Người tạc tượng từ lá cây

Nhắc tới xì gà, người ta thường nói tới những cây thuốc lá trồng ở vùng Vuelta Abajo, phía Tây Cuba. Đây cũng là nơi sản xuất ra loại xì gà nổi tiếng thế giới, từ Cohiba đến Romeo y Julieta.

Nhưng giờ đây đối với một nghệ sỹ nghiệp dư trên “hòn đảo tự do” thì những lá thuốc ấy không được dùng để làm mục ruỗng những lá phổi, mà dùng vào mục đích nghệ thuật. Trong các bức tượng từ thuốc lá, có thể kể tới chân dung Thủ tướng Anh Winston Churchill trong hình ảnh thường thấy với chiếc mũ đặc trưng, hay tài tử Jack Nicholson nằm lười trong chiếc ghế bành hoặc “kẻ huỷ diệt” Schwarzenegger hầm hố cưỡi chiếc môtô như trong phim…

Tất cả đều là “con đẻ” của Janio Nunez,  người đàn ông trạc tứ tuần này. Anh đã dùng cây thuốc lá để tạo nên các kiệt tác nghệ thuật, nhằm quên đi căn bệnh thần kinh đang đeo bám anh từ nhiều năm nay.

Tượng của huyền thoại âm nhạc Cuba Compay Segundo

Tạc tượng để tự chữa bệnh thần kinh

"Tôi mắc chứng ám ảnh thuốc lá. Nhìn thứ gì, ai đó, đều thành thuốc lá. Bạn bè tôi cũng biến thành thuốc lá, họ không mặc áo mà khoác những tàu thuốc lá. Tôi luôn nghĩ về thuốc lá nên đã phải tới gặp một bác sĩ tâm lý để điều trị” - Janio  giải thích.

Anh từng là một "torcedor" (người cuộn xì gà) trong một khách sạn lớn ở Varadero, khu du lịch nổi tiếng của Cuba, cách thủ đô La Habana 150km về phía đông. "Thế rồi như một liều thuốc, một đêm, tôi bừng dậy cặm cụi cuộn những tàu thuốc lá chưa qua sơ chế thành các hình thù, đồ vật khác nhau. Tác phẩm thực sự đầu tay của tôi là chiếc đầu của một người thổ dân da đỏ được trang trí bằng những điếu xì gà mang nhãn hiệu Cohiba"- anh kể tiếp.

Phải mất ba tuần ròng rã, Janio vượt qua rất nhiều rào cản mới có được cuộc gặp với giám đốc công ty quốc doanh Habanos SA, độc quyền trong phân phối xì gà của Cuba. Trong cuộc gặp, Janio đã giới thiệu tác phẩm của mình. “Tôi nói với ông ấy: “Ông có thể nói cho tôi biết chúng có giá trị không. Nếu ông nói chúng vô giá trị, tôi sẽ phá hủy chúng ngay lập tức, không do dự, không nuối tiếc” - anh kể.

Janio Nunez trong quá trình sáng tạo nghệ thuật cùng lá thuốc lá

Bộ sưu tập các nhân vật nổi tiếng

Ngay khi nhìn thấy tác phẩm của Janio, vị giám đốc đã hoàn toàn bị hấp dẫn và lập tức cho phép các tác phẩm anh được trưng bày trong khuôn khổ của Hội chợ Habana năm 1998. Kể từ đó, Janio đã có thể tự do nói về chứng bệnh ám ảnh thuốc lá của mình. Anh cũng giới thiệu bộ sưu tập Những người hút thuốc nổi tiếng, vốn tập hợp các nhân vật như Che Guevara, Charlie Chaplin, Luciano Pavarotti, Compay Segundo hay Alejandro Robaina - một trong những người trồng thuốc lá nổi tiếng nhất Cuba vừa qua đời năm 2010.

Không hài lòng với những tác phẩm thu nhỏ. Năm 2000, anh đã thực hiện tác phẩm kích cỡ thật về Thủ tướng Anh Churchill, mô phỏng lại lần ông tới Cuba thăm cô  cháu gái Celia Sandys. Tượng Thủ tướng Churchill, miệng ngậm điếu xì gà đã được một nhà sưu tầm người Italia hiện sống ở Venezuela mua lại với giá không được tiết lộ.

Riêng hai bức tượng về Jack Nicholson và Arnold Schwarzenegger tới nay đã bị thất lạc. "Có nhiều uẩn khúc khó hiểu tại một cuộc trưng bày tổ chức ở Cộng hòa Dominica, tôi bị ép phải rời khỏi nước này và phải để lại hai bức tượng lại. Tôi biết sẽ chẳng bao giờ tôi có thể lấy lại chúng"-  Jaino kể lại. Anh cũng cho biết hai tác phẩm này từng được trả đến hơn chục ngàn USD cho mỗi bức.

Rồi Jaino kể rằng có lần anh mơ gặp Chúa,  nên quyết định dừng việc điêu khắc của mình. "Tôi từng muốn được nổi tiếng, nhưng sự nổi tiếng rơi từ trên trời xuống trong khi tôi chưa sẵn sàng nhận lấy nó" - anh nói. Anh theo học các lớp học để trở thành mục sư và tốt nghiệp hồi năm 2006.

Nhưng niềm đam mê đã kéo Janio trở lại cái nghề có một không hai và anh đã nhanh chóng sáng tạo trở lại. Từ năm 2011, anh chuyển đến làm việc tại một xưởng làm việc ở gần bờ biển Guanabo, cách thủ đô La Habana nửa giờ đi ô tô và tiếp tục tạo nên những tác phẩm đặc biệt từ thuốc lá.

Không chỉ dừng ở việc tạo nên những bức tượng thuốc lá nho nhỏ xinh xinh dành cho du khách hay người hiếu kỳ, anh còn tạc những tác phẩm lớn với kích thước như ở ngoài đời, lấy cảm hứng từ đức tin của mình.

Hiện Janio đang chuẩn bị bắt tay vào một dự án lớn hơn: tạo ra bức tranh Những nền tảng của Nhân loại. “Chắc chắn Thượng đế sẽ chỉ cho tôi biết phải làm gì” - anh vừa mỉm cười vừa nhẹ nhàng vuốt những lá thuốc lá.

Ngọc Nhàn (tổng hợp)