Khi dự án “gây án”

(TT&VH) - 1. Trước đây trên mười năm, nghe tiếng dự án thấy hấp dẫn làm sao. Những sự hứa hẹn dự án sẽ đem lại ngày mai tươi sáng, đem lại miếng cơm manh áo, người dân sẽ đổi đời… Ai mà chẳng háo hức.

Khi dự án này nọ triển khai, câu chuyện mâu thuẫn đất đai đền bồi dần nổi cộm.

Những khiếu kiện bắt đầu lan man trong câu chuyện hằng ngày rồi lên mặt báo chí. Bây giờ thì thấm quá câu: “Thả gà ra mà đuổi”.

Khi những quy định của pháp luật còn chưa hẳn đã kín kẽ thì một loạt hiện tượng đã xảy ra: Áp dụng sai luật để vụ lợi, dự án một đằng khi làm ngoặt sang nẻo khác. Cấp xong dự án coi như xong việc, cơ quan hữu trách không còn giám sát nữa để họ cầm miếng giấy đó muốn làm gì thì làm.

Không khó tìm lấy ví dụ: chẳng hạn dự án làm nhà cho người nghèo, xong rồi thì người giàu mua hết. Dự án công nghiệp thì gây ô nhiễm môi trường mặc dù khi lập có đủ các phương án xử lý chất thải kèm theo vô vàn những lời cam kết, hứa hẹn, thề thốt...

Bây giờ giật mình khi thấy khắp nước chỗ nào cũng đầy sự lạm dụng dự án, đẩy những người dân bị ảnh hưởng bởi dự án vào thế khó. Những đơn kiện trả về địa phương để địa phương giải quyết thì địa phương làm sai có bao giờ chịu sửa? Còn người khiếu nại chỉ còn nước khóc ròng.

Hôm trước, hai tiếng dự án còn ngọt ngào với mọi người nhưng hôm nay thì đau hơn hoạn. Bây giờ nghe tiếng dự án như người ốm nghe tiếng cú kêu, phấp phỏng lo âu.

Tất cả cho thấy phải dừng lại để soát lại chất lượng của bộ máy quản lý. Họ đang lạm quyền để kiếm lợi mà không lo sợ gì hậu hoạ.

2. Nhiều dự án đang “gây án”.

Không thể quy tội toàn bộ cho các chủ dự án. Vì rằng lợi ích tư nhân bao giờ cũng là những con sói đói, lúc nào cái dạ dày lợi ích ấy đều muốn nuốt không của cải để phình to ra. Vấn đề ở đây là bộ máy quản lý hình như đang làm ngơ hoặc đã không làm hết chức trách.