Giới khoa học muốn theo dõi kỹ "sát thủ không gian" 2011 AG5

Một cựu phi hành gia của tàu con thoi Apollo vừa lên tiếng kêu gọi nhân loại cần có nghiên cứu kỹ lưỡng hơn nhằm giám sát 2011 AG5: thiên thạch được cho là có khả năng đâm vào Trái đất trong năm 2040.

(TT&VH) - Một cựu phi hành gia của tàu con thoi Apollo vừa lên tiếng kêu gọi nhân loại cần có nghiên cứu kỹ lưỡng hơn nhằm giám sát 2011 AG5: thiên thạch được cho là có khả năng đâm vào Trái đất trong năm 2040 và gây nên những tác động hủy diệt khổng lồ.

Thiên thạch 2011 AG5 đã là mục tiêu gây chú ý lớn bởi giới khoa học tin rằng nó có thể tiến tới gần hành tinh của chúng ta trong năm 2040. Thiên thạch này đã nằm trong danh sách rủi ro cao của Cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ (NASA), nhưng giới chuyên gia tin rằng nhân loại vẫn cần phải giám sát quỹ đạo của nó một cách hiệu quả hơn.

Nỗi ưu tư của một chuyên gia

Cựu phi hành gia của tàu Apollo, Russell Schweickart, là một trong những người như thế. Ông đã kêu gọi NASA tiến hành các nhiệm vụ nghiên cứu và phân tích kỹ lưỡng 2011 AG5. Trong một lá thư ngỏ gửi tới giám đốc NASA Charles Bolden mới đây, Schweickart chỉ ra rằng thiên thạch 2011 AG5 sẽ rất khó làm chệch hướng, nếu như chẳng may nó lọt vào vùng gọi là "lỗ khóa hấp dẫn" vào năm 2023, vốn mở đường cho việc gây ra một va chạm giữa thiên thạch này với Trái đất trong năm 2040.

Lỗ khóa hấp dẫn là một khu vực nhỏ trong không gian, nơi các vật thể bay gần Trái đất có thể bị đảo hướng do ảnh hưởng từ lực hấp dẫn của Trái đất và khiến nó sẽ rơi vào quỹ đạo va chạm với hành tinh chúng ta. Trong các cuộc trao đổi thư từ giữa hai người, Schweickart đã chất vấn quan điểm của Bolden rằng những thiên thạch như 2011 AG5 chỉ cần một can thiệp theo kiểu như nhiệm vụ Deep Impact, vào đúng thời điểm, là nó sẽ đảo hướng và không thể đâm vào Trái đất. Deep Impact là một thiết bị thăm dò của NASA, đã được điều khiển có chủ ý để đâm vào sao chổi Tempel 1 vào ngày 4/7/2005.

Theo Schweickart, việc nghiên cứu kỹ thêm về 2011 AG5 sẽ giúp người ta đối phó với nó dễ dàng hơn.

Dù Deep Impact làm một nhiệm vụ rất thành công, Schweickart nói rằng lấy nó làm ví dụ về khả năng ngăn chặn thiên thạch cỡ lớn như 2011 AG5 là quá khập khiễng. Ông tin rằng nếu chỉ dựa vào những va chạm như vậy mà thấy an tâm và không có các nghiên cứu khoa học thêm là quá chủ quan. Schweickart chỉ ra rằng để can thiệp làm đảo hướng 2011 AG5, người ta cần tới 2 nhiệm vụ riêng biệt, chứ không chỉ có 1 như của Deep Impact. Đó là NASA sẽ cần một thiết bị có động năng đủ lớn để lao vào thiên thạch và đẩy nó ra một quỹ đạo an toàn. Thứ 2, NASA phải có một tàu vũ trụ để giám sát vụ va chạm và báo cáo về Trái đất tính hiệu quả của va chạm. Dựa vào đó, Schweickart nói với Bolden rằng ông này đang mạo hiểm với mạng sống của nhiều người.

2011 AG5 được phát hiện hồi năm 2011, với chiều rộng ước tính 140 mét. Trong khuôn khổ phiên họp thứ 49 của Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật thuộc Ủy ban LHQ về sử dụng hòa bình không gian (COPUOS) tổ chức hồi tháng 2 ở Vienna, các nhà khoa học đã chỉ ra rằng việc thiên thạch thường xuyên tiếp cận trái đất là dấu hiệu cho thấy nó có khả năng lớn sẽ đâm vào chúng ta.

