Thể thao Việt Nam 2026: Vươn trên sóng, ra biển lớn

Năm 2026 mở ra cho thể thao Việt Nam (TTVN) một hành trình khác biệt. Không chỉ đơn thuần là chu kỳ mới, mà là cột mốc xác định tầm vóc thật sự của một nền thể thao đang muốn chuyển mình, thoát khỏi giới hạn khu vực để tiến gần hơn với chuẩn mực châu lục.

Đây là năm bản lề, nơi những nỗ lực tích lũy của nhiều thế hệ VĐV, HLV và nhà quản lý cùng được thử thách trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt và yêu cầu hội nhập ở một cường độ ngày càng cao.

Từ bản lĩnh đến chiến lược: Trước ngưỡng thử thách

Theo kế hoạch của Cục TDTT Việt Nam, chúng ta sẽ tham dự 5 Đại hội thể thao đa môn quốc tế lớn trong năm 2026: Asiad 20 tại Nagoya (Nhật Bản), Olympic trẻ tại Senegal, Đại hội thể thao trong nhà và võ thuật châu Á, Đại hội thể thao bãi biển châu Á tại Trung Quốc, cùng với Đại hội thể thao toàn quốc lần thứ 10 tổ chức tại TP.HCM. 2026 là một cuộc "ra quân" toàn diện của TTVN, có thể phô bày toàn bộ nội lực và nền tảng của toàn nền thể thao.

Điểm tựa lớn nhất của TTVN trong năm nay không gì khác ngoài Asiad 20, diễn ra từ 19/9 đến 4/10 tại Nagoya, Nhật Bản. Nếu SEA Games là một bữa tiệc gia đình ấm cúng nhưng đôi khi thiếu đi sự tinh tế, thì Asiad chính là một nhà hát của sự thật. Ở đó, không còn chỗ cho những cuộc tranh huy chương kiểu "ao làng" như SEA Games; mọi kết quả đều đến từ nền tảng huấn luyện, từ khoa học thể thao và sự đầu tư bài bản.

Asiad 2026 là một bài kiểm tra quan trọng nhưng đây vẫn được xem là điểm khởi đầu cho một cuộc hành trình mới của TTVN với chiến lược "vươn tầm" 2030-2045. Từ dữ liệu các kỳ Asiad gần đây, cộng với thực lực hiện tại, các chuyên gia đều thống nhất rằng 3 đến 5 HCV là mục tiêu thực tế cho đoàn TTVN tại Asiad 2026.

Từ sau SEA Games 33, ngành thể thao đã bắt đầu rà soát lực lượng trọng điểm hướng tới Asiad 2026, xác định các đội tuyển có khả năng tranh huy chương và điều chỉnh kế hoạch tập huấn quốc tế. Câu chuyện của Asiad 2026 vì thế không chỉ là cuộc đua huy chương, mà là cuộc kiểm định xem nền thể thao của chúng ta đã thực sự trưởng thành đến đâu.

Quan trọng hơn cả, là TTVN cần gì, thiếu gì để xây dựng các kế hoạch đầu tư cho nỗ lực vươn tầm. Một VĐV có thể đứng trên đỉnh Đông Nam Á bằng tài năng thiên bẩm, nhưng để chạm tay vào huy chương Á vận hội, họ cần một hệ sinh thái hỗ trợ hoàn hảo.

Cũng chính vì lẽ đó, Đại hội thể thao toàn quốc lần thứ 10 diễn ra tại TP.HCM vào tháng 11 trở thành một "máy lọc" quan trọng. Đại hội cũng sẽ thay thế một số giải vô địch quốc gia trong năm 2026, được xem là cơ hội trẻ hóa lực lượng cho nhiều môn trọng điểm.

Đặc biệt, đây là kỳ Đại hội đầu tiên sau khi sáp nhập tỉnh – thành, nên thành tích của Đại hội cũng là cơ sở để giới quản lý thể thao xây dựng bản quy hoạch mới, tạo điều kiện phân bổ nguồn lực hợp lý cho từng địa phương.

Đại hội không chỉ là nơi tổng kiểm tra lực lượng cho SEA Games 34 (Malaysia, 2027), mà còn là dịp nhìn lại sức sống thể thao phong trào, thể thao địa phương và công tác đào tạo trẻ. Với hơn 36 đoàn và 47 môn thi đấu, sự kiện này được xem như đợt tổng kiểm tra toàn diện nhất trong 4 năm.

TP.HCM, với vị thế trung tâm kinh tế – thể thao hàng đầu, cũng có cơ hội thể hiện năng lực tổ chức, đồng thời thử nghiệm mô hình xã hội hóa mới trong tài chính thể thao, điều đã trở thành xu thế ở nhiều quốc gia.

Cũng trong năm nay, nhiều chính sách "đòn bẩy" quan trọng sẽ được triển khai. Chương trình phát triển các môn thể thao trọng điểm giai đoạn 2026–2046 đang chờ phê duyệt, hứa hẹn tạo khung chiến lược dài hạn cho các nhóm môn Olympic, Asiad và SEA Games.

Cùng với đó, chế độ đãi ngộ mới dự kiến sẽ được áp dụng trong năm 2026 dành cho HLV, VĐV đội tuyển quốc gia, với thu nhập dự kiến 20–25 triệu đồng/tháng, là bước tiến cần thiết, giúp VĐV yên tâm cống hiến. Song hành với chính sách là quá trình nâng cấp cơ sở huấn luyện tại các trung tâm Nhổn, Đà Nẵng, Cần Thơ, nhằm tiệm cận chuẩn mực quốc tế về dinh dưỡng, thiết bị và y học thể thao.

Trong hệ thống thi đấu quốc tế của TTVN, được chú ý nhiều nhất có lẽ là giải vô địch châu Á bóng chuyền nữ tại Thiên Tân vào tháng 8, nơi những cô gái chân dài của chúng ta có cơ hội vươn lên tốp đầu châu lục sau vị trí thứ 4 lịch sử ở giải 2023.

Bóng chuyền nữ không chỉ thắng bằng sức mạnh, họ thắng bằng sự mềm mại và một chiến lược đầu tư bài bản vào các giải đấu quốc tế. Đó chính là lời giải cho những môn thể thao tập thể khác: muốn vươn tầm, không có con đường nào khác ngoài việc dấn thân vào những môi trường khắc nghiệt nhất.

Bóng đá Việt Nam: Năm kiểm chứng bản lĩnh và chiều sâu

Nếu TTVN đang mở rộng tầm nhìn, thì bóng đá lại bước vào giai đoạn thử thách về chiều sâu. Sau năm 2025 thành công về mặt danh hiệu, năm 2026 đặt ra câu hỏi lớn hơn: Chúng ta có thể duy trì bản lĩnh ấy ở cấp độ khu vực và châu lục hay không?

Ngay tháng 1, VCK U23 châu Á 2026 sẽ là bài kiểm tra đầu tiên của thế hệ trẻ. Lứa cầu thủ sau SEA Games 33 được kỳ vọng kế thừa tinh thần "Vàng SEA Games", nhưng quan trọng hơn là lối chơi hiện đại và sức mạnh chiến thuật, điều mà bóng đá Việt Nam cần để tồn tại ở tầm châu lục. Một suất vào bán kết U23 châu Á không chỉ mang ý nghĩa thành tích, mà còn là lời khẳng định rằng bóng đá trẻ Việt Nam đã có hệ thống.

Mùa hè, tâm điểm hướng về ASEAN Cup 2026, giải đấu tròn 30 năm tuổi và lần đầu tiên được tổ chức vào mùa hè (24/7-26/8). Với tư cách đương kim vô địch, đội tuyển Việt Nam không chỉ mang trọng trách bảo vệ danh hiệu mà còn gánh sứ mệnh duy trì vị thế dẫn đầu khu vực.

Giải đấu lần này quy tụ 10 đội, thi đấu theo thể thức sân nhà – sân khách, hứa hẹn mang lại không khí cuồng nhiệt suốt gần 2 tháng.

Sau giai đoạn chuyển giao thế hệ, đội tuyển cần chứng minh họ đủ sức làm mới mình, cả về con người lẫn triết lý thi đấu. Đó cũng là lúc bản lĩnh HLV, khả năng thích ứng của cầu thủ và sức mạnh niềm tin từ người hâm mộ được thử thách một lần nữa.

Nhưng, nếu phải chọn một biểu tượng cho sự kiên cường của bóng đá Việt Nam trong năm 2026, hãy nhìn vào đội tuyển nữ tại Asian Cup nữ diễn ra trên đất Australia vào tháng 3 (1–21/3) vừa là vòng loại World Cup 2027, vừa là cửa ngõ Olympic Los Angeles 2028.

Đây là một cuộc viễn chinh đầy lãng mạn nhưng cũng vô cùng thực dụng. Sáu suất trực tiếp đi World Cup 2027 là một cánh cửa hẹp, nơi các cô gái của chúng ta phải chiến đấu giữa những khối cơ bắp và tư duy bóng đá hiện đại của Nhật Bản hay các đội tuyển Tây Á.

Bóng đá nữ Việt Nam đang trong quá trình tái thiết, một kết quả tốt tại Australia không chỉ là tấm vé đi tiếp; nó là lời khẳng định rằng vị thế của chúng ta tại World Cup 2023 không phải là một sự tình cờ của lịch sử.

Nhịp sôi động của bóng đá còn bao gồm các trận đấu của đội tuyển futsal Việt Nam tại VCK châu Á ở Jakarta vào cuối tháng này (27/1 – 7/2). Dưới sự dẫn dắt của HLV Diego Giustozzi, đội bóng đang chuyển mình mạnh mẽ. Nằm cùng bảng với Thái Lan, Kuwait và Lebanon, Việt Nam sẽ phải chiến đấu cho tấm vé bán kết, thành tích từng đạt được vào năm 2016.

Nhìn lại để đi xa hơn

Nếu phải gọi tên năm 2026 bằng một cụm từ, có lẽ đó là "năm ra biển lớn" của thể thao Việt Nam. Ra biển lớn không chỉ là đi xa hơn về địa lý, mà là mở rộng tư duy, học cách vận hành theo quy luật toàn cầu: nơi thành tích phải đi kèm với nền tảng, nơi danh hiệu phải được vun đắp bằng hệ thống và chiến lược.

Từ Nagoya đến TP.HCM, từ sân bóng đến sàn đấu Asiad, mỗi bước đi trong năm nay đều mang ý nghĩa chuyển giao. TTVN phải dần rời khỏi quỹ đạo của sự tự hài lòng để hướng tới tính chuyên nghiệp.

Nhìn một cách tổng thể, TTVN năm 2026 là một bức tranh đa sắc, nơi mỗi mảng màu đều mang một thông điệp riêng. Đó là sự quyết liệt trong cải cách chính sách, sự kiên cường của các VĐV tại Asiad, và niềm tin cháy bỏng của hàng triệu người hâm mộ dành cho trái bóng tròn.

Thử thách là rất lớn, nhưng từ nền tảng 2025, thì kỳ vọng cũng chưa bao giờ cao hơn thế. TTVN đang đứng trước ngưỡng cửa của một kỷ nguyên mới, đó là cuộc chiến của công nghệ, của những bảng dự toán tài chính và của cả một hệ thống đào tạo được lập trình đến từng nhịp thở.