Những khoảng lặng trong cuộc sống ồn ào

(TT&VH) - Bản thân ba từ "café", "buổi sáng", "mùa đông" đã tiềm ẩn những khái niệm về sự chậm rãi và tĩnh lặng. Bởi thế, không có gì lạ khi đa phần những tác phẩm tham dự cuộc thi do báo Thể thao & Văn hóa phối hợp cùng nhãn hàng NESCAFÉ 3in1 Hương đậm đà tổ chức đều gặp nhau ở điểm chung: Chia sẻ chiêm nghiệm của bản thân về những khoảng lặng trong cuộc sống ồn ào.

Diễn ra trong buổi sáng ngày 21/2, lễ trao giải và trưng bày tác phẩm của cuộc thi ảnh và viết "Café sáng mùa đông" tại 11 Trần Hưng Đạo - Hà Nội đã thu hút một lượng người tham dự không nhỏ. Bên cạnh người thân và bè bạn của những gương mặt nhận giải, một số thành viên thuộc mạng vnphoto.net cũng có mặt tại đây để chia vui với đồng nghiệp của mình.

1. Mới phổ biến ở Việt Nam từ cách đây hơn trăm năm, thứ đồ uống vừa bình dân, vừa cao cấp này đã mau chóng trở nên quen thuộc với người dùng. Chẳng vậy, kiến trúc sư Đoàn Bắc - người được biết đến nhiều với bộ sưu tập ảnh về Hà Nội cổ - đã "tiếp lửa" cho cuộc thi bằng việc gửi tới Thể thao & Văn hóa một số bức ảnh độc nhất vô nhị về café Hà Nội từ 1 thế kỷ trước, đặc biệt là tấm ảnh hiếm về một gánh café rong bên cầu Thê Húc từ đầu thế kỷ XX.

Nhưng, cũng từ khi "định cư" trên mảnh đất hình chữ S để trở thành một phần của văn hóa giao tiếp - ẩm thực, café đã được... "Việt Nam hóa" và đôi khi, là lý do để người ta ngồi lại, cùng nhau chia sẻ tâm sự. Bởi thế, những giọt café là "cái cớ"- theo cách gọi của giám khảo - nhà văn Nguyễn Trương Quý - để những bài viết dự thi gửi tới Ban tổ chức thường có âm hưởng chung về sự hoài niệm, về những lát cắt trong cuộc sống hàng ngày.

2. Ngược lại với sự tĩnh lặng của những giọt café phin, nhiếp ảnh được coi là nghệ thuật liên quan tới khoảnh khắc của người bấm máy. Vậy nhưng, chỉ trong một khoảnh khắc chớp nhoáng ấy, việc kể lại bằng ảnh một câu chuyện hấp dẫn về "buổi sáng - café - mùa đông" là điều không dễ dàng. Bởi thế, theo quan điểm chung của giám khảo cuộc thi, mọi sự dàn dựng trong các bức ảnh đều được chấp nhận nhưng không thể lạm dụng. "Có những bức ảnh dàn dựng rất công phu nhưng lại thiếu tính logic, hay bị loại bỏ vì một chi tiết lãng xẹt" - giám khảo, nhà nhiếp ảnh Nguyễn Việt Thanh nhận xét.

Có nghĩa, để khai thác được ánh sáng mùa đông - thứ ánh sáng yếu nhưng lại hấp dẫn người xem bởi sự nên thơ- những tay máy dự thi không đơn giản chỉ làm động tác nhìn, nâng máy lên và "chộp". Đằng sau khoảnh khắc bấm máy ấy là sự tinh tế, nhạy cảm của người cầm máy để giữa cuộc sống hối hả vẫn có thể nhìn ra một câu chuyện, một "khoảng lặng" riêng theo đúng yêu cầu của cuộc thi.

3. Như nhận xét chung của những người có mặt, chủ đề của cuộc thi do Thể thao & Văn hóa tổ chức với sự tài trợ của nhãn hàng NESCAFÉ 3in1 Hương đậm đà có phần khá hẹp. Bù lại, để có tính thuyết phục trong một chủ đề hẹp như vậy, người dự thi bắt buộc phải có sự tìm tòi và bám sát cuộc sống xung quanh (ở nội dung ảnh) hoặc tự tìm tòi... từ chính bản thân mình với cảm xúc đậm đặc về những ấn tượng từng trải qua trong đời.

Và cũng với 3.000 bức ảnh và bài viết ấy, Ban giám khảo cuộc thi đã phải làm việc khá vất vả và công phu để có thể chọn được 15 tác phẩm giành giải. Như lời chia sẻ của ông Đỗ Doãn Phương - Phó Tổng Biên tập báo Thể thao & Văn hóa, "Café sáng mùa đông" đã giúp chúng ta cùng khám phá lại văn hoá café - một nét "văn hoá sống" đã ăn sâu toả rộng trong đời sống đô thị Việt Nam từ hơn 100 năm qua.

Và các bài dự thi đã thêm một lần nữa chứng tỏ rằng, văn hoá café đã gắn bó thiết thân với cuộc sống đô thị, gia đình, văn phòng... đến mức trở thành một phần đời sống của chính mình; trở thành một không gian để giao lưu, thưởng thức nghệ thuật, hay trong một khoảng lặng nào đó giữa cuộc sống ồn ào, nó trở thành nơi để mỗi người chúng ta được trở về, được "sống chậm", được "là chính mình"...

Minh Châu