm việc cần tập trung cao độ. Đó là:

Thứ nhất, cụ thể hoá Văn kiện thành chương trình, kế hoạch với mục tiêu rõ ràng, chỉ tiêu đo lường được, thời hạn và phân công trách nhiệm cụ thể; mọi việc phải có người chịu trách nhiệm đến cùng; không để tình trạng "cha chung không ai khóc", "chuyền trách nhiệm cho nhau".

Thứ hai, thiết lập cơ chế kiểm tra, giám sát, đánh giá định kỳ và đột xuất; kiên quyết xử lý trì trệ, né tránh, đùn đẩy; khen thưởng kịp thời người làm tốt; đồng thời bảo vệ hiệu quả người dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Thứ ba, huy động và sử dụng nguồn lực hiệu quả; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; đầu tư có trọng tâm, trọng điểm; không dàn trải; không chạy theo phong trào; không để thất thoát, lãng phí làm hao mòn niềm tin, nguồn lực xã hội và làm chậm bước tiến của đất nước.

Thứ tư, thực hiện văn hoá công vụ liêm chính, chuyên nghiệp, khoa học; lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm tiêu chí quan trọng; lấy dữ liệu và kết quả làm căn cứ đánh giá; kiên quyết ngăn chặn tiêu cực; tăng minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Thứ năm, làm tốt công tác thông tin, truyền thông bảo đảm đồng thuận xã hội. Cải cách sâu rộng sẽ đụng chạm lợi ích, vì vậy phải công khai, minh bạch, lắng nghe, giải thích thấu đáo, kiên trì thuyết phục; kiên quyết đấu tranh với mọi biểu hiện lợi dụng, xuyên tạc; đồng thời tôn trọng phản biện, xây dựng và kịp thời điều chỉnh những bất hợp lý trong thực hiện.

Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, tổ chức thực hiện phải gắn với kỷ luật. Kỷ luật của Đảng phải đi trước. Kỷ cương phép nước phải nghiêm. Mọi quyền lực phải được kiểm soát. Mọi trách nhiệm phải được minh định. Mọi sai phạm phải bị xử lý và mọi nỗ lực chân chính vì dân, vì nước phải được ghi nhận, bảo vệ.

Có thể khẳng định, tính hành động của Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng là bước phát triển mới trong tư duy lãnh đạo của Đảng, thể hiện rõ quyết tâm chuyển mạnh từ "định hướng" sang "thực thi". Thành công của Đại hội XIV vì thế không chỉ được đo bằng những quyết sách đúng đắn được thông qua, mà bằng những chuyển biến cụ thể, có thể cảm nhận được trong đời sống Nhân dân sau Đại hội. Khi dân thấy, dân tin và dân đồng hành, đó chính là minh chứng sinh động nhất cho giá trị và sức sống của tinh thần hành động mà Văn kiện Đại hội XIV đã xác lập.