"Trang Tử tâm đắc" dưới góc nhìn hiện đại

(TT&VH) - Trong cổ học Trung Hoa, Trang Tử là một tên tuổi lớn với tác phẩm Nam hoa kinh. Tư tưởng trong Nam hoa kinh trở thành nguồn cảm hứng suy tư của nhiều người qua nhiều thời đại. “Thi nhân Việt Nam” - Yến Lan từng có thơ về Nam hoa kinh, rằng: “Sáng đọc Nam hoa kinh/ Tối nằm mơ hóa bướm/ Mừng mình chủ được mình/ Dạy thổi nồi khoai sớm”.

Mọi người đều biết, Trang Tử là người có tâm hồn không nhuốm hồng trần, không lụy thế tục, tự do tự tại, biết giũ bỏ mọi vật tục, tạp niệm để cho tâm hồn mình giao hòa cùng tinh thần trời đất. Trên đến tận trời xanh, dưới đến tận suối vàng, khi vui thì ông cười, khi giận thì ông mắng, kiến giải sâu sắc, luận khắp anh hùng trong thiên hạ.

Tuy nhiên, chúng ta biết rất ít về cuộc đời Trang Tử. Ghi chép về cuộc đời ông chỉ là vài dòng ngắn gọn trong sách Sử ký Tư Mã Thiên: “Trang Tử là người đất Mông thuộc nước Tống thời Chiến Quốc (nay thuộc huyện Thương Khâu, tỉnh Hà Nam). Ông từng giữ chức Tất Viên tiểu lại (tương đương với chức thủ kho ngày nay)”. Để hiểu rõ hơn người khai sinh ra những tư tưởng bất hủ, NXB Trẻ và First News vừa ấn hành Trang Tử tâm đắc của GS Yu Dan do Lê Tiến Thành - Dương Ngọc Hân dịch.

Bìa cuốn sách

Những câu chuyện về Trang Tử cách đây hàng ngàn năm với những vấn đề nóng bỏng như “danh, lợi”, về “nhận thức chính mình” và về vấn đề sinh tử vẫn còn hấp dẫn với bạn đọc ngày nay. Cùng với những phân tích, bình luận giản dị, trực tiếp và tinh tế của tác giả Yu Dan - bà hiện là GS tại ĐH Bắc Kinh - đã đưa những tư tưởng của Trang Tử gần gũi hơn với độc giả trong thế kỷ 21 này.

TS Nguyễn Đình Phức, Trưởng khoa Ngữ văn Trung Quốc, Trường ĐH KHXH & NV TP.HCM - người giới thiệu và hiệu đính Trang Tử tâm đắc: “Giáo sư Yu Dan là một trong những học giả nổi danh ở mảng văn hóa truyền thống Trung Quốc, những bài giảng của bà về Nam hoa kinh của Trang Tử và Luận ngữ của Khổng Tử phát trên Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc luôn chiếm được rất nhiều cảm tình của người xem. Cuộc đời con người ắt cần đến công danh, nhưng công danh không phải là tất cả; ngoài công danh, con người ta bất cứ lúc nào cũng phải đối mặt với vô vàn vấn đề to lớn, như sống chết, tự do, bất tử… Chìa khóa để vượt qua tất cả những điều này, có lẽ không thể tìm ở đâu khác ngoài Trang Tử”.