Nga - Hàn “đánh thức” voi ma-mút

(TT&VH) - Các nhà khoa học Nga và Hàn Quốc vừa ký kết một thỏa thuận hợp tác nghiên cứu khoa học với tham vọng: hồi sinh loài voi ma-mút (mammoth), vốn đã từng ngự trị trên trái đất cách nay 10.000 năm trước khi tuyệt chủng.

Thỏa thuận được ký kết bởi các nhà khoa học hàng đầu hai nước là Vasily Vasiliev, Phó Hiệu trưởng Đại học Liên bang Đông Bắc của nước Cộng hòa Sakha thuộc Nga và nhà tiên phong về nhân giống vô tính Hwang Woo-Suk thuộc Quỹ Nghiên cứu Công nghệ Sinh học Sooam của Hàn Quốc.

Cơ hội lớn để thành công

Giới khoa học đã hình thành tham vọng hồi sinh voi ma-mút bằng kỹ thuật nhân bản vô tính, sau khi tình trạng trái đất ấm lên đã làm tan bớt băng tuyết ở một số khu vực đóng băng vĩnh cửu tại Siberia, để lộ ra một số thi thể voi ma-mút.

Sooam nói rằng họ sẽ mở một cuộc nghiên cứu quy mô lớn trong năm nay, nếu trường đại học Nga có thể chuyển tới Hàn Quốc phần thi thể voi ma-mút.

Ngoài ra, quỹ Sooam cũng sẽ chuyển giao công nghệ cho trường đại học Nga, vốn đang hợp tác nghiên cứu cùng các nhà khoa học Nhật Bản nhằm đưa ma-mút trở lại cuộc sống. "Nhiệm vụ đầu tiên và khó nhất là việc phục hồi các tế bào voi ma-mút" - nhà nghiên cứu Hwang In-Sung ở Sooam cho hãng tin AFP biết. Đồng nghiệp của ông, cùng với các nhà khoa học Nga, sẽ tìm trong phần xác voi ma-mút vốn được băng tuyết bảo tồn rất tốt, những tế bào hoặc bộ gene voi ma-mút chưa bị hư hại.

Nếu thu được tế bào còn nguyên vẹn, người ta có thể trích xuất phần nhân tế bào và cấy nó vào trứng voi thông thường. Các phôi thai với dữ liệu di truyền từ voi ma-mút sẽ có thể được tạo ra từ đó. Tiếp tới, người ta sẽ cấy phôi vào tử cung những con voi thông thường để nó chửa và đẻ.

Sooam dự kiến sẽ chuyển mã di truyền từ voi ma-mút sang trứng của một con voi Ấn Độ. Nhưng điều quan trọng hiện nay là người ta phải thu được các tế bào nhân thể trên phần xác voi ma-mút. Đây là những tế bào hết sức bình thường trên cơ thể, như tế bào da, xương, máu và nội tạng. "Công việc hẳn sẽ rất khó khăn, nhưng chúng tôi vẫn tin vào khả năng hồi sinh voi ma-mút vì viện nghiên cứu của chúng tôi rất giỏi trong việc nhân bản vô tính động vật" - Hwang In-Sung nói.

Thực tế, các chuyên gia Hàn Quốc đã từng nhân bản vô tính bò, mèo, chó, lợn và cả chó sói. Tháng 10 năm ngoái, đích thân ông Hwang Woo-Suk đã trình làng 8 con sói Bắc Mỹ được nhân bản trong một dự án do chính quyền địa phương tài trợ.

Tranh cãi về viễn cảnh “Công viên kỷ Jura”

Hwang gần như anh hùng dân tộc tại Hàn Quốc, cho tới khi một số công trình nhân bản vô tính tế bào gốc người của ông bị phát hiện là giả mạo hồi năm 2006. Nhưng thời gian gần đây, ông đã có những nghiên cứu giúp gây dựng lại uy tín của bản thân. Việc Hwang nhân bản thành công Snuppy, chú chó vô tính đầu tiên trên thế giới, hồi năm 2005 cũng đã được xác nhận. Sự tham gia của Hwang và các chuyên gia hàng đầu tại Hàn Quốc vào dự án hồi sinh voi ma-mút vì thế rất hứa hẹn sẽ mang lại kết quả tích cực.

Bản thân giới khoa học cũng tin tưởng vào khả năng tái sinh các động vật cổ đại thông qua kỹ thuật nhân bản vô tính động vật cổ đại. Ngoài xác voi ma-mút, người ta còn tìm thấy xác bò rừng bison và ngựa cổ ở quận Yakutian, vùng Siberia, vào mùa Hè năm ngoái. Tuy nhiên, họ bác bỏ khả năng nhân loại sẽ sớm có “Công viên kỷ Jura”. Nguyên nhân bởi việc nghiên cứu để hồi sinh các loài động vật cổ đại có thể mất hàng thập kỷ, do mọi quy trình đều rất tốn thời gian.

Đơn cử như riêng việc chọn được mẫu xác tốt nhất để trích xuất gene di truyền cũng đã vô cùng khó khăn. Khâu này còn có việc xác định giới tính của động vật cổ và mối quan hệ gần gũi nhất của nó với các động vật có vú thời hiện đại. Quan chức Yevgeny Mashchenko ở Viện Nghiên cứu cổ sinh vật học thuộc Viện Hàn lâm khoa học Nga đánh giá: "Tái sinh voi ma-mút là một tiến trình vô cùng phức tạp, vốn không chỉ có việc trích xuất ADN mà còn liên quan tới việc tạo nên một tế bào hoạt động hoàn chỉnh. Các công việc kiểu như thế này sẽ mất từ 10-15 năm. Rất có thể các nhà khoa học sẽ cần tới 20 năm".

Ngoài ra còn phải tính tới khả năng hồi sinh các động vật đã tuyệt chủng không phải là một ý hay. Lâu nay người ta vẫn hình dung ra một “Công viên kỷ Jura” thời hiện đại để nuôi nhốt các sinh vật này bởi việc đưa chúng trở lại hệ sinh thái có thể gây ra hiện tượng xâm chiếm không gian sống của các sinh vật hiện nay, bao gồm cả con người. Nhưng giới khoa học chỉ ra rằng ngay cả khi bị kiềm giữ trong các công viên đặc biệt, vẫn có khả năng những loài động vật cổ này lọt ra ngoài, sinh sôi nảy nở và gây nhiều tác hại khôn lường.

Vì thế, cho dù voi ma-mút được hồi sinh thành công, nhân loại có lẽ sẽ đối mặt với nhiều câu hỏi và tranh cãi, hơn là có được các đáp án về quá khứ.

Tường Linh (Tổng hợp)