Chuyện con cá trê & trái bầu

Cá trê & trái bầu. Đó là hai món thông thường ở thôn quê mà bản thân thật sự độc đáo đến lạ lùng. Hai món này thường nấu thành một nồi canh ngon miệng.

(TT&VH) - Cá trê & trái bầu. Đó là hai món thông thường ở thôn quê mà bản thân thật sự độc đáo đến lạ lùng. Hai món này thường nấu thành một nồi canh ngon miệng.

1. Ai cũng biết con cá trê có hai chiếc ngạnh hai bên mang tai, nhưng rất ít người bị chiếc ngạnh ấy đâm vào. Bị chiếc ngạnh ấy đâm vào, quê tôi gọi là “báng”, có người bị cá trê báng, lập tức phát nóng lạnh và nhức nhối vô cùng. Số người này rất nhiều, nhưng đặc biệt có một số ít người vẫn không hề hấn gì.

Ngạnh của con cá trê dài khoảng hai phân và nhọn như mũi kim. Cá trê dùng hai ngạnh này để lóc khá nhanh. Tôi thường đánh nhá (cất vó) và khi trong nhá có cá trê là phải bắt liền, nếu chậm trễ thì cá trê sẽ dùng hai ngạnh chèo qua chèo lại vào mắt lưới và trèo ra khỏi nhá ngay lập tức, trong khi các giống cá khác không thể thoát ra khỏi nhá được.

Khi bắt cá trê hãy cẩn thận, nếu không nó sẽ “báng” vào tay nhức nhối vô cùng. Tôi mà bị cá trê “báng”, nhất định phải trùm mền rên hù hụ. Nhưng tôi có một ông bạn lại không như thế. Có lần ông đang cày máy tiểu, tức loại máy cày nhỏ mà người lái phải lội đi theo để lái. Lúc đang đi theo máy cày trong ruộng sình, ông ta nghe cộm cộm nơi lòng bàn chân, nên liền đá chân lên trời, thế là bay vút ra một vật gì đó lên bờ. Ông ngừng máy cày, đi lên bờ xem thử, thì ra đó là một con cá trê lớn. Con cá trê cứ lóc vòng tròn vì đã sứt mất một chiếc ngạnh bên phải nên không tiến thẳng được. Ông biết mình vừa giẫm phải ngạnh của con cá trê ấy. Ông ngồi xuống, sờ tay vào lòng bàn chân mình và rút ra chiếc ngạnh cá đã đâm sâu tới xương. Rút xong chiếc ngạnh ra, ông xuống ruộng cày tiếp như chẳng có việc gì xảy ra. Nhìn ông ta rút ngạnh cá trê ra mà ớn lạnh sống lưng. Ở quê tôi, người ta gọi những người này là dạng “ưa ngạnh cá trê”.

2. Hồi xưa ở quê, xóm tôi có nhà quá ít người, họ thường nấu canh bằng nửa con cá trê với nửa trái bầu. Họ cắt nửa con cá trê để nấu canh, dĩ nhiên là dùng phía nửa thân phần đuôi trước, còn phần đầu cứ để sống trong thùng nước. Nửa thân phía đầu cá trê ấy vẫn sống đến ngày hôm sau để được nấu tiếp. Họ lại cắt nửa trái bầu trên giàn để nấu với phần thân đuôi con cá trê ấy. Nửa trái bầu còn lại trên giàn cũng vẫn sống và không hư thối gì cả. Đặc biệt chỉ có con cá trê và trái bầu mới chịu được việc cắt đôi thân thể mình mà vẫn không hề gì. Còn những con cá khác hoặc trái khác sẽ bị chết hoặc hư thối ngay.

Cá trê là loại cá ăn tạp. Chúng rất háu ăn. Đi câu gặp phải cá trê là chúng “đớp” hết mồi và nuốt ngay vào bụng. Đặc biệt khi đêm tối, đi câu ngầm (câu mồi giun, gắn chì nặng rà sát đáy và không gắn phao) sẽ bắt được nhiều cá trê. Khi chúng đớp mồi là kéo rung cả cần câu và giật lên rất sướng tay. Thịt cá trê rất mát và bổ dưỡng. Cá trê nấu với trái bầu non, chữa bịnh kiết lỵ và nóng nhiệt rất hay.

3. Nay, cá trê vẫn có nhưng đa số lại là cá trê nuôi nên chất lượng béo ngon giảm đi khá nhiều. Hôm qua về quê được ăn canh bầu nấu với cá trê tát đìa. May quá, bác Năm nấu nguyên con chứ không nấu nửa con như hồi xưa nữa. Ngon ơi là ngon.

Ngô Phan Lưu