Đại hội XIV của Đảng: Phát triển đối ngoại tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế đất nước

Sáng 21/1, thay mặt Đảng bộ Bộ Ngoại giao, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường tham luận về vấn đề "Chủ động, tích cực thực hiện nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên là đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế, phục vụ các mục tiêu chiến lược của đất nước".

Bày tỏ sự nhất trí cao với các văn kiện Trung ương trình Đại hội, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường nêu rõ, nhìn lại chặng đường cách mạng Việt Nam có thể khẳng định rằng, dưới sự lãnh đạo của Đảng, công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế luôn giữ vai trò quan trọng và có những đóng góp to lớn.

Trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và thống nhất đất nước, đối ngoại đã phối hợp chặt chẽ với đấu tranh chính trị và quân sự, hình thành thế trận vừa đánh vừa đàm, góp phần tạo nên những thắng lợi lịch sử như Hiệp định Genève năm 1954, Hiệp định Pari năm 1973, mở ra những bước ngoặt quyết định cho sự nghiệp thống nhất đất nước.

Bước vào thời kỳ đổi mới, đối ngoại được tiên phong phá thế cô lập, thúc đẩy hội nhập quốc tế sâu rộng, tranh thủ hiệu quả nguồn lực bên ngoài cho phát triển, nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

Đặc biệt trong nhiệm kỳ Đại hội XIII, mặc dù tình hình thế giới biến động phức tạp, khó lường, đối ngoại hội nhập quốc tế vẫn đạt được nhiều kết quả quan trọng. Môi trường hòa bình, ổn định, độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ được giữ vững. Cục diện đối ngoại ngày càng rộng mở, cân bằng và hài hòa. Đối ngoại phục vụ phát triển được đẩy mạnh. Vai trò, vị thế và uy tín quốc tế của Việt Nam tiếp tục được nâng cao.

Đây là thành quả chung của toàn hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng, trong đó có sự đóng góp tích cực, hiệu quả của các ban, bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp.

Đảng ta luôn xác định, đối ngoại là bộ phận hữu cơ có vai trò quan trọng trong tổng thể đường lối cách mạng, vừa góp phần bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, vừa là động lực thúc đẩy phát triển, nâng cao vị thế của đất nước.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ thiên tài và cũng là Bộ trưởng Ngoại giao đầu tiên của nước ta, đã sớm chỉ ra mối quan hệ hữu cơ giữa Việt Nam và thế giới. Người nói, nước ta là một bộ phận của thế giới, mọi việc trong thế giới đều có quan hệ với nước ta, việc gì trong nước ta cũng quan hệ với thế giới.

Tư tưởng đó đặt nền móng cho đường lối đối ngoại rộng mở và hội nhập quốc tế của Đảng ta. Ngay từ năm 1946, trong thư gửi Tổng thư ký Liên hợp quốc, Người đã khẳng định mong muốn thực thi chính sách mở cửa và hợp tác trong mọi lĩnh vực. Đây là một tuyên ngôn sớm, nhất quán về tư duy hội nhập quốc tế, thể hiện khát vọng hòa bình, hợp tác và phát triển.

Qua các kỳ Đại hội, Đảng ta đã không ngừng đổi mới tư duy và hoàn thiện đường lối đối ngoại. Trong thời kỳ đổi mới, chúng ta từng bước chuyển từ muốn là bạn, sang sẵn sàng là bạn, rồi đến là bạn, là đối tác tin cậy và là thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế; từ hội nhập kinh tế quốc tế đến chủ động và tích cực hội nhập quốc tế toàn diện; từ tham gia đến tích cực đóng góp, rồi đến nâng cao vai trò nòng cốt dẫn dắt trong các cơ chế đa phương.

Trên cơ sở đó, Văn kiện Đại hội XIV nhấn mạnh yêu cầu tự chủ chiến lược, tự cường, coi đây là nền tảng để hội nhập sâu rộng nhưng không lệ thuộc; xác định rõ phát triển đối ngoại trong kỷ nguyên mới tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế của đất nước.

Đặc biệt, văn kiện khẳng định, cùng với quốc phòng, an ninh, đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế là trọng yếu, thường xuyên, coi đây là một trụ cột chiến lược trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Việc xác định đối ngoại, hội nhập quốc tế là trọng yếu, thường xuyên xuất phát từ yêu cầu khách quan trước những biến động sâu sắc, phức tạp và khó lường của môi trường quốc tế. Đây cũng là bước phát triển quan trọng về tư duy. Theo đó, đối ngoại, hội nhập quốc tế trở thành một phương thức quan trọng, một công việc thường xuyên, liên tục trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; là sự nghiệp chung của cả hệ thống chính trị, đòi hỏi sự tham gia chủ động, sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ của các cấp, các ngành, địa phương.

Trên tinh thần đó, Đảng bộ Bộ Ngoại giao xác định một số nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.

Một là, quán triệt sâu sắc và triển khai hiệu quả đường lối đối ngoại của Đại hội XIV, thực hiện Chiến lược đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới, trong kỷ nguyên phát triển thịnh vượng và hùng cường của dân tộc.

Hai là, nắm chắc tình hình, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, lực lượng, nhất là Quân đội nhân dân và Công an nhân dân; chủ động tham mưu, không để bị động, bất ngờ, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, kiên quyết, kiên trì bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, giữ vững ổn định chính trị, an ninh quốc gia.

Ba là, triển khai đồng bộ, hiệu quả các trụ cột đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân; phối hợp chặt chẽ với đối ngoại Quốc hội, đối ngoại quốc phòng, đối ngoại công an và đối ngoại địa phương.

Bốn là, đặt đối ngoại phục vụ phát triển vị trí trung tâm; đẩy mạnh ngoại giao kinh tế, văn hóa, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, lấy hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp làm thước đo.

Năm là, xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp; đẩy mạnh chuyển đổi số, chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ đối ngoại, hội tụ cả đức, sức và tài, nêu cao tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.

Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, dưới sự lãnh đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, sự quản lý của Nhà nước, sự phối hợp và tích cực tham gia của các cấp, các ngành, toàn thể cán bộ, đảng viên ngành Ngoại giao tin tưởng sâu sắc rằng, công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế tiếp tục đạt nhiều thành tựu to lớn hơn nữa, góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới.