Tai mắt nhân dân

(TT&VH) - 1. Chỉ trước vài chục giờ khi Công an thành phố Hà Nội tổ chức tổng diễn tập chống cướp ngân hàng, tiệm vàng với sự tham gia của hàng trăm đại diện ngân hàng, chủ tiệm vàng lớn, nhỏ trên địa bàn; thì một toán cướp đã “diễn thật” trong một vụ cướp tiệm vàng kinh hoàng ở Bình Thuận.

Tình huống “diễn tập” và “diễn thật” mặc dù cách nhau cả ngàn cây số, nhưng lại khá giống nhau (chứng tỏ tình huống diễn tập là tương đối điển hình), song nếu so sánh kỹ, thì những người tổ chức diễn tập cũng phải bất ngờ vì mức độ liều lĩnh và khát máu của bọn cướp thật. Cụ thể, tình huống diễn tập là buổi trưa, giờ nghỉ, khi ngân hàng vắng người, một chiếc xe ô tô đỗ ở cửa ngân hàng. Năm thanh niên bước vào giả làm khách giao dịch. Bất ngờ, chúng rút súng, dao ra kề vào cổ bảo vệ, khống chế trong khi bốn tên kia cầm súng lao vào bên trong ngân hàng. Một tên nổ súng thị uy để khống chế chín cán bộ ngân hàng.

Còn bọn cướp thật ở tiệm vàng Thu Thành (thị trấn Chợ Lầu, huyện Bắc Bình, Bình Thuận) thì lại chọn buổi tối (ngày 14/10). Chiếc xe ô tô loại 7 chỗ đỗ xịch trước cửa. 3 người đàn ông mặc áo khoác đen, bịt kín mặt bước xuống lao thẳng vào tiệm. Tất cả đều mang theo súng, mã tấu, búa. Ngay khi lấy vàng chúng đã động thủ (xịt hơi cay, và đập búa vào chủ tiệm có ý định chống cự). Khi người dân phát hiện, thì chúng giương súng uy hiếp (súng giả?). Sau khi cướp được tài sản, bọn chúng chạy lên ô tô rồi phóng đi. Khi phát hiện công an truy đuổi gần tới, một tên cướp trong xe ô tô đã nhoài người qua cửa kính chĩa thẳng súng vào lực lượng truy bắt uy hiếp. Cuộc rượt đuổi như phim diễn ra trên tuyến quốc lộ 1A khiến những người đi đường hoảng hốt... Cuối cùng chiếc ô tô bọn cướp đâm phải một người đi đường, bị lật nhào. Hai tên cướp định mở cửa kính để bỏ chạy thì bị công an cùng người dân bao vây bắt giữ.

Những tình huống kinh hoàng của cuộc rượt đuổi, dĩ nhiên không có trong bất kỳ cuộc diễn tập nào. Nó là thực tế. Và thực tế thì bao giờ cũng phức tạp hơn rất nhiều so với những gì chúng ta có thể hình dung.

2. Đành rằng so sánh một tình huống diễn tập với một tình huống cụ thể trong thực tế là một sự so sánh khập khiễng. Nhưng tôi vẫn so sánh để thấy một điều rằng, khi cái Ác xuất hiện thì sự phòng bị của những người có liên quan (ở đây là chủ tiệm vàng) cùng lực lượng chuyên trách, tất nhiên sẽ là chính yếu, nhưng không phải duy nhất. Ở đây còn có lực lượng nữa. Đó là quần chúng nhân dân.

Ở Bình Dương, tôi biết có nhiều CLB hiệp sĩ, ở Hà Nội cũng sắp có, còn ở Bình Thuận tôi không biết đã có chưa, nhưng đọc đoạn tường thuật “Quyết không để cho bọn cướp táo tợn này chạy thoát, khoảng 20 thanh niên đã lấy xe máy đuổi theo đồng thời gọi điện báo cho công an”, tôi tin rằng, họ thực sự đã là những hiệp sĩ. Họ đã không sợ những tên cướp có súng (lúc này ai biết là súng giả hay thật). “Lúc này chiếc ôtô của bọn cướp luồn lách phóng đi với tốc độ kinh hoàng làm một số người đi xe máy cà tàng không đuổi theo được. Chỉ những xe tay ga xịn mới bám được nhưng không dám ép sát vì sợ. Một số người còn kịp cầm gạch ném mạnh vào kính ô tô...”, anh Nam, một trong những người truy đuổi nhóm cướp thuật lại.

Nếu không có sự tham gia truy bắt của các hiệp sĩ này, không ai dám chắc là bọn cướp sẽ lâm vào cùng đường và bị tóm gọn.

3. Lâu nay, ta vẫn nghe nói đến những từ như “tai mắt của nhân dân”. Khái niệm đó, bình thường thì có thể mơ hồ, trừu tượng, vì ai cũng có công việc riêng của mình, người chạy xe ôm, người bán quán nước, người bán hàng rong. Tưởng chừng như xã hội thờ ơ, chẳng ai quan tâm đến ai, và ai có của, người đó phải giữ. Nhưng khi xảy ra sự cố mới thấy “nhân dân” là lực lượng lớn và có mặt ở khắp mọi nơi, để tai mắt tới mọi việc. Hồi còn chiến tranh, chống lại mật thám, Việt gian thì quần chúng luôn đi đầu. Ngày nay chống lại cái Ác cũng không thể bỏ qua vai trò quần chúng.

4. Các chủ tiệm vàng cần phải được trang bị các thiết bị, kiến thức, kỹ năng đối phó với cướp. Lực lượng chức năng cần phải tinh nhuệ hơn nữa qua các cuộc diễn tập. Nhưng bên cạnh đó, hãy nhân lên ý thức trách nhiệm, tinh thần công dân, tinh thần hiệp sĩ ở mỗi người dân. Làm được điều đó tức là giăng được thiên la địa võng trùng trùng. Cái Ác dù thế nào cũng không thể thoát được.

Đông Kinh