Mặc dù các nhà khoa học đã có một số ước tính về kích thước, nhưng trọng lượng và thành phần thiên thạch này là ẩn số. "2011 AG5 là thiên thạch có khả năng đâm vào Trái đất lớn nhất trong năm 2040. Nhưng chúng ta mới chỉ quan sát được nửa quỹ đạo của nó nên việc tính toán sẽ không mang lại kết quả chính xác cao" - nhà khoa học Detlef Koschny ở Cơ quan Hàng không vũ trụ châu Âu nói. Các tính toán hiện nay cho thấy tỷ lệ 2011 AG5 va chạm với Trái đất trong năm 2040 là 1/625. Nhưng Donald Yeomans, một quan chức NASA nói rằng tỷ lệ va chạm này chưa được xác định chắc chắn vì các lý do kể trên và ông đề nghị người ta phải theo dõi nó nhiều hơn.

Những sát thủ tới từ không gian

Các lá thư của Schweickart được gửi đi trong bối cảnh người ta mới phát hiện một thiên thạch mang tên 2012 DA14 có đường kính 60 mét đang lao về phía Trái đất và có khả năng sẽ va chạm vào năm tới. Mặc dù các tính toán kỹ lưỡng hơn cho thấy tỷ lệ va chạm là rất nhỏ, sự kiện vẫn làm hé lộ một sự thật cay đắng: Dường như việc nhận dạng hiểm nguy trong không gian vẫn là lĩnh vực con người chưa có sự kiểm soát và một hệ thống phòng vệ trước thiên thạch vẫn chỉ là chuyện khoa học viễn tưởng. Thiên thạch này đã đã bay lòng vòng gần quỹ đạo Trái đất trong 3 năm trời. Nó thậm chí còn cắt qua đường di chuyển của Trái đất vài lần. Tuy nhiên chẳng ai phát hiện ra được nó.

Và ngoài 2012 DA14, Trái đất còn đang nằm dưới sự đe dọa của nhiều thiên thạch, với khả năng tiêu diệt một lượng lớn sinh vật ở đây chỉ sau một va chạm. Đó là 2005 YU55, một thiên thạch đường kính 400 mét, chỉ được phát hiện vào phút chót hồi tháng 11/2005, khi đó bay qua khoảng không nằm giữa Trái đất và Mặt trăng. Đó là Apophis, thiên thạch đường kính 300 mét vẫn bay qua chúng ta sau mỗi 7 năm và cứ mỗi năm nó lại tới gần hơn. Tương tự là thiên thạch 1999 RQ36, kích cỡ 560 mét, vốn đe dọa chúng ta sau mỗi 20 năm, đã được liệt vào danh sách 8 thiên thạch có nhiều khả năng va chạm với Trái đất nhất.

2011 AG5 khác những thiên thạch trên ở chỗ người ta vẫn chưa biết được kích thước thật của thiên thạch. Nếu nó rộng hơn chỉ cần 30% các ước tính ban đầu, trọng lượng của nó sẽ tăng lên gấp đôi. Điều đó có nghĩa làm chệch hướng sẽ khó hơn gấp đôi. Ngoài ra, Schweickart chỉ ra rằng thời khắc tốt nhất để khiến một thiên thạch đảo hướng là trước khi nó vào lỗ khóa hấp dẫn. Lỗ khóa này rộng 360km, rất nhỏ trong không gian, nên chỉ cần một thay đổi rất nhỏ trong quỹ đạo thiên thạch là nó sẽ đi trượt. Nhưng một khi AG5 đi qua lỗ khóa, người ta sẽ phải tác động để nó bay tránh Trái đất, vốn có chiều rộng lên tới 13.000km. Rõ ràng là việc can thiệp sớm sẽ hiệu quả hơn nhiều.

Trong lá thư mới nhất gửi tới Bolden, Schweickart đã chỉ ra rằng nếu mô hình quỹ đạo của 2011 AG5 mà nhân loại đang có hiện nay cho thấy thiên thạch này sẽ ở đâu trong tương lai thì một nhiệm vụ phân tích quỹ đạo của thiên thạch này là không cần thiết. Nhưng nếu nhân loại chưa xác định được quỹ đạo của nó, người ta phải tổ chức các hoạt động quan sát, phân tích thiên thạch này và phải làm đi làm lại cho tới khi nào xác định được quỹ đạo chuẩn. Ông nói rằng giới khoa học sẽ an tâm hơn nếu có được thông tin đầy đủ và thời gian thoải mái để đối phó với thiên thạch nguy hiểm này.

Tường Linh