Toàn cảnh văn hóa trong nước: Lễ, giải thưởng và... suy nghĩ lại

(TT&VH Cuối tuần) - Hàng loạt các sự kiện văn hóa đang gấp rút chuẩn bị ra mắt vào cuối tuần, cũng là một ngày lễ trọng đại của dân tộc: Ngày Quốc khánh. Các nghệ sĩ hầu như không nghỉ trong dịp này, còn người dân dự định đi du lịch dịp này cũng không khỏi băn khoăn…

Nhiều hoạt động chào mừng Quốc khánh sẽ diễn ra trên khắp cả nước trong ngày 2/9. Đáng chú ý là chương trình hòa nhạc Điều còn mãi diễn ra vào 14h ngày 2/9 tại Nhà hát Lớn Hà Nội và được truyền hình trực tiếp trên VTV3, hứa hẹn sẽ mang đến cho khán giả cả nước một đại tiệc âm nhạc với những cảm xúc thiêng liêng về Tổ quốc. Cũng trong thời gian này, Ngày Âm nhạc Việt Nam lần thứ hai được tổ chức tại 11 tỉnh thành trên cả nước. Sự kiện chính diễn ra tại Nhà hát Âu Cơ, Hà Nội tối 3/9, dàn nhạc Rhapsody do 60 nhạc công tự thành lập và dàn hợp xướng gồm các nghệ sĩ không chuyên của CLB khuyến nhạc Hà Nội sẽ ra mắt công chúng với tác phẩm Hợp xướng nông dân của nhà soạn nhạc Bedrich Smetana, trích trong vở nhạc kịch Cô dâu bị bán (Prodaná nevesta), lời Việt: Nguyễn Thiếu Hoa.

Một trong những giải thưởng văn hóa đáng chú ý không chỉ của Hà Nội trong dịp này - Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội, do gia đình họa sĩ và báo TT&VH khởi xướng, đã tìm được các chủ nhân xứng đáng. Giải thưởng Lớn - Vì tình yêu Hà Nội năm nay được trao cho GS-NGND Phan Huy Lê vì những đóng góp suốt đời của ông đối với lịch sử, văn hóa Thăng Long - Hà Nội. Các giải thưởng khác gồm: Các tác phẩm trong dự án Hóa thạch sống của họa sĩ Vương Văn Thạo, Ý tưởng tổ chức và các đồ án xuất sắc trong Cuộc thi thiết kế Công viên Thống Nhất cho tất cả mọi người và Tập thể các nhà khoa học và quản lý đã chăm sóc, cứu chữa rùa hồ Gươm.

Tin vui đến từ LH Nghệ thuật quốc tế danh tiếng Edinburgh, Scotland, là vở múa Hạn hán và cơn mưa của biên đạo múa Pháp gốc Việt Thủy Ea Sola sẽ được trình diễn trong khuôn khổ LH này từ ngày 1 - 3/9 và ở Anh từ 19 - 20/9. Báo The Guardian của Anh đánh giá đây “là một trong những vở diễn hiếm hoi từ sân khấu Việt Nam có được tiếng vang và gây sự chú ý với cộng đồng nghệ thuật thế giới”. Ngày 8 và 9/9 tới đây, dự án hợp tác của mạng lưới các tổ chức văn hóa châu Âu tại Việt Nam với Nhà hát Nhạc vũ kịch Việt Nam mang chủ đề Múa đương đại - Châu Âu gặp Việt Nam sẽ diễn ra tại Nhà hát Tuổi Trẻ, Hà Nội. Chương trình đặc biệt sẽ giới thiệu vở vũ kịch hợp tác Đức - Việt Cái chết và cô gái.

Ngày 30/8 tại TP.HCM diễn ra sự kiện đáng chú ý về bản quyền âm nhạc: lần đầu tiên Universal Music và Sony Music - 2 tập đoàn âm nhạc và ghi âm hàng đầu thế giới, chính thức phân phối các ca khúc của mình đến người dùng Việt Nam, qua hợp đồng được ký kết với một trang âm nhạc trực tuyến. Theo thỏa thuận này, toàn bộ các bản ghi ca khúc quốc tế của Universal, Sony sẽ được đăng tải và cho phép người tiêu dùng nghe trên website nhaccuatui.com.

