Từ vụ Lệ Quyên "văng tục" đến văn hoá ứng xử của nghệ sĩ trên mạng xã hội

Vụ Lệ Quyên đáp trả khán giả bằng những ngôn từ bị cho là thô tục trên mạng xã hội (MXH) khiến Sở Văn hoá, Thể thao TP.HCM vào cuộc cho thấy cách ứng xử của nghệ sĩ nên có giới hạn đúng mực.

Những ngày vừa qua, cộng đồng mạng xôn xao vụ ca sĩ Lệ Quyên khẩu chiến với “anti-fan” trên MXH. Vào chiều 14/1, Sở Văn hoá, Thể thao TP.HCM cho biết đã tiếp nhận thông tin này và sẽ xem xét, phối hợp với các phòng ban để tìm hiểu nhằm giải quyết vụ việc. Khi chia sẻ với khán giả trong một bài viết, Lệ Quyên cho biết chị chưa làm việc với cơ quan quản lý nhưng “sẵn sàng tiếp nhận, tiếp thu tất cả ý kiến”.

Mặc dù trước đó, Bộ Văn hoá - Thể thao và Du lịch đã ban hành Bộ Quy tắc ứng xử cho những người hoạt động nghệ thuật trên mạng xã hội đề cập đến hành vi phù hợp chuẩn mực đạo đức xã hội, thuần phong mỹ tục, truyền thống văn hoá Việt Nam vào năm 2021, tuy nhiên, đến nay vẫn có nghệ sĩ vi phạm.

Vào tháng 4/2025, streamer ViruSs mang câu chuyện yêu đương của anh và các bạn gái cũ là rapper Pháo, TikToker Ngọc Kem lên YouTube đối chất, trở thành một nội dung giải trí kiếm tiền.

Vụ việc rao bán chuyện đời tư của ViruSs khiến cộng đồng mạng “dậy sóng”. Sự việc ầm ĩ khiến người phát ngôn của Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch cho biết phía Bộ đã giao cho Cục Phát thanh Truyền hình và Thông tin điện tử tìm hiểu, kiểm tra thông tin liên quan đến vụ việc.

Trở lại trường hợp Lệ Quyên, cụ thể một tài khoản bình luận hình ảnh mới của giọng ca Giấc mơ có thật bằng tiếng Anh: “Her flop era lowk serving” (tạm dịch: Dù đã qua thời đỉnh cao nhưng cô ấy vẫn rất cuốn hút). Tuy nhiên, ca sĩ lại cho rằng người này đang công kích nên đáp trả bằng những lời lẽ nặng nề, bị cộng đồng mạng nhận xét là có phần quá cay nghiệt hay tục tĩu.

Đây không phải lần đầu tiên Lệ Quyên tuyên chiến với "anti-fan". Trước đây nhiều lần chị không ngại lời qua tiếng lại khi ai đó nhận xét không tích cực về mình. Nhưng lần này như “giọt nước tràn ly” khi câu chuyện trở thành đề tài bàn tán trên MXH. Không phải đợi đến khi cơ quan chức năng “sờ gáy”, mà vấn đề được đặt ra là nghệ sĩ tuyên chiến với khán giả trên các nền tảng MXH sẽ để lại những hệ luỵ nào?

Vốn dĩ câu chuyện nghệ sĩ khẩu chiến với "anti-fan" không hề mới mẻ. Dù ca sĩ/diễn viên nổi tiếng đến mức độ nào, được yêu mến rộng rãi ra sao thì luôn có một bộ phận nhỏ đi ngược lại. Nghĩa là nghệ sĩ phải chấp nhận việc mình được yêu mến và cả việc bị ghét, mà đôi khi họ cũng không rõ vì sao hay mình đã làm gì để một nhóm nhỏ đó “không ưa”.

Vài thập niên vào nghề, lại chập chững đi lên đỉnh cao danh vọng nên có lẽ hơn ai hết Lệ Quyên hiểu rõ quy luật đó. Thế nhưng chị vẫn bị cuốn vào cuộc chiến trên không gian mạng, mà đáng ra ngay từ đầu đã không nên “tham chiến”?

Lý giải việc đôi co, nữ ca sĩ sinh năm 1980 cho rằng ngay cả khi chị không làm gì mà không hiểu sao vẫn “bị tấn công, bôi nhọ và chửi rủa”. Thậm chí, ca sĩ cho biết chị luôn "vô cớ bị xúc phạm bằng nhiều cách. Họ đơm đặt hằng hà tin vịt, ảnh hưởng danh dự của tôi và gia đình. Vì tôi là nghệ sĩ, chân yếu tay mềm không làm được gì? Mà đúng, tôi không làm được gì thật”. 

