Thay đổi tính "lười" của nghệ sĩ

(TT&VH Online) - Bốn ngày sau Triển lãm chân dung tự họa thuộc giải thưởng Dogma, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, nhiều người vẫn quan tâm và tới xem 46 tác phẩm đạt giải và những tác phẩm được chọn lọc tại cuộc thi. Mỗi bức tự họa với những chất liệu khác nhau là một thế giới nội tâm mà các nghệ sĩ muốn gửi gắm tới người xem.

1. Năm 2011, cuộc thi Chân dung tự họa đã diễn ra lần đầu và nhận được sự ủng hộ của đông đảo nghệ sĩ. Tiếp tục thành công ấy, năm nay BTC đã nhận được hơn 300 tác phẩm dự thi của các nghệ sĩ trên toàn quốc. Sau thời gian làm việc, Ban giám khảo gồm thạc sĩ Mỹ thuật Mã Thanh Cao, họa sĩ - nhà phê bình nghệ thuật Phạm Thị Như Quỳnh và họa sĩ  Richard San Marzano - Người phụ trách chính bộ sưu tập Dogma đã chọn ra 46 tác phẩm, với 1 giải nhất và 4 giải đặc biệt, để trao giải và trưng bày.

Chân dung tự họa là thể loại độc đáo và khá phát triển trên thế giới. Tại Việt Nam việc họa sĩ tự họa chính mình vẫn chưa được phổ biến. Thông qua cuộc thi nhiều họa sĩ đã khám phá ra chính bản thân cũng như khả năng của mình với loại hình nghệ thuật độc đáo này.

46 tác phẩm là 46 bức chân dung khác nhau về chính các nghệ sĩ. Có những gương mặt hiền lành, cũng có những mặt tinh quái ghê sợ, và cũng không ít những vẻ mặt âu sầu chất chưa thế giới nội tâm đầy mâu thuẫn của người nghệ sĩ. Mỗi người một vẻ, không ai giống ai.

2. Trong khán phòng triển lãm, mọi người tập trung và nán lại lâu hơn với bức tự họa của họa sĩ Ngô Văn Sắc - tác phẩm đoạt giải nhất với giá trị giải thưởng 120 triệu.

Tác giả tạo hình chân dung bằng cách đốt trên gỗ tự nhiên. Những lời bàn tán xung quanh cách tạo nên bức tranh, có người nói tác giả đã đốt toàn bộ bề mặt tấm gỗ sau đó cạo để tạo hình, người lại cho rằng tác giả tạo hình rồi mới đốt trên gỗ...

Nhìn bề mặt nhẵn, vết đốt tinh sảo khó để khẳng định được ý kiến của ai là đúng. Cách làm sáng tạo, ý tưởng hay đã làm nên thành công cho tác phẩm. Thoảng nhìn chỉ thấy những mặt người chưa vẹn toàn. Tập trung vào sẽ thấy một khuôn mặt đầy chiều sâu với nhiều vẻ mặt ẩn giấu phía sau đấy.

Bức chân dung của Đặng Xuân Hùng cũng để lại ấn tượng cho người xem. Khuôn mặt khắc khổ được kết nối từ những vệt màu đen xám không rõ ràng lại thể hiện một nội tâm bề bộn những nghĩ suy của người nghệ sĩ. 

Trong khi đó Phạm Quang Hiếu lại mang đến cho người thưởng lãm sự hóm hỉnh qua vẻ mặt khoan khoái lên tận mây xanh của người đàn ông khi anh ta đang ngồi trên... chiếc bệ xí.

Bên cạnh các tác phẩm hội họa, trong triển lãm còn có sự góp mặt của những tác phẩm điêu khắc. Tuy không nhiều nhưng nó cũng đã thể hiện được sự quan tâm thể nghiệm của các nghệ sỹ điêu khắc với thể loại nghệ thuật này.

Bức điêu khắc đầy biểu cảm của nghệ sĩ Đỗ Thế Thịnh đã đạt giải đặc biệt với trị giá giải thưởng 90 triệu từ Ban tổ chức.

3. “Triển lãm có tác phẩm tốt, có tác phẩm chất lượng chưa được cao lắm. Bởi có lẽ vì khi tham gia vòng loại Ban tổ chức chọn qua ảnh nên có những tác phẩm trong ảnh thì đẹp nhưng khi trưng bày thì không thật sự được như trong ảnh” - họa sĩ Phạm Huy Thông chia sẻ sau khi ngắm nhìn một lượt các tác phẩm trưng bày. 

Trong số 46 tác phẩm chỉ lác đác chân dung tự họa của các nữ nghệ sĩ. Bức chân dung nude của nữ họa sĩ Đào Hồng Hạnh, gương mặt cá tính được cắt dán từ giấy báo của Đinh Phương Trang  phần nào thể hiện được sự táo bạo và nội tâm mạnh mẽ của người phụ nữ hiện đại.

Triển lãm đang diễn ra tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, số 66 phố Nguyễn Thái Học, Hà Nội từ 14/9 đến 30/9.

Thanh Lê