Giữa những niềm vui này, thì vẫn phải băn khoăn.

Băn khoăn vì, nếu có kế hoạch du lịch miền Tây thì cần suy nghĩ lại, vì chủ nhân các ngôi nhà cổ đồng thời là những điểm du lịch nổi tiếng ở đây rất lịch sự nhưng cũng rất… cương quyết: “Rất tiếc phải từ chối tiếp khách Việt Nam”! Tại sao có chuyện phân biệt đối xử như vậy? Bởi, chủ những ngôi nhà này nhận thấy “ngày nào tiếp khách Việt Nam thì y như rằng cây trong vườn trở nên xơ xác, dưới đất trái non và rác xả đầy. Khách Việt Nam thường đòi ăn rùa, rắn (không quan tâm việc bảo vệ môi trường và sinh vật tự nhiên), khi ăn là “rượu vào, lời ra”, la lối om sòm. Khi du khách Việt ăn xong thì trên bàn, dưới bàn bừa bãi rác, khách nước ngoài trông thấy cảnh đó thì... sợ, bỏ đi chỗ khác”… Hướng dẫn viên du lịch thì cho biết: “khách nước ngoài chú ý kỹ từng chi tiết trong ngôi nhà cổ khiến người thuyết minh cũng thấy tự hào, còn du khách Việt Nam chủ yếu chỉ muốn chụp hình, đứng ngồi không kể chi đồ vật quý giá”…

Rất nhiều người cũng đang suy nghĩ lại xung quanh hai giải thưởng danh giá của giới văn nghệ cả nước: Giải thưởng Nhà nước cho văn học nghệ thuật và Giải thưởng Hồ Chí Minh. Sau một đợt kiện cáo, thì nay, gần tới hồi kết của giải thưởng, lại có hàng loạt cá nhân xin rút khỏi đề cử. Và sau khi bị dư luận lên tiếng, Bộ VH,TT&DL cũng vừa đề xuất với Hội Nhạc sĩ VN hướng dẫn nhạc sĩ Phạm Tuyên làm hồ sơ theo đúng quy trình để được xét Giải thưởng Hồ Chí Minh mà trước đó vị nhạc sĩ lão thành này bị loại vì “hồ sơ không đi đúng quy trình”! Giải thưởng sẽ được trao sau ngày 15/9 chứ không phải vào 2/9 như thông báo trước đó.

Giới điện ảnh thì đang “nóng mặt” với việc Cục Điện ảnh để kế toán “cuỗm” đi 42 tỷ đồng mà không hay. Sự việc tưởng đã “chìm xuồng” nhưng tuần qua bất ngờ “nổi bão” khi hàng loạt nghệ sĩ đã ký tên vào một lá đơn gửi Bộ VH-TT&DL đề nghị phải làm rõ vụ việc, đặc biệt là trách nhiệm của Cục trưởng Cục Điện ảnh. Còn công chúng hâm mộ điện ảnh Việt Nam thì được phen chưng hửng khi vừa hay tin bộ phim mới của đạo diễn Vũ Ngọc Đãng Hot boy nổi loạn và Câu chuyện về thằng Cười, cô gái điếm và con vịt sẽ là đại diện duy nhất của Việt Nam tham dự LHP quốc tế Toronto (Canada) lần thứ 36 (từ 8 - 18/9). Tuy nhiên, bộ phim này vẫn đang trong quá trình xét duyệt ở Hội đồng duyệt phim quốc gia và việc phim có được đi dự LH hay không còn phải chờ quyết định của Cục Điện ảnh. Đề cập tới đề tài đồng tính nam, bộ phim, được biết, có khá nhiều cảnh “nhạy cảm”.

Một sự kiện sẽ diễn ra sau lễ Quốc khánh, từ ngày 8 đến 11/9 tại Tuyên Quang, là Hội nghị Những người viết văn trẻ toàn quốc lần thứ VIIIdo Hội Nhà văn VN tổ chức nhưng cũng đã xôn xao khiếu nại, kiện cáo. Tham gia Hội nghị năm nay có 112 đại biểu đại diện cho lực lượng cầm bút trẻ trên cả nước và 200 khách mời. Đây được xem là hội nghị tầm vóc và đáng chú ý nhất từ trước đến nay của lực lượng các cây bút trẻ.

Bàn Phím