Nhưng Lệ Quyên khẳng định chị không mất kiểm soát hay văng tục: “Nhiều lúc, tôi thấy tê cứng xương sống, lạnh buốt đầu, choáng váng vì những lời nói cay nghiệt vô cớ. Tôi phải chịu đựng chỉ vì tôi là nghệ sĩ. Luật nào quy định điều đó?”.

Ca sĩ cho rằng việc đáp trả chỉ là hành động tự vệ: “Và nếu quá sức, thi thoảng có tự vệ vài câu khi cần thì cũng vẫn chỉ trong tầm kiểm soát và tôi biết, sau đó lại chỉ là chuỗi ngày im lặng bỏ qua, làm được gì đâu”.

Điều này cũng phần nào có thể thông cảm cho chị khi phải chịu đựng những bình luận tiêu cực suốt một thời gian dài. Tâm lý bị dồn nén, giới hạn của việc chịu đựng là điều không dễ dàng để “tiêu hoá”, và rốt cuộc dẫn đến việc ca sĩ ném trả lại những độc hại mình đã nhận được. Nhưng điều này cũng đồng nghĩa việc chị tự kéo mình xuống ngang hàng với những người thoá mạ mình.

Rõ ràng Lệ Quyên không học được cách phớt lờ hay “sống chung với lũ”. Và khi chị đáp trả, không còn ai bênh vực được chị nữa. Nhiều người cho rằng những lời lẽ không mấy hay ho văng ra từ ca sĩ phần nào phản ánh con người/tâm hồn chính họ. 

Hành động của chị có thể giúp bản thân thoả mãn, “đã cái nư” một lúc nào đó nhưng rồi chị lại phải đối mặt với hậu quả khôn lường hơn. Đó chính là sự phán xét của công chúng, sự quay lưng thầm lặng của những người từng yêu mến và cả sự hả hê của "anti-fan".

Lệ Quyên có lẽ đã đi hơn một dặm trong nước cờ sai lầm này. Chị không chỉ đối mặt/giải trình với cơ quan chức năng mà quan trọng hơn chị đang đánh mất dần hình ảnh, đang dần mất đi những ai từng yêu mến giọng hát của chị.

Mối quan hệ giữa nghệ sĩ và khán giả tưởng chừng đơn giản nhưng cũng phức tạp. Không có điều gì trói buộc nhưng lại quyết định đến sự thành bại của nghệ sĩ. Khán giả ở đây là rất rộng, trong đó bao hàm cả nhóm người không thích hoặc thậm chí là ghét nghệ sĩ A, B nào đó. Dĩ nhiên nghệ sĩ đó cũng không có trách nhiệm làm hài lòng nhóm người không thích mình. Nhưng bất kỳ hành động nào của họ cũng có tác động đến nhóm đối tượng chung.

Nên cách hành xử của nghệ sĩ trước công chúng vì thế luôn cần tính đảm bảo. Trong trường hợp của Lệ Quyên, đúng như nhiều người vẫn hay nói, chị đang có cuộc sống bao người mơ ước. Kiếm tiền giỏi, nổi tiếng, có nhà cao cửa rộng, có bạn trai trẻ đẹp. Ngần đó thứ đủ khiến bao người ghen tỵ thì những lời lẽ mà họ văng ra, có đáng để ca sĩ phải bận tâm đến mức phải trả đũa bằng chính cái cách mà chị nhận được?

Việc bị công kích là cảm giác không dễ chịu, nhưng phớt lờ lại thể hiện bản lĩnh và cả thái độ sống. Có lẽ lúc này Lệ Quyên đã có một bài học đắt giá, nhưng nếu phải trả bằng việc hình ảnh được xây dựng bao năm qua lại dễ bị cuốn đi như thể, hẳn chị đã ước mình đã làm khác đi nếu được rồi.

Chưa có một luận đúng sai nào cụ thể ở đây. Nhưng chắc chắn Lệ Quyên đang mất khá nhiều. Và trường hợp này sẽ là một bài học đắt giá khác mà nhiều nghệ sĩ phải ngẫm lại trong cách hành xử với khán giả trên mạng xã